Düşüş trendinin son nefesini verdiği o kritik anlarda grafik üzerinde beliren, boğaların sessizce güç topladığını gösteren TOBO formasyonundan bahsedeceğiz bugün.

TOBO, teknik analizin en güçlü silahlarından biridir. Uzun süren satış baskısının ardından alıcıların piyasayı ele geçirmeye başladığını net bir şekilde ortaya koyan bu yapı hem kısa vadeli fırsatlar hem de uzun vadeli trend dönüşleri için eşsiz bir rehberdir. Teknik analizde tersine dönüş sinyallerinin kralı olarak kabul edilen TOBO, fiyat hareketlerinin psikolojik altyapısını somut bir şekilde gözler önüne serer.

TOBO (Ters Omuz Baş Omuz) Formasyonu Nedir?

TOBO, düşüş trendinin ivme kaybettiği noktada ortaya çıkan klasik bir boğa dönüş formasyonudur. Adını, ters çevrilmiş omuz baş omuz silüetine benzemesinden alır. Satıcıların artık daha düşük fiyatlara satış yapamaz hale geldiği, alıcıların ise dip seviyeleri fırsat olarak değerlendirdiği bu yapı, üç dip noktasından oluşur. Sol omuz, baş ve sağ omuz olarak adlandırılan bu dipler, piyasanın psikolojik dönüşümünü adım adım gösterir.

Formasyonun temelinde, satıcıların tükenişi yatar. İlk dipte satış baskısı hala güçlüdür ama ikinci dipte panik satışı zirve yapar. Üçüncü dipte ise alıcılar kontrolü ele alır ve fiyat daha yüksek bir seviyede tamamlanır. Bu üç dip arasındaki zirveleri birleştiren çizgi boyun çizgisini oluşturur. Fiyat bu çizgiyi yukarı kırdığında, formasyon tamamlanmış sayılır. Kırılım anında hacmin artması, sinyalin gücünü katlar.

Piyasa psikolojisi açısından TOBO, korkudan umuda geçişi temsil eder. Satıcılar pes ederken alıcılar agresifleşir. Bu değişim, genellikle uzun süreli bir yükseliş trendinin başlangıcı olur. Formasyonun tamamlanması, piyasada biriken talebin patlamaya hazır olduğunu gösterir.

Bu yapıyı grafik üzerinde tespit etmek ise ayrı bir sanattır. Şimdi bu sürece yakından bakalım.

Nasıl Tespit Edilir?

TOBO’yu tespit etmek için öncelikle uzun bir düşüş trendi aramalısınız. Bu trend içinde fiyatın üç ayrı dip oluşturduğunu gözlemlemek gerekir. İlk adım, sol omuzun oluşumudur. Fiyat burada bir dip yapar ve hafif bir yükseliş gösterir. Ardından daha derin bir düşüş gelir, baş bölgesi oluşur. Bu, formasyonun en düşük noktasıdır.

Sağ omuz ise başa göre daha yüksek bir dipte tamamlanır. Bu üç dip arasındaki zirveleri birleştiren çizgi, boyun çizgisini verir. Çizgi yatay olabileceği gibi hafif eğimli de olabilir. Formasyonun tamamlanması için fiyatın bu çizgiyi yukarı kırıp üzerinde kapanması şarttır. Kırılımda hacmin ortalamanın üzerinde olması, sinyalin güvenilirliğini artırır.

Tespit sürecinde şu unsurlara dikkat etmek gerekir:

• Sol omuz sonrası belirgin bir tepki yükselişi olmalı.
• Baş bölgesi, sol omuzdan daha düşük bir dip oluşturmalı.
• Sağ omuz, başa göre daha sığ bir dipte tamamlanmalı.
• Boyun çizgisi, omuz zirvelerini birleştirmeli.
• Kırılım hacmi yüksek olmalı.

Bu kriterler sağlandığında formasyon geçerli sayılır.

TOBO Formasyonu ile İşleme Nasıl Girilir?

