Enseyi karartmaya, karalar bağlamaya, moralleri bozmaya, “öldük bittik abi bu nasıl borsa” demeye dakikasında hazır olan sevgili borsacı dostlara bir iki hatırlatma yapmak boynumun borcu gibi hissediyorum.

Hoş, piyasalarda yeterince zaman geçiren için bu tarz hatırlatmaların kıymet-i harbiyesi olmamalı, çünkü bu süreçlerin zaten hatim edilmesi gerekir, ama insan beşer, kuldur şaşar derler. Ben görevimi yapayım.

Şimdi finansal piyasalarda bildiğiniz üzere sürekli bir arz ve talep çarpışması vardır. Her varlık açık bir pazarda müzakere edilerek alınır ve satılır, o varlığa o an atfedilen “değere” göre fiyat artar veya düşer.

Milyonlarca kişinin, kurumun, akıllı paranın, retail traderın olduğu bir piyasada değer de haliyle subjektiftir ve hatta psikolojiktir.

Fiyat sana çok pahalı gelirken, bana çok ucuz gelebilir. Bir fon bir hissenin o anki fiyatını deliler gibi silip süpürürken, başka biri elindeki malları bu fona sattığı için kendini akıllı hissedebilir.

Bununla ilgili William Feather’ın güzel bir sözü var, şöyle diyor:

“Borsanın komik yanlarından biri şudur: Birisi her alış yaptığında, başka biri satış yapar ve ikisi de kendini akıllı sanır.”

İşte bu aptallar ve akıllıların savaşı çoğu zaman fifty – fifty’dir, bu da fiyatlarda çoğu zaman “consolidate” yaratır, yani fiyatta alış ve satış kısa – orta vadede dengeye gelir, yataya bağlar. Biz buna testere piyasaları diyoruz.

Nadir zamanlarda ise alıcılar veya satıcılar çoğunluk olarak bir varlığın fiyatının çok ucuz olduğuyla ilgili veya bir varlığın fiyatının çok pahalı olduğuyla ilgili  aynı fikirde olurlar.

Böyle olunca da yükseliş veya düşüş trendleri oluşur.

Ancak geleneksel hisse senetleri doğası gereği “yükselmesi için” tasarlanmış şeylerdir, kapitalist sistem böyle tasarlanmıştır, “dur şu şirketi bir batırayım” diye şirket açmazsın, her defasında “daha fazla para kazanmak” için bir işe girişirsin. Ülkeler daha fazla büyümek, daha fazla yayılmak ister. Kişiler daha fazla hakimiyet kurmak ister. İnsanın yedikçe yiyesi, kazandıkça kazanası gelir.

O yüzden geleneksel borsalarda yükseliş, düşüşten daha ağırlıklıdır.

O yüzden, tüm geleneksel borsalarda %40 yükseliş, %40 yatay, %20 düşüş gibi bir oran mevcuttur.

Eğer yatırımcıysan zaten al unut tarafında olacaksın, bu iyidir, kötüdür, onu sonra konuşuruz, bence tüm bu sürecin işleyişini bilen biri olarak bu trendlere yatırım yapmak, “al unut” tarzı yatırımcılıktan çok daha avantajlıdır. Ancak konumuz o değil.

Konumuz şu, eğer bu döngüleri bilirsen, yatay ve düşüş döngülerinin geçici olduğunu bilir, piyasanın tekrar yükseliş trendine eninde sonunda döneceğini anlar, bu zamanı bekler ve bu zamana göre hazırlık yaparsın.

Bu zamanlarda agresifleşir, iyi paralar kazanır, sonra bu zamanların bittiğini fark eder, hafif defansif olur top çevirirsin.

Piyasalarda her zaman gol atamazsın, bazen çok yorulursun topu çevirir hem oyunu hem kendini dinlendirirsin, bazen gol yememek için defansa doluşursun, bazen bilerek isteyerek faul yapar dakika kazanırsın vesaire.

Lütfen bunun bilincinde olun ve her düşüşte moral bozmayın, çünkü moral bozukluğu lanetli bir şeydir, eğer bunun tüm vücudunuza ve psikolojinize yayılmasına izin verirseniz tüm analiz yeteneğiniz, tüm karar verme yetkinliğiniz bozulur, kötü kararlar vermeye başlarsınız, bu da çok kötü bir döngüdür, üst üste para kaybedersiniz.

Piyasa sizdeki bu modun, bu duruşun, bu moral bozukluğunun kokusunu alır, üzerinize oynar, cepteki paralarınızı misliyle geri alır.

Yazımı Maya Angelou’nun şu cümlesiyle bitireyim:

“Asla sızlanma. Asla şikayet etme. Sızlanmak, bir zalime etrafta bir kurban olduğunu haber verir.”

Asla Sızlanma. Asla Şikayet Etme. yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Çok tatlı bir şarkı, tam bir country folk şarkısı. Keyifli bir şekilde dinlenir, gitar, davul, mızıka.

Orada şöyle bir şarkı sözü var:

“funny how falling feels like flying for a little while”

Sanıyorum şöyle çevirebiliriz:

“insanın düşerken bir süreliğine uçuyormuş gibi hissetmesi ne tuhaf”

İlk okuduğumda çok hoşuma gitmişti, bayağı bir düşüncelere daldım ister istemez.

Hayatta aslında devasa büyük hataların ilk etapta kendini hiç “hata gibi hissettirmemesi” diye bir şey vardır.

Eğer büyük hatalar yapmadıysanız belki bu gerçeklikle henüz tanışmamış olabilirsiniz, Allah tanıştırmasın, ama ileride bu büyük hataların öncesinde her şeyin ne kadar da doğru geldiğini hatırlayıp şaşıracaksınız.

Ben bu büyük hatalardan bir iki tanesini yaptım, iyi bilirim öncesini de, sonrasını da.

Şunu söyleyeyim,

Genelde büyük hatalar gürültüyle gelmiyor, davul zurna çalınmıyor, “aman ha dikkat, bu iş boka sarıyor bak” diyen kimse olmuyor, mevzuya uyanamıyorsun.

Tam tersine, o erken süreçte cesaretleniyorsun, “doğru yoldayım baksana ne güzel kazanıyorum/ne güzel zaman geçiriyorum” diye düşünüyorsun, böylece her defasında daha da cesaretlenip, riski daha da büyütüyorsun.

Bir şey olmadıkça, “bak zaten bir şey olmuyor ya” deyip rahatlıyorsun.

Şarkıdaki gibi işte, uçuyormuşsun gibi düşünüyorsun.

Halbuki bu hissiyatın güzelliği ne kadar artarsa, yere çakılmaya da o kadar yaklaşmış oluyorsun.