Formasyon tamamlanmadan işleme girmek, teknik analizin en büyük hatalarından biridir. Fiyat boyun çizgisini yukarı kırıp üzerinde kapanış yapmadan pozisyon açmak risklidir. Kırılım sonrası geri çekilmelerde (pullback) ise ikinci bir giriş fırsatı doğar.

Bir hisse senedinde TOBO oluştuğunu düşünelim. Sol omuz 60 TL, baş 50 TL, sağ omuz 55 TL’de tamamlandı. Boyun çizgisi 70 TL seviyesinden geçiyor. Fiyat 71 TL’de kapandığında ve hacim artışı gözlendiğinde uzun pozisyon açılabilir. Stop loss, sağ omuz dip seviyesinin altına – örneğin 54 TL’ye – yerleştirilir.

Giriş noktaları genellikle kırılım üzeri veya pullback sonrası boyun çizgisi desteğidir. İlk hedef, baş ile boyun çizgisi arasındaki mesafe kadar yukarı eklenerek hesaplanır. Bu örnekte 20 TL’lik mesafe, 70 + 20 = 90 TL hedefini verir. Kırılımın sahte olmaması için RSI, MACD gibi göstergelerden onay almak faydalıdır.

TOBO Sonrası Ne Olur?

Boyun çizgisi kırıldığında, piyasada psikolojik bir eşik aşılır. Satıcıların teslim bayrağını çektiği bu an, alıcıların hakimiyetinin başlangıcıdır. İlk hareket genellikle hızlı bir yükseliş olur. Kısa vadeli kar realizasyonları sonrası ana trend başlar. Boyun çizgisi artık destek konumuna geçer.

Yükseliş genellikle hedef fiyat seviyesine doğru düzgün bir trend şeklinde ilerler. Hacim yüksek kalır, yeni zirveler oluşur. Ancak bazen piyasa koşulları nedeniyle hedefe ulaşmadan yön değişebilir. Bu durumda formasyonun geçersizlendiği kabul edilir. Genellikle güçlü bir boğa trendinin başlangıcı olur.

Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir?

TOBO’nun en büyük avantajı, net risk-ödül oranı sunmasıdır. Stop loss seviyesi formasyon içinde bellidir. Hedef fiyat matematiksel olarak hesaplanabilir. Farklı zaman dilimlerinde çalışır hem günlük hem haftalık grafiklerde etkilidir. Hacim onayıyla başarı oranı yüksektir.

Güçlü trend başlangıcı habercisi olması, uzun vadeli yatırımcılar için idealdir. Swing traderlar için kırılım sonrası hızlı kar potansiyeli sunar. Piyasa psikolojisini net gösterir. Ancak oluşum süresi uzun olabilir. Sahte kırılımlar stop-loss tetikleyebilir.

Dezavantajları şunlardır:

• Oluşum haftalar sürebilir.
• Sahte kırılımlar risk yaratır.
• Tek başına kullanılması yanıltıcı olabilir.
• Volatil piyasalarda başarısız kalabilir.

Bu avantaj-dezavantaj dengesi, hedef fiyat hesaplamasını önemli kılar. Şimdi bunu inceleyelim.

TOBO ile Nasıl Hedef Fiyat Belirlenir?

Hedef fiyat, baş ile boyun çizgisi arasındaki mesafenin kırılım noktasından yukarı eklenmesiyle bulunur. Baş 50 TL, boyun çizgisi 70 TL ise fark 20 TL’dir. Kırılım 70 TL’de gerçekleştiğinde hedef 90 TL olur. Bu hesaplama, formasyonun simetrik yapısından gelir.

Hedef bir bölge olarak düşünülmelidir. Fiyat dirençlerle karşılaşabilir. Piyasa koşulları hedefin aşılmasına veya altında kalmasına neden olabilir. Esnek yaklaşım şarttır. Sağ omuz sol omuza ne kadar yakınsa, hedefe ulaşma olasılığı o kadar yüksektir.

Hesaplama adımları şöyledir:

1. Baş dip seviyesini belirleyin.
2. Boyun çizgisi seviyesini tespit edin.
3. Farkı hesaplayın.
4. Kırılım noktasından yukarı ekleyin.

TOBO Nasıl Yorumlanır? Teknik Analizdeki Yeri

TOBO’yu yorumlarken piyasa psikolojisi ön plandadır. Sol omuzda satıcılar hala güçlü, başta panik satışı zirve yapar, sağ omuzda alıcılar kontrolü alır. Boyun çizgisi kırılımı, bu değişimin tescili olur. Formasyon, korkudan umuda geçişi gösterir.

Teknik analizde trend dönüş formasyonlarının en güveniliridir. Hacim, RSI, destek-direnç analizleriyle birlikte değerlendirildiğinde başarı oranı artar. TOBO tek başına değil, çoklu onaylarla kullanılmalıdır. Döngüsel piyasaların dip noktalarını belirlemede eşsizdir.

TOBO Formasyonunda Risk Yönetimi Nasıl Yapılmalı?

Risk yönetimi, stop-loss ve pozisyon büyüklüğü üzerine kuruludur. Stop loss sağ omuz altına yerleştirilir. Risk-ödül oranı en az 1:2 olmalıdır. Sahte kırılımlara karşı temkinli yaklaşılmalı, pullback’lerde giriş tercih edilmelidir.

Pozisyon büyüklüğü, hesap riskine göre belirlenir. Kar realizasyonu kademeli yapılır. Volatilite yüksekse pozisyon küçültülür. Formasyon geçersizlendiğinde (sağ omuz altı kırılım) pozisyon derhal kapatılır.

Risk yönetimi kurallarına da bakalım:

• Stop-loss sağ omuz altına.
• Risk-ödül oranı 1:2 veya üzeri.
• Kademeli kar realizasyonu.
• Volatiliteye göre pozisyon ayarı.

Bu kurallar, formasyonun güvenilirliğini artırır. Peki TOBO ne kadar güvenli?

TOBO Formasyonu Güvenli Midir?

TOBO, teknik analizde en güvenilir dönüş sinyallerinden biridir ama %100 garanti vermez. Hacim onayı, sağ omuzun sığ olması, genel piyasa trendinin yükseliş yönünde olması güvenilirliği artırır. Düşüş trendinin devam ettiği piyasalarda sahte sinyaller daha sık görülür.

Güvenlik için RSI aşırı satımdan çıkış, MACD kesişimi gibi teyitler aranmalı. Kırılım hacmi ortalamanın üzerinde olmalı. Tek başına kullanılması risklidir.

• Hacim onayı şart.
• Diğer göstergelerden teyit.
• Piyasa trendi uyumlu olmalı.
• Risk yönetimi uygulanmalı.

TOBO Hangi Piyasalarda Kullanılır?

TOBO, finansal piyasaların evrensel bir formasyonudur. BIST 100 hisselerinde, forex majör paritelerinde, Bitcoin ve Ethereum gibi kripto paralarda, altın ve petrol gibi emtialarda gözlemlenir. Likiditesi yüksek enstrümanlarda daha güvenilirdir.

Endeks futures kontratlarında trend dönüşlerini belirlemede kullanılır. Günlükten haftalığa her zaman diliminde etkilidir. Volatil piyasalarda (kripto) sık görülür ama onay şarttır. Düşük likiditeli hisselerde sahte sinyal riski artar.

Kullanım alanları:

• BIST ve global hisse piyasaları.
• Forex majör/minör pariteleri.
• Kripto para birimleri.
• Emtia ve farklı endeksler.

Yatırım Stratejilerine ve Kararlarına Etkisi

TOBO, portföy yönetiminde dip seviyelerden alım fırsatı sunar. Uzun vadeli yatırımcılar için sektör rotasyonu sinyali verir. Swing traderlar için kırılım sonrası hızlı trade imkanı sağlar. Risk yönetimi açısından giriş-çıkış zamanlamasını netleştirir.