Zararın gecikmesi, başa gelmeyeceği anlamına gelmiyor. Hatanın bedelini o an ödememen, bu bedelin borç hanene yazılmadığı anlamına gelmiyor.

Arkadaşlarınla uyuşturucu belasına bulaşmak ilk başta “ne güzel ya, güzel zamanlar geçiriyoruz” gibi gelir, sonra bir bakarsın büyük bir uyuşturucu çetesinin bir aparatı olmuşsun.

Ufak kaçamaklar iyi hissettirir ama güzel bir evliliği tamamen bozana kadar.

Ara sıra yaptığın hız denemeleri çok adrenalin salgılatır ama bir arabayı bir tırın arkasına yarısına kadar sokana kadar.

Bu trading’de bile vardır, “stop olmamak ve paçal yapmak” çok iyi hissettirir, hiç kaybetmiyorsundur, hep maliyet azaltarak poza zaman vermek ve sonra kazancı beklemek gerçekten de bir süre çalışır.

Ta ki saçma bir pozisyonda %50-%60 zarar edip içeride tüm bu enflasyon döneminde kitli kalana kadar.

Hayatta, ilişkilerde, borsada, kariyerde hep aynı denklem vardır. Fazla risk aldığında, sınırlarını aştığında, iç sesini bastırdığında, etiği unuttuğunda, vicdanı rafa kaldırdığında ilk başta özgürlük gibi gelir.

Ama aslında olan kontrolü tamamen kaybetmendir, sadece henüz farkında değilsindir.

Eğer hayatında böyle hissettiğin anlar varsa, bir durup düşünmekte yarar var, sakin kalmakta, vicdani sorgulamalar yapmakta, “bir şeyleri yanlış mı yapıyorum acaba, her şey bu kadar parabolik bir şekilde iyiye gidemez” diye düşünmekte yarar var.

Unutmayalım dostlar, keçiyi uçurumdan düşüren o en uçtaki son bir tutam ottur.

İnsanın Düşerken Bir Süreliğine Uçuyormuş Gibi Hissetmesi Ne Tuhaf yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Ofis yolunda seyyar gevrek satan en az 60 yaşında, şartları hiç iyi olmayan bir gevrekçi var.

Bugün biraz konuşayım dedim, 2 çocuğu işsizmiş, biri kumar batağındaymış, diğerinin eşi evi terk etmiş çocuklar kadındaymış, adamın hanımı vefat etmiş, kendisi kıt kanaat geçiniyormuş, hepsi aynı evdeler.

“Yaşıyoruz ya, buna da şükür” diyor.

İnsanın hayatta kalma becerisi en ilkel, en içgüdüsel, en kök becerilerinden biri.

Bir şekilde yeni şartlara alışıyoruz. “Ölmedik ya abi, yaşıyoruz, şükür” diyoruz.

Ancak ben bu özelliğin sıkıntılı olduğunu düşünüyorum.

Çünkü insanın uyum sağlama kabiliyeti, zamanla bir erdeme değil, bir uyuşmaya dönüşüyor.

Hayatta kalmak, şartları sorgulamanın önüne geçiyor. Dayanabilmek, itirazın yerini alıyor.

Diğerleri ise bize “şükredin” deyip kendileri tüm dünya nimetlerinden yararlanarak yaşıyorlar.

İnsanlara şükür öğretiliyor sorgulamanın önüne geçilsin, millete her şeye rağmen tutunacak bir dal olsun.

Özellikle bizim gibi maneviyatı güçlü, “nasılsa öte tarafta telafisi var” fikri yaygın toplumlarda bugün katlanılan her şey bu anlamla örtülüyor.

Acı geçici, adaletsizlik sınav, yoksunluk kader oluyor. Böylece hayatta kalma refleksi, insanı korumaktan çıkıp düzeni koruyan bir mekanizmaya evriliyor.

Sorun hayatta kalmakta değil.

Yoksa hepimiz hayattayız şükür.

Ama sorun, sadece hayatta kalabiliyor olmayı yeterli sanmakta.

Şu an çevrenize bakınca neredeyse yaşayan ölüler görüyoruz. Öğrenciler, emekliler, asgari ücretliler.

Sorsan “yeter abi, şükür” diyorlar.

Böyle bir bakış açısında değişimin ve ilerlemenin kendine yer bulması mümkün mü?

Bizim her defasında daha iyi yaşamanın etik, ahlaki ve kurallara uygun yöntemlerini bulup peşinden koşturmamız gerekiyor.

Bize şükretmeyi telkin eden hiç kimseyi dinleyemeyiz.

Şükredeceksek zamanını biz biliyoruz. Bize şükür öğretmeyin. Biz kendi tırnaklarımızla kazıya kazıya geldiğimiz o tatminkar noktada keyifle “şükür” diyeceğiz, sizin bize layık gördüğünüz o çamur çukurunda şükretmenin bizi uyuşturmasını reddediyoruz.

Mücadeleye devam.

Bize Şükür Öğretmeyin yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Dürüstlük, dakiklik, çalışkanlık, netlik, samimiyet, hiç bilmiyorum hangisi ama ne olursa olsun elinden bırakmadığın, seninle anılan birkaç değer şart.

Çünkü hayatta her daim herkes bir şeyler söyler, herkes birilerinin rüzgarıyla bir yerlere savrulur, ama bizi biz yapan şey değişkenlerimiz değil sabitlerimizdir.

Bunları uzun uzun yazmayayım şimdi ama şunu unutmamak gerekir, insanlar seni karakterinle hatırlıyor. “aa o mu ya? feci çalışkandı herif, bu kadar motivasyonu nasıl buluyordu anlamak mümkün değil” diyorlar. Ya da “herif hiçbir zaman, hiçbir buluşmasına 1 dakika bile geç gelmezdi” diyorlar. Ya da “adam dobraydı abi, içi dışı birdi, yapıştırıyordu lafı, eyvallahı yoktu” diyorlar.

Asıl duruşun bu olduğunu düşünüyorum.

Para gider, unvan düşer, pozisyon değişir, oturduğun makam sandalyeleri kırılır, ama sen her zaman sensin. Hayatın en pahalı, en değerli para birimi de senin güvenilirliğin, sözünde duruşun, arkandan “bu adam düzgündü” dedirten şeylerin.

Bu tabi kolay değil, bir insanın bu kıvama gelmesi için biraz görmüş geçirmiş olması, biraz da gözlem yapabiliyor olması gerekir. Kişi görüp geçirmediği zaman, görüp geçirenlerden öğrendiğiyle kişileşiyor, öyle olgunlaşıyor, öyle büyüyor.

Benim görmüş geçirmişliğimden -nacizane- 3 tane temel dersim var, şimdi sizlerle onu paylaşacağım.

1. Öğrenmek Kazanmaktan Önce Gelir.

Ne demek istiyorum? Kimse sana bunu belki direkt söylemez, ben söyleyeyim. 20’li yaşların para kazanma dönemi değildir. Kabul et ya da etme, bu yaşlarda para kazanmayı önceliklendirirsen kimse sana güvenmez, kimse sana işin sırrını açmaz, kimse seni yanına almaz, kimse senin elinden tutmaz.

Bu yaşlarda öğrenmek ve katkı sunmak zorundasın. Kendi işine, çalıştığın kişilere veya şirkete. Bu dönemde az kazanacak, çok vereceksin. Bazen hak ettiğinden daha az değer göreceksin, no problem. Çok çalışıp karşılığını alamadığını düşüneceksin, no problem. Mücadeleye devam etmek zorundasın. Çünkü sen hızlı bir koşudan ziyade uzun bir maratondasın. Keyfini çok sonraları yaşayacağın bazı özverilerde, bazı fedakarlıklarda bulunmak zorundasın.

20’li yaşlarda asıl yatırımın paraya değil, network’e, ustalığa, becerilere, yetkinliklere olmalı. Eğer milyonda bir değilsen, 20’li yaşlarda zengin olmayacaksın, 20’li yaşlarda efsane bir kariyerin olmayacak, 20’li yaşlarında business class uçmayacaksın, 20’li yaşlarında VIP ağırlanmayacaksın.

Ama 30’lu 40’lı yaşlarında bunları yapabilecek temeli atacaksın.

Bir mentör bul, kitaplar oku, videolar izle, birilerini dinle, eğitimler al, sokağa çık, iş bul, çok çalış hiç fark etmez, gelişime, öğrenmeye ve dinlemeye açık ol. Önce öğren, sonra kazan.

2. Ne Olursa Olsun Mücadele Hep Olacak

Hayat dümdüz gitmiyor, gidemez, gitmeyecek. Düş, kalk, tozları silkele, tekrar koş, tekrar düş, tekrar kalk, tekrar tozları silkele. Tüm hikayenin tek cümlelik özeti aslında bu. Bazen galiba bittim diyorsun, bazen başarını kutlamak için kadeh kaldırıyorsun. Yin – Yang hikayesi yani. Bazen her şey üst üste geliyor, bazen ilişkiler bozuluyor. Bazen iş yerinde rekorlar kırıyorsun, bazen iş arkadaşlarının hepsiyle kavga ediyorsun.

Tüm bu süreçte şunu bilmek gerekir, düşmek sorun değil, asıl sorun kalkamamak. Mücadele zorlaştı diye orada bırakmamak gerekir, zorlaştıysa unutma ki orada büyüme vardır.

Mücadele ancak tüm hikaye anlamsızlaştığında bırakılabilir, yoksa hikaye zorlaştı diye mücadeleyi bırakanın mutlu sona ulaştığı görülmemiştir.

Yetenek çok kişide var ama dayanıklılık seni öne geçirir. Herkes sıçrayabilir ama en uzağa sıçrayanlar en kötü günlerinde dahi sıçrayabilenlerdir.

Dayanıklılık bir kastır, kendi kendine gelişmez, çalıştırmazsan erir. Fiziksel olarak aktif ol, yürü, terle, vücudunu mücadeleye hazırla. Zihin kadar bedeni de önceliklendir.

Düştüm diye sakın üzülme, “Ben düşmem” diyen insanın düşmediğini, “Ben kalkarım” diyen insanın da kalkamadığını ben daha hiç görmedim.

Konuşmaya çekindiğin kişiyle konuş, toplantıda el kaldır, hiç girmediğin yollardan yürü, reddedilmeyi göze al.

Çekinme, bilerek kendini rahatsız et. Konfor alanı büyüme alanı değildir, gelişimde rahatsızlık vardır, huzursuzluk vardır, böyle böyle büyür insanlar, unutma.

Kontrol edemediklerine değil, edebildiklerine odaklan, şartlar kötüleşebilir, haksızlıklar yaşanabilir ama ya şikayet edersin ya bir adım daha atarsın, sen seç. Bir ayağını diğerinin önüne koyarsan yürümeyi öğrenirsin, unutma.

3. Yaptıklarından Pişman Olma

Bir klişe vardır biliyorsun, “insanlar yaşlanınca yaptıklarından değil yapmadıklarından pişman olur” diye. Çok doğrudur. Konuşmadığın için, denemediğin için, o adımı atmadığın için, o işi yapmadığın için, o yolu merak edip yürümediğin için PİŞMAN OLABİLİRSİN, sakın bu fırsatları kaçırma.

Ne kaybedebilirsin en kötü? Ölümün olduğu bu dünyada daha kötü ne olabilir insanın başına gelen?

Tabi ki her deneme başarıyla bitmez, daha çok denersen, daha çok ıskalarsın, ama en azından “denedin” abi, nehri geçmekten deli gibi korkanlar nehri geçerken akıntıya kapılanlara GÜLEMEZ. Biri çabadır, diğeri atalet. Aradaki farkı anla.

Pişmanlık hareketsizliğin bedelidir, hareket edersen ya kazanırsın, ya öğrenirsin, anla.

Magic Jonhson’ın bir hikayesi var, tüm bu gevezeliği onunla bitireyim.

Magic Johnson kariyerinin başında, Lakers soyunma odasında bir sahneye tanık olur. Bir baba ve oğlu, Kareem Abdul-Jabbar’dan imza ister. Kareem çocukla da, babasıyla da ilgilenmez, geçip gider.

Çocuk buna çok üzülür, büyük bir hayal kırıklığı yaşar. Bunu gören Magic Johnson çocuğun yanına gider ve şöyle der:

“Üzülme, belki bir gün ben de Kareem kadar iyi olurum, gel beraber fotoğraf çekilelim”

Fotoğraflar çekilir, hatıra imzaları atılır, Magic Johnson çocukla zaman geçirir, onu iyi hissettir.

Yıllar sonra Magic’in kariyeri HIV nedeniyle biter. Sonraki dönemde hayatı sarpa sarar. Bir işinden dolayı paraya çok ihtiyacı oluşur.

Ve hiç ummadığı bir zamanda şirketine kritik bir yatırım alır.

Yatırımcı kimdir biliyor musun?

Yıllar önce imza verdiği çocuğun babası.

Adam Magic Johnson’a şöyle der:

Bir gün, kimse mecbur değilken, sen bize nazik davranmıştın.

O an Magic Johnson’ın 2 dakikada gözlemlediği bir olay, 2 dakikada aldığı bir aksiyon yıllar sonra tüm hikayesini tamamlar.