Sektörel ağırlık kararlarında yol göstericidir. Bir sektörde TOBO oluştuğunda o sektöre yönelim mantıklıdır. Portföy çeşitlendirmesinde dip seviyelerden pozisyon alınabilir. Disiplinli yatırımcılar için karar alma sürecini kolaylaştırır.

• Dip seviyelerden uzun vadeli alım.
• Kısa vadeli trade fırsatları.
• Sektörel rotasyon sinyali.
• Risk yönetimi kolaylığı.

TOBO, teknik analizin vazgeçilmez bir parçası olarak her yatırımcının yetkinlikleri ve alternatifleri içerisinde yer almalıdır.

TOBO (Ters Omuz Baş Omuz Formasyonu) Formasyonu yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Evet, bu seferki konumuz bayrak ve flama formasyonu. Muhtemelen klasik teknik analizin en eski, en çok kullanılan ve en kolay tespit edilen formasyonlarından biri.

Onlarca teknolojik gelişme, algoritmik robotlar, HTF’ler filan derken, bu klasik formasyonlar hala çalışıyor mu?

Evet, hala çalışıyor.

Çünkü tüm bu formasyonlar insan psikolojisinin birer sonucu, o tarafta da neredeyse binlerce yıl boyunca bir değişiklik olmadığına göre, oyna devam.

Neyse, hazırsanız, ben başlıyorum.

Bayrak Formasyonu ve Flama Formasyonu

Teknik analizde fiyat hareketlerinin izini süren yatırımcılar için formasyonlar, adeta pusula görevi görür. Yukarıda da bahsettiğim gibi, her bir formasyonun arkasında insan psikolojisinin yarattığı arz ve talep mantığı vardır.

Şimdi, bu yazıda, fiyat hareketlerinin devamını öngörmemizi sağlayan iki önemli formasyonu mercek altına alacağız: Bayrak ve Flama formasyonları. Özellikle trade stratejilerinde sıkça kullanılan bu yapılar, piyasadaki momentumu ve olası kırılımları önceden yakalamada kritik rol oynar.

Her iki formasyon da yükseliş veya düşüşlerin ardından fiyatın bir süre konsolide olmasıyla oluşur. Konsolide dediğimiz şey, arzın ve talebin dengede olduğu dönemlerdir. Trend yapan bir fiyat, belli bir zaman sonra konsolide olmak zorundadır. İşte bu konsolidasyon sırasında bu formasyonlar oluşur.

Bayrak Formasyonu Nedir?

Bayrak formasyonu, güçlü bir fiyat hareketinin ardından gelen kısa süreli konsolidasyon evresini temsil eder. Formasyonun oluşumu sırasında çizilen desen bir bayrağı andırdığı için, bu formasyonun adı bayrak formasyonu olarak anılır.

Bu formasyon, trendin devam edeceğine işaret eder ve genellikle hacimle desteklenen bir “direk” yapısı ve ardından gelen paralel bir “bayrak” görünümü ile karakterizedir.

Price action odaklı yatırımcılar için bayrak formasyonu, trendin gücünü ve momentumun sürdürülebilirliğini test eden bir duraksamadır. Teknik analizde özellikle yükselen ya da düşen trendlerde, bu formasyonun oluşması yatırımcılara fırsat penceresi açar.

İsterseniz, detaylara girmeden önce Bayrak Formasyonunun bir örneğini çizelim.

Bayrak formasyonunun özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

• Sert ve hacimli bir fiyat hareketi (direk)
• Konsolidasyon evresi (paralel kanal formasyonu)
• Kırılım yönü genellikle trendin yönüyle aynıdır
• Yatay veya hafif aşağı eğimli bir yapıya sahiptir

Bayrak Formasyonu Nasıl Tespit Edilir?