İşte önce tohumları atalım, meyvelerini yiyeceğimiz zaman mutlaka gelecektir.

Mücadeleye devam.

Muhtemelen Kimse Sana 20’li Yaşlarda Bunu Açık Açık Söylemedi, Gel Ben Söyleyeyim yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Borsanın İzinden BLOG’un neredeyse 5. senesi. Bu blog sayesinde inanılmaz potansiyelli, inanılmaz başarılı insanlar tanıdığım gibi, bu yolculukta kendini ve potansiyelini heba etmiş insanlar da tanıdım.

En çok fark ettiğim şey, kişinin tüm bu yolculukta kendine sorduğu soruların sürekli değişiyor olmasıydı. Eğer bu sorular değişmiyorsa, çok ciddi bir sorun olduğu aşikardı. 5. – 6. senesinde bile kendine ilk yılların sorularını soran bir sürü arkadaşla tanıştım.

Yıllar geçmiş ancak kişi olgunlaşmamıştı, öğrenme evresi bir türlü ilerlememiş hatta ve hatta başlamamıştı.

Biraz detaya gireyim,

Borsada al sat yaparak para kazanma sürecine başladığında ilk olarak herkes “en çok parayı en kısa zamanda nasıl kazanırım” sorusunun cevabını merak eder.

Bu en amatör sorudur ancak sormayan da yoktur. Çünkü sonuçta borsalar paranın döndüğü yerlerdir, kişi de buraya ancak kendi payını ve hatta daha fazlasını almak için gelir.

Bir miktar zaman geçtikten sonra bu işin o kadar da kolay olmadığı ortaya çıkar, bu sefer kişi kendini bu sonuca götürecek yollar aramaya başlar.

Soru değişir, artık “en iyi para kazandıran strateji hangisidir” sorusu sorulmaya başlanır.

Kişi forumlarda, sosyal medyada güvendiği kişilere hep bunu sorar. “Bana taktiğini anlat şu işin be hocam” cümlelerini çok duyarsın.

Bundan da bir miktar zaman geçirdikten sonra işin sadece bir taktik meselesi, bir indikatör meselesi, bir formasyon meselesi olmadığı anlaşılır.

Çünkü kazanılan geri veriliyordur, sermaye bir türlü büyümüyordur, piyasadan beklenilen alınamıyordur.

Kaçınılmaz yüzleşme gelir, soru yine değişir,

“Ben neden kaybediyorum?” sorusunun zamanı gelir.

Bu artık tecrübelenme evresidir, işin renginin ilk başta göründüğü gibi olmadığının ilanıdır.

Sorun kazanan işlemler değil, kaybedenlerdir. Yanlış yerde ısrar etmek, küçük zararı kabullenememek,
“Biraz daha bekleyeyim” demek doğru yöntem değildir.

Bu aşamada kişi şunu anlar: borsada ilerleme, daha çok kazanmakla değil, daha az kaybetmeyi öğrenmekle olur.

Bunu uygulamaya çalışır.

Ama yol burada da bitmez.

Artık ustalaşma evresi gelmiştir, ustalaşma evresi, usta soruları da beraberinde getirir.

Mevzu derinleşmiştir.

Yıllar geçtikçe, artık teknik olarak ne yaptığını bilen, işi çözen trader için başka bir mesele kalır, neredeyse en önemli mesele:

Ben bu sonuçları bozmadan, zihnimi nasıl korurum?

Yorgunlukla, kararsızlıkla, sürekli ekran izlemekten, sürekli karar vermekten gelen zihinsel tükenme ile nasıl mücadele ederim?

Artık mesele para değil, mental sermayedir. Çünkü o bittiğinde elde sistemin olup olmaması önemsizleşir.

Bu soruların hepsi her dönemde oldukça normal sorulardır, ancak eğer 5-6 yıl geçirdikten sonra hala başlangıç sorularını soruyorsanız, hala telegram gruplarında tavan hisse peşinde koşuyorsanız, hala millete “ağam-paşam” çekiyorsanız bir şeyler eksiktir, yıllar geçmiş ama siz olgunlaşmamışsınızdır, kolay para peşinde tüm potansiyelinizi heba etmişsinizdir.

Dolayısıyla, borsa yolculuğunda şu ana bulunduğunuz konumu en çok “ben hangi soruları soruyorum?” sorgulamasıyla bulabilirsiniz.

Siz bu yolculukta kaçıncı yıldasınız ve sizin sorduğunuz sorular nasıl?

Lütfen bu yazımın yorumlarına kendi sorularınızı ekleyin ve beraber konuşalım.

Bana X’te ulaşmayı, DM atmayı ve beni takip etmeyi de unutmayın.

Borsada 5 Yılın Geçti Ama Hala Aynı Soruları mı Soruyorsun? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Lütfen okuyun.

Ben de geçmişte bu alıntı tweette bahsedilen aptal “Hustle kültürünü” benimsemiştim,

Sürekli çalışma, boş zamanın suçlulaştırılması, dinlenmenin “geri kalmak” olarak görülmesi, katma değerin harcanan saatle ölçülmesi gibi temelde büyük budalalık olan saçma sapan bir döngüye girmiştim.

Mükemmel bir potansiyele sahip banaisbul (nokta) com gibi bir projeyi aynı böyle yönettim.

Proje ilk aşamada feci tuttu, çok yükseldi, ödüller filan aldı. Şirketlere gidip konuşmalar filan yaptım, bir sürü kişiye ulaştım.

Belli ki daha da büyüyecekti.

Bu aptal “Netflix izleyecek zamanın bile olmamalı, hayvan gibi çalışmalısın” kültürü yüzünden,

-Disiplin ile kendini tüketmeyi

–Çalışkanlık ile sürekli meşgul olmayı

-Kaliteli odaklanma ile hiç durmamayı

Birbirine karıştırdım.

Bu projeyi ayakta tutup büyütmek için çok uzun süre 5’te kalkıp işe hazırlanma saatine kadar it gibi çalıştım.

Sonra bir gün ne oldu dersiniz?

Bir sabah bir uyandım, “Abi ben bittim artık, tükendim, böyle bir saçmalık olamaz” duygusu her yanımı sardı.

O gün anında üretmeyi ve bu proje için çalışmayı bıraktım.

Tükenmiştim.

Elimi kaldıracak takatim bile yoktu.

Sevgili gençler,

Size girişimcilik değil SÜRDÜRÜLEBİLİR GİRİŞİMCİLİK lazım.

Sizi yarı yolda bırakacak AŞIRI ÇABA değil, sizi sonuca götürecek dengeli çaba asıl önemli olan.

Unutmayın, sürdürülebilir girişimcilik:

-Zamanı değil enerjiyi yönetir

-Maraton gibi ilerler, depar gibi değil.

-Dinlenmeyi zayıflık değil, strateji görür.

Benden söylemesi.

Yoksa benim gibi altın yumurtlayacak bir tavuğu kesime götürmeyi bırak, direkt bir sabah kendiniz kesersiniz.

İş İnsanı Barış Özistek:

“Pazar akşamı Netflix seyreden girişimciden girişimci olmaz. Pazar akşamı oturup yapay zeka modülü yapıyor olması lazım.

24 saatin yetmediği bir ortamdayız.” pic.twitter.com/pE34T9nYEF

— Eksen Haber (@eksenhaber_) January 6, 2026

Netflix İzleyecek Zamanı Bile Olmayan Girişimcilik Makbul müdür? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

40 yıldır bu hayatı yaşıyorum, size bir hayat tecrübemi paylaşmak istiyorum.

Tüm hayatı komple gençmiş gibi veya tüm hayatı komple tecrübeli bir yetişkin gibi yaşamakta sıkıntı görüyorum.

Ne demek istiyorum?

Bazen yetişkinler görüyorum, hala TÜM ZAMANLARINI fazlasıyla yeni şeyler öğrenmeye, fazlasıyla deneyip, fazlasıyla yanılmaya ayırıyorlar. Hala güçsüz taraflarını geliştirmeye, hala “her şeyi bilmeye” çalışıyorlar.

Bazen de gençler görüyorum, yeterli hayat tecrübesi edinmeden bir konuda erkenden uzmanlaşmaya, alternatif yollar aramadan ve keşfetmeden tek bir konuda ısrarcı olmaya, boyunu ölçmeden derine dalmaya çalışıyorlar.

Bence her iki tavır da her iki yaş grubunda sırıtıyor.

Hayatın ilk dönemi bir nevi “toplama süreci” gibi olmalı, öğrenirsin, denersin, yanılırsın, düşersin, kalkarsın. Bu dönemde veri toplarsın, kendini ve ortamı tanırsın, çevreyi ve dünyayı bir teraziye koyarsın.

Güçsüz yanlarını keşfedip onları güçlendirirsin. Farklı alanlara girip “bu iş bana uygun mu?” diye düşünür, sorgularsın.

Hayatın ilk dönemi gelişmek ve geliştirmek için vardır. Çünkü insan kendini denemeden, sınamadan, hata yapmadan kim olduğunu çözemez.

Ama belli bir yaştan sonra artık bu tavır bırakılmalıdır. Yaş ilerledikçe artık “her şeyi az az bilen” değil, “bir şeyi çok iyi bilen” biri olmak zorundasınız.

Çünkü bulunduğunuz yaşın sizi soktuğu ortamlarda artık “her şeyden biraz anlayan” değil, “bir konuda derinleşmiş” insanlar fark yaratacaktır.

Çünkü gerçek değer bu derinlikten gelir, bu uzmanlıktan gelir, bu odaklanmadan gelir. Odaklanmak için de yüzlerce iyi fikre hayır demeli, zaman ayırılacak şeyleri hızla azaltmalı ve tüm zamanınızı birkaç iyi konuya ayırmalısınız.

Bunla ilgili çok iyi bir hikaye var, anlatmak istiyorum.

Michelangelo başlangıçta bir sürü sıkıntılı heykel denemesinden sonra artık ilk ustalık eseri olan David heykelini yapar.

Papa bu heykeli ziyaret eder. Heykelin kusursuzluğu karşısında büyülenir.

Michelangelo’ya “Bu David heykelini nasıl bu kadar kusursuz yaptın?” diye sorar.

Michelangelo şöyle der: “I just removed what’s not David.” /  “David’e benzemeyen her şeyi attım.”

Dikkat ederseniz her mesleğin ilk aşaması keşfetme, ekleme, çoğalma, araştırma, yayılma, genişleme aşamasıdır.

Her mesleğin son aşaması ise sadeleşme, atma, dışarıda bırakma, azaltma, odaklanma aşamasıdır.

Hayatta da, kariyerde de, meslekte de aynı şey geçerli. Belli bir yaştan sonra seni sen yapmayan ne varsa törpülemen gerek.

Sana ait olmayan hedefleri, başkalarının beklentilerini, sırf ayıp olmasın diye yaptığın işleri, dağıtan alışkanlıkları. Hepsi birer fazlalık.

İş hayatında da zevk almadığın şeyleri, zorunlu olarak yaptıklarını, zaman doldurduğun meşgaleleri atman, sadece zevk aldığın şeylere odaklanman gerekiyor.

Biri senin işin, fikrin, emeğin için para verecekse bir şeyde uzmanlaştığın için verecek.

Sen de o şeyde uzmanlaşmak için elediğin diğer tüm şeyler için ekstra ödül alacaksın.

Şule Gürbüz’ün çok güzel bir cümlesi var, şöyle diyor:

“Yaşamdaki en büyük başarı, seçip ayıklayıp pek az şey bırakmaktır. Asıl önemli olan, asıl başarı sayılabilecek olan, sevip yaptıklarınız değil, belirli bir bilinçle kaldırıp attıklarınız, sizi meşgul etmesine izin vermediklerinizdir.”

40 Yaş Bir Abinizden 20 Yaşındaki Gençlere Öğütler yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

İnsanlar ev sahibi olmanın psikolojik refahını hep küçümsüyorlar ancak ev sahibi olmanın maddi avantajı kadar, psikolojik avantajı da var.

Bu konuyu size biraz anlatmak istiyorum.

Hafta sonu uzun zamandır görüşmediğim bir arkadaşımla sohbet ettim, evlediğinden beri kiradaydı, sıkışan bir müteahhitin güzel lokasyonda güzel bir evini bir miktar iskontolu yakalamış. Hem kendi biriktirdiği bir miktar parayla hem de sağ olsun babasının da yardımıyla evi almış. Bir miktar da kredi kullanmış ama toplam tutara oranla düşük, ödenebilir.

Yaklaşık 6 aydır bu evdeymiş.

Bu evden önceki evi de güzel lokasyonda ama aldığı evden daha küçükmüş. Son kirası 30.000TL’ymiş.

“Eve taşındığımdan beri öyle bir rahatlama, öyle bir keyif, öyle bir huzur geldi ki, hanımla kavgalarımız ve “yetmezlik” hissimiz bile yok oldu” diyor. Bunu söylerken bile yaşadığı huzuru, refahı ben gördüm, kelimeler aktı resmen, anlatırken gözleri güldü adamın.