Bayrak formasyonunu grafiklerde tespit etmek için şu adımları izleyebilirsiniz:

• Hacimli ve sert bir fiyat hareketi gözlemlenir (yukarı ya da aşağı yönlü).
• Ardından fiyat, belirli bir süre boyunca dar bir bantta paralel hareket eder.
• Bu yatay veya hafif eğimli kanal, bayrağı oluşturur.
• Kırılım yönü, genellikle ilk sert hareketin yönüyle aynı yönde olur.

Peki bu formasyonun tespitinde dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

• Konsolidasyon süresi çok uzun sürmemelidir.
• Hacim, direk kısmında yüksek; konsolidasyonda ise düşüktür.
• RSI gibi momentum indikatörleriyle uyum yakalamak avantaj sağlar.

Bayrak Formasyonu ile İşleme Nasıl Girilir?

Formasyon tamamlandığında, yatırımcılar kırılım yönüne göre pozisyon alabilirler. Genelde aşağıdaki adımlar takip edilir:

• Kırılım gerçekleştiğinde ya da kırılımın onaylandığı mum kapanışı sonrası işlem açılır.
• Hedef, genellikle direğin boyu kadar bir mesafedir.
• Stop-loss seviyeleri ise genellikle konsolidasyon bölgesinin dışına konumlandırılır.

Trade İpuçları:

• Fiyatın bayrak bölgesinden çıkmasıyla hacim artışı beklenmelidir.
• Kırılım öncesi fake-out ihtimali unutulmamalıdır.
• Kısa vadeli trade’lerde zamanlama çok kritiktir.

Bayrak Formasyonunun Avantajları ve Dezavantajları

Avantajlar:

• Trend devam formasyonu olduğu için fiyatın yönüne dair güçlü sinyaller verir.
• Risk/ödül oranı genellikle olumludur.
• Fark edilmesi görece kolaydır, özellikle hacimli piyasalarda.

Dezavantajlar:

• Yanıltıcı fake-out’lar yaşanabilir.
• Konsolidasyonun uzun sürmesi belirsizlik yaratabilir.
• Formasyon tamamlanmadan yapılan işlemler zarar riski taşır.

Flama Formasyonu Nedir?

Flama formasyonu da tıpkı bayrak gibi trendin bir süre devam edecek bir konsolidasyon dönemine girdiğini işaret eder. Ancak burada fark, konsolidasyon yapısının simetrik üçgen formunda olmasıdır. Yani fiyat daralan bir aralıkta sıkışır ve ardından yeniden hareketin başladığı yönde kırılım yapar.

Flama formasyonunun özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

• Yine hacimli bir direk ile başlar
• Konsolidasyon üçgen şeklindedir (alt ve üst çizgiler birbirine yaklaşır)
• Kırılım genelde ilk hareketin yönünde olur
• Momentumun yeniden artacağına işaret eder

Flama Formasyonu Nasıl Tespit Edilir?

• Hızlı bir yukarı ya da aşağı yönlü hareket izlenir.
• Ardından fiyat sıkışır; üçgene benzer bir yapı oluşur.
• Üçgenin alt ve üst çizgileri giderek daralır.
• Hacim düşer ve kırılımda yeniden artış gösterir.

Flama Formasyonu ile İşleme Nasıl Girilir?

• Üçgenin kırılım yönüne göre işlem açılır.
• Hedef fiyat, direğin yüksekliği kadar yukarı ya da aşağı eklenir.
• Stop-loss genellikle üçgenin ters yönüne konulur.

Flama Formasyonunun Avantajları ve Dezavantajları

Avantajlar:

• Daralan yapı sayesinde kırılım anı daha net tahmin edilebilir.
• Trade zamanı açısından kısa vadeli işlemlerde etkilidir.
• Trendin gücünü yeniden teyit eder.

Dezavantajlar:

• Üçgen yapının içindeki fiyat hareketleri yanıltıcı olabilir.
• Özellikle yatay piyasada false breakout’lar sıktır.