Bu hissiyatı çok iyi bilirim, hani uzun süredir devam eden kredinin son taksidini ödemenin huzuru gibi, çocuğun özel okul taksidinin üniversiteyi kazandıktan sonra artık bitmesi gibi bir hissiyat. Hepimiz yaşamışızdır bunu. Bu aslında “bir yükün kalkması”, “her ay devam eden bir sorumluluğun bitmesi”.

Hepimiz kiraya her ay ödenen bir maddi külfet olarak bakıyoruz ama bu kirayı ödeyebilmek için çalışmalarımız, çalışmak zorunda oluşlarımız, sürekli doldurmamız gereken o kova hep mevcut. Bunlar hep psikolojik yükler.

Üstüne bir de “bu yaşadığım ev benim evim değil” hissi var, o da psikolojik bir yük. İstediğini yapamazsın, tadilat yasak, çivi bile çakarken düşünüyorsun, yenilemek istediğin bir şey varsa ev sahibine soruyorsun, hele ev sahibi kılsa, “hayır” deme ihtimali bile yoruyor.

Arkadaşımın anlattıklarından şunu anladım, ondaki keyif aslında “her ay daha az para harcıyorum” keyfi değil, hayatının kontrolünü geri almış bir adamla konuştum, “yetmezlik hissi” bitmişti, “artık bir ev sahibiyim, en kötü başımızı sokacak bir dört duvarımız var” hissiyatı vardı.

Çünkü kiradayken insan, farkında olmadan geçici yaşar. Eşya alırken, düzen kurarken, hayal kurarken bile frene basar. Geçicilik hissi ilişkilerin içine kadar sızar. Bu evlilikte manevi bir baskı bile yaratabilir.

Şimdi bakıyorum, insanlar bazen “aynı parayı yatırımla daha da arttıramaz mıydı” diye alternatif arıyorlar. Bu yatırımlık ev için doğru olsa da, ilk ev için çok yanlış bir düşünce. Çünkü bu soru her şeye matematik penceresinden bakıyor, insan psikolojisini yok sayıyor.

O “ilk evin”, o “oturmalık evin” insanda yarattığı ferahlık maddiyattan çok ötedir. Ne yapın edin o ilk evi alın dostlar. İnsanın oturduğu evin kendisinin olması bu hayattaki en sağlam psikolojik sigortalardan biri. Emin olun.

O İlk Evi Alın yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Pasif Gelir Nedir?

Öncelikle Pasif Gelir tanımından başlayalım. Pasif gelir, bireyin aktif olarak çalışmadığı halde, aktif olarak emek vermediği halde düzenli olarak elde ettiği gelir türüdür. Yatırım stratejisi içerisinde bulunan pasif gelirler, finansal özgürlük ve rahatlık sağlamak ve uzun vadeli servet biriktirmek adına önemli sayılır. Pasif gelir, ayrıca kişinin finansal geleceğini güvence altına almasına yardımcı olur ve kişinin aktif gelir kaynaklarına bağımlılığını azaltır.

Ayrıca bu gelir türü, bireyin belirli bir başlangıç yatırımı veya çabası sonucunda, zamanla azalan aktif katkı ile gelir elde etmesini mümkün kılar.

Pasif Gelir Kaynakları Nelerdir?

Pasif gelir kaynakları oldukça fazladır, çeşitlidir ve her biri farklı bir yatırım stratejisi gerektirir. İsterseniz yaygın pasif gelir kaynaklarından bazılarını buraya ekleyelim:

• Kira Gelirleri: Zamanında yapılmış bir arsa, konut veya ticari mülk yatırımı, kişiye düzenli kira geliri sağlayabilir. Bu önemli bir pasif gelir kaynağıdır.
• Temettü Hisseleri: Borsa yatırımcıları, temettü ödeyen şirket hisselerine yatırım yaparak düzenli olarak kar payı elde edebilirler. Bu da önemli bir pasif gelir kaynağıdır.
• Faiz Gelirleri: Banka mevduatları veya tahviller gibi sabit getirili enstrümanlar, düzenli faiz geliri sağlar. Ancak burada faiz gelirinin enflasyon karşısındaki reel kazancına da bakmak gerekir. Kira geliri aynı zamanda mülkün değer artışını da barındırır, temettü aynı zamanda şirketin değer artışını da barındırır, ancak faiz geliri, ana paranın değer artışını barındırmaz, o açıdan bu ekstra dikkat edilmesi gereken bir pasif gelir kalemidir.
• Telif Hakları ve Lisanslar: Kitap, müzik, yazılım veya patent gibi yaratıcı çalışmalardan elde edilen gelirler de pasif gelir kapsamında değerlendirilir. Bu başlık halkın çok az bir kısmı için geçerli olsa da, çok uzun süre devam eden önemli bir pasif gelir kaynağıdır.
• Online İşletmeler: Web siteleri, bloglar veya YouTube kanalları gibi dijital varlıklardan elde edilen reklam ve sponsor gelirleri, affiliate ve iş ortaklıkları da pasif gelir kalemi olarak değerlendirilebilir.

Pasif Gelirin Avantajları Nelerdir?

Pasif gelirin saymakla bitmeyecek maddi ve manevi avantajı vardır:

• Öncelikle, düzenli pasif gelir, kişiye finansal güvence sağlar ve acil durumlar için bir “güvenlik kasası” oluşturur. Üstüne, pasif gelir aktif bir çalışma gerektirmediği için, kişinin buradan artan zamanı kendi lehine daha yararlı kullanması anlamına gelir.
• Pasif gelir yeterince büyüyünce finansal bağımsızlığa giden yol daha da kısalır. Bireyler işlerinden bağımsız olarak gelir elde ederler ve böylece istedikleri zaman işlerini bırakabilecek konfora erişirler.
• Ek olarak, bazı pasif gelir türleri, aktif gelirlere oranla daha düşük vergilendirilebilir. BU da vergi avantajı olarak pasif gelir avantajları listesine eklenebilir.

Bir Trader’ın Gözünden Pasif Gelir Yaratmak

Bir trader olarak, yaratacağımız pasif gelir, bize trade psikolojisi açısından oldukça yardımcı olur. Eğer tek gelirimiz trade ederek elde etmeye çalıştığımız gelirse, üst üste gelen kötü sonuçlar, kayıplar psikolojimizi yıpratabilir. Ancak bir pasif gelirimiz varsa ve trading sonucu kazanacağımız paraya çok da ihtiyacımız yoksa, daha rahat işlem yapmaya başlarız ve “acele para kazanma” hissiyatını kolayca yönetebiliriz.

Bir trader temettü hisselerine yatırım yaparak, trade ederek kazandığı parayı sistem dışına çıkartıp yatırımlar yaparak düzenli pasif gelir yaratabilir.

Bunun trading psikolojisine katkısı kesinlikle göz ardı edilmemelidir.

Pasif ve Aktif Gelir Arasındaki Farklar

1. Aktif Gelir: Aktif gelir, bireyin doğrudan emeği karşılığında elde ettiği gelir türüdür. Örneğin bir işte çalışmanız karşılığında o işin sahibinin size verdiği maaş veya kendi işinizde çalışarak kazandığınız serbest meslek gelirleri aktif gelirlerdir.
2. Pasif Gelir: Pasif gelir, bireyin doğrudan emeği olmadan elde ettiği gelir türüdür. Örneğin, kira gelirleri veya temettüler pasif gelirdir.
3. Zaman ve Çaba: Aktif gelir, sürekli olarak zaman ve çaba gerektirirken, pasif gelir başlangıçta yatırım veya çaba gerektirir ancak daha sonra minimal çaba ile gelir sağlamaya devam eder.
4. Gelir Devamlılığı: Pasif gelir, aktif gelirden daha sürdürülebilir olabilir çünkü bireyin iş gücü kapasitesine bağlı değildir.

Pasif gelir elde etmek, finansal bağımsızlığa giden yolda önemli bir adım olabilir. Bu süreci doğru stratejiler ve yatırımlar ile desteklemek, uzun vadede finansal güvenliğinizi artırmanıza yardımcı olacaktır. Bu aynı zamanda manevi olarak da kendinizi güçlü ve özgüvenli hissetmenize yarar. Hayatınızın her alanında ama spesifik olarak trading alanında pasif gelir, performansınızı ciddi yükseltir.

Herkese kendilerini finansal rahatlığa götürecek kadar pasif gelir dileğiyle bu yazıyı bitiriyorum, bol kazançlar.

Pasif Gelir Nedir? Pasif Gelir Kaynakları yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Toplaşın, burayı bir “borsa sitesi” olmaktan çıkartalım. Kişisel gelişiminize fayda sağlayacak birkaç dokunuş yapalım. Dinleyin.

2007’de Ege Üniversitesi – Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun oldum. Uluslararası İlişkiler bölümü, o zamanlar yüksek bir hype’ı olan, çok popüler ve çoğu rehber öğretmen ve dershane tarafından önerilen bir bölümdü.

Bu bölümü bilinçli bir şekilde seçtiğimi söyleyemem, ben de bu hype’a kurban giden öğrencilerden biri oldum. Okula girerken kurduğum “mezun olup kamuda diplomat, bürokrat olmak” hayalinin, hayatın acı gerçekleriyle tanıştıkça aslında tamamen imkansız olduğunu anladım.

Türkiye’de diplomat olunmaz, diplomat doğulurdu. Bu tarz kadroların çoğu bir şekilde networkle, doğru ilişkilerle ve geçmişi olan bir baba-anne-amca-dayı-teyze-hala dokunuşuyla, parti bağlantılarıyla dolduruluyordu.

Neyse ki, bölümümüz, aslında içerik olarak hiç uygun olmasa bile, o dönem taşıdığı popülerlikle bizi özel sektöre de gayet rahat bir şekilde sokabildi. Bu açıdan en az bir İşletme mezunu kadar şanslıydım.

Üniversitemde ve bölümümde devam zorunluluğu yoktu, neredeyse hiç okula gitmeden, derse girmeden mezun oldum. Ancak sanılmasın ki bomboş, aylak aylak gezdim. Tüm boş zamanlarımı sivil topluma, öğrenci kulüplerine ve ufak tefek girişimlere ayırdım. Hayat okulu gibi düşünün.

Bu muhabbetlere belki sonradan ek bir zincir yaparım, ancak benim bölümüm, okula gitmeden de mezun olunabilecek bir bölümdü. Çoğu bölüm buna uygun olmayabilir. Yani “okula gitmeden mezun olmakla” övünmüyorum, ancak bu dönemi kendim için verimli geçirdim.

Tesco Yılları

Mezun olduktan sonra askerliği hallettim ve ilk işim olan Tesco’ya, Management Trainee olarak başladım. Hiç unutmuyorum, hiç bitmeyen bir mülakatlar zincirine, sınavlara ve çeşitli testlere tabi olmuş, 7 mülakat sonrası 200’ü geçkin adaydan seçilen 8 MT arasına girmiştim.

Bu kadar uzun bir süreçten sonra, şirketin bana vereceği gelir paketini çok merak ediyor ve kafamda “bu kadar uğraştırdıklarına ve ince eleyip sık dokuduklarına göre, oldukça yüksek bir maaşla başlıyor olsam gerek” şeklinde cümleler kuruyordum. Umutlanmıştım.

Sonunda Tesco IK’dan “teklifimiz ektedir” yazılı mail geldi, heyecanla açtım. Açar açmaz, çok büyük bir hayal kırıklığı yaşadım. Teklif ettikleri maaş, o zamanların asgari ücretinin ancak %30 civarı filan fazlasıydı.

Yani, hiç bu mülakatlarla uğraşmadan, üniversiteye bile gitmeden, 4-5 sene önce herhangi bir asgari ücretli işe girsem, muhtemelen şu an, Tesco’dan aldığım başlangıç teklifinin 2-3 katı yüksek bir maaşla çalışıyor olabilirdim.

Halbuki şu an, dünyanın en büyük perakende zincirlerinden birinde, binlerce başvurudan, yüzlerce adaydan sonra 7 mülakat sonucu seçilen 8 kişinin içinde, asgari ücretten yalnızca %30 civarı yüksek bir maaşla çalışacaktım.

Bayağı moralim bozuldu.

Ancak yine de, TESCO’nun başlangıç için çok ideal bir şirket olduğunu düşündüm. Hem İzmir’deydi, hem kurumsaldı, hem uluslararası bir firmaydı, hem perakende sektörü gibi büyümeye ve kariyere uygun bir sektördeydi.

Çok fazla düşünmeden kabul ettim ve çalışmaya başladım. Şimdi özgeçmişime bakıyorum, o günden 3 sene önceye, yani özel sektörü bırakıp kendi işimi açmama kadar, toplam 8 iş değiştirmişim. 36 yaşında özel sektörü bırakan ve toplam 14 yıl bordrolu çalışan biri olarak 8 iş.

Çoğu kişinin ilk girdiği şirketten emekli olduğu İzmir gibi “iş kısırı” bir şehirde, 8 iş iyi bir rakam. Bu 8 işin herhangi birinde ortalama geçirdiğim zaman 2 yılı bile bulmamış. Her bir işte ortalama 1.75 yıl geçirmişim.

Bunun nedeni benim sıkılgan biri olmam, özel sektöre uygun olmamam vesaire değil, ancak en başından beri, daha iyi şartlara, daha iyi maaşlara, daha iyi şirketlere ulaşma isteğim, hırsım ve bunun için yapılabilecek en iyi şeyin, sık iş değiştirme olduğunu düşünmem.

Şimdi şöyle bir geriye bakıyorum da, iyi ki böyle bir düşünceyle başlamışım kariyer hayatıma. Her defasında, daha iyi şartlarda aynı veya bir üst pozisyon olmak üzere hep kurumsal firmalara geçiş yaptım.

Tesco’dan Philip Morris’e, oradan Pepsico’ya, oradan NIVEA’ya, oradan Nestle’ye, oradan Total’e geçtim. Arada denediğim ufak tefek şirketleri de burada saymıyorum. Şimdi goygoyu bırakayım, mevzuya geleyim: Bu yaptığımın dip toplamda bana faydası ne oldu?

Yaşıtlarıma Göre Daha Çok Para Kazandım

Öncelikle, Total’deki son işimi bıraktığımda, yaşıtlarımdan çok daha iyi para kazanıyordum, üstelik sadece para da değil, toplam paketim çok iyiydi.

TESCO’da aynı anda başladığım bazı arkadaşlarım İzmir’in yerli firmalarında benim yarı maaşımla çalışıyorlardı, bazısı TESCO’yu MİGROS satın alınca oraya geçtiler ve kalabalığın içinde kayboldular.

Ben ise şirketin kurumsal hisselerini %20 daha ucuza toplama fırsatı, sınırsız/masrafsız araba, şirket kartları, bol seyahat, seyahat edilen şehrin en güzel otelleri, en güzel restoranları, sınırsıza yakın (tabi abartmadan) masraf yazabilme imkanı ve yüksek maaşa sahiptim.

Bunların hepsini bu “sık iş değiştirme” pratiğim sayesinde elde ettim.

Özgeçmişim Zenginleşti, Farklı Sektörleri Tecrübe Ettim

Bunun üstüne, her yeni şirkette özgeçmişimi daha da zenginleştirdim. Yönettiğim ekiplerdeki çalışan sayıları arttı, yönettiğim bütçe arttı, sorumlu olduğum alan ve distribitür/müşteri sayısı arttı.

Key Account da yönettim, esnaf da, yerel zincir de yönettim, horeca da. Girmediğim delik kalmadı, sokakta direkt satış da yaptım, 20 kişilik ekip de yönettim, bölge müdürlüğü de yaptım, satış geliştirmede proje de geliştirdim.

Böylece şu an bile geri özel sektöre dönmek istesem, çok fazla sektöre, çok fazla şirkete ve çok fazla IK’ya hitap eden, göz dolduran ve çok iyi şirketlerle donanmış zengin bir özgeçmişim olduğunu düşünüyorum. (Allah döndürmesin, o ayrı)

Yüksek Adaptasyon Becerisi Kazandım

Sık iş değiştirmenin ortalamadan daha yüksek bir maaş ve daha çeşitli tecrübeler kazandırmasının yanı sıra, insana çok büyük bir adaptasyon becerisi kazandırdığını da düşünüyorum.

Yeni bir şirkete katılmak, o şirketin kültürünü anlamak, adapte olmak, yeni iş arkadaşları, yeni yöneticiler ve yöneticilik yaptığın yepyeni insanlar. Bunların hepsiyle çok kısa sürede tanışmalı, kaynaşmalı ve geçmiş becerilerini performansa çevirmelisin.

İşte çok iş değiştire değiştire, artık bu onboarding işi konusunda uzman hale geliyorsun. Bu yetenek sadece iş hayatında değil, sosyal hayatında da, mesleğinde de, hobinde de işe yarıyor. Bu yüksek adaptasyon becerisi, Trading’de bile inanılmaz işime yaradı.

Network Oluşturdum

Sık iş değiştirmenin yararlarına devam edelim. Bir başka avantaj: çok fazla sektörden, çok fazla şirketten, çok fazla insanla sağlam bir network oluşturma fırsatı veriyor insana.

Tabi, introverted kişiliğimden dolayı, bu çok sağlam arkadaşlıkları ve ilişkileri şu ana kadar başarıyla getirdiğim söylenemez (hayırsızım), ama yine de, çok fazla kişinin bu networkü kendi lehlerine çok iyi kullandıklarını biliyorum.

Son olarak, iş değiştirerek çok daha iyi şirketlerde, çok daha kurumsal ortamlarda, çok daha iyi bir iş-özel yaşam dengesiyle çalışabilirsiniz. Tabi şunu da unutmamak lazım,

Bu yukarıda anlattığım kariyer basamaklarını iyi tırmanmak ve süreci kendi lehinize yönetmek için, size gelen her teklife gözü kapalı atlamamanız, biraz ince eleyip sık dokumanız, fırsatları iyi filtrelemeniz gerekiyor.

Şirket ismi vermeyeyim, sırf kariyer olsun diye, İzmir yerelinde bir firmaya Satış Şefi olarak geçmiştim kariyerimin ilk yıllarında. Sanıyorum üçüncü işimdi. O şirketin içine girince, şirketin o kadar kötü, o kadar amatör ve o kadar zor bir şirket olduğunu gördüm ki, kendi kendime sürekli “bundan sonra biraz seçici ol, her teklife atlama” cümlesini tekrarladım.

Orada fazla kalmadan, yine uluslararası kurumsal bir firmaya geçtim ve macerama kaldığım yerden devam ettim. Yani, gençler Özetle, iş değiştirmekten korkmayın. , iş değiştirmek yukarıda saydığım tüm avantajların yanında,

Size yüksek bir özgüven ve hızlı tırmanılan başarılı bir kariyer de vadediyor. Çok sık iş değiştirmenin handikapları yok mu? Mutlaka var. Bir yerde kalıcı olmak, eğer işinizi iyi yapıyorsanız her defasında o şirketin ve üst yönetici takımın size daha fazla güvenmesi demek

Böylece asimetrik bir şekilde kısa zamanda iyi roller üstlenebilir, iyi sorumluluklar kazanabilir, iyi paralar alabilirsiniz. Ancak bunun olma sıklığı çok da yüksek bir frekans değildir. Diğer tarafta alacağınız risk, sizi daha garanti başarılara götürebilir.

Sevgili gençler, yazıyı burada yavaştan bitireyim, daha fazla uzatırsam kitap yazmış kadar olacağım.

Kendi hayatımdan, aldığım bazı kararların beni getirmiş olduğu güzel yerden size geçmişimi anlattım. Umarım feyz alan olur. Artık susuyorum. Kendinize iyi bakınız.

Gençler, Sık İş Değiştirmekten Korkmayın! yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.