Bayrak ve Flama Formasyonlarının Yatırım Stratejilerine Etkisi

Teknik analizde her formasyonun bir amacı vardır; bayrak ve flama formasyonları da yatırımcılara trend devam edecek veya trend dönecek sinyalini vererek doğru zamanda doğru yöne doğru pozisyona girme fırsatı sunar. Bu formasyonların yatırım stratejilerine olan etkisi, özellikle momentum odaklı işlemler ve trend takibi stratejileri içinde belirgin şekilde görülür.

Aşağıda bu etkinin yatırımcı açısından nasıl değerlendirilebileceğini adım adım inceleyelim:

1- Trend Takip Stratejilerinde Rolü

Bayrak ve flama formasyonları, süregelen bir trendin içinde kısa bir duraksama sonrası muhtemelen aynı yönde devam sinyali verir. Bu, trend-following stratejileri uygulayan yatırımcılar için net bir giriş sinyalidir.

Yükselen trendde görülen bayrak/flama, yeni bir alım fırsatı yaratır. Veya eğer bu formasyonlar sonrası fiyat terse dönüyorsa, risk azaltılır veya kazanç cebe atılabilir.

Düşen trendde ise benzer şekilde kısa süreli düzeltmeden sonra short pozisyon almak için sinyal üretir.
Bu formasyonlar, “trend is your friend” yaklaşımının teknik karşılığıdır.

2- Risk/Ödül Oranını Netleştirir

Formasyonun hedefi, genellikle direk yüksekliği kadar olduğu için, potansiyel kazanç önceden hesaplanabilir. Bu da risk/ödül oranının stratejik şekilde yönetilmesini sağlar.

Örneğin, 10 birimlik bir direk varsa ve kırılım yukarı yönlü gerçekleşmişse, hedef de 10 birim yukarı olur.

Stop-loss noktası ise konsolidasyon bandının dışında net şekilde belirlenebilir.

Bu sayede yatırımcı “ne zaman, nerede ve ne kadar riskle” işlem yapacağını kolayca planlar.

3- Momentum Stratejilerine Uygunluk

Momentum trader’ları için kırılım anı en kritik evredir. Bayrak ve flama formasyonları, fiyatın sıkıştığı ve bir yön arayışında olduğu anlarda hacimle birlikte kırılma gösterir.

Flama gibi simetrik yapılarda sıkışma iyice daraldığı için kırılım anı yüksek volatiliteyle gelir.

Bu noktada işleme giren yatırımcılar, momentum artışıyla kısa sürede hedefe ulaşabilir.

4- Formasyon Teyitleriyle Strateji Geliştirme

Bayrak ve flama formasyonları, diğer teknik analiz araçlarıyla birlikte kullanıldığında stratejiyi güçlendirir:

• Hacim analizi ile formasyonun güvenilirliği teyit edilebilir.
• RSI, MACD gibi indikatörlerle aşırı alım/satım bölgeleri kontrol edilerek “fake breakout” riski azaltılabilir.
• Destek-direnç seviyeleri ile birleşen formasyonlar daha yüksek doğruluk oranı sunar.
• Yani bu formasyonlar, yatırımcının çoklu teyit sistemine dayalı bir strateji oluşturmasına olanak tanır.

5- Pozisyon Yönetimine Katkısı

Bu formasyonlar sadece pozisyona giriş için değil, mevcut pozisyonu sürdürmek veya kârı maksimize etmek açısından da stratejik fırsatlar sunar.

Mevcut trendde pozisyonda olan yatırımcılar, bayrak veya flama oluştuğunda panik yapmaz; bunun bir düzeltme olduğunu bilir ve pozisyonda kalmaya devam eder.

Yeni pozisyon alacaklar için ise bu formasyon, “teyitli devam sinyali” anlamına gelir.
Böylece formasyonlar, duygusal kararların önüne geçen teknik rehberler haline gelir.

6- Backtest Edilebilir Stratejiler Oluşturur

Bayrak ve flama formasyonları, geçmiş verilerle kolayca test edilebildiği için algoritmik stratejilere veya manuel sistemlere dahil edilebilir.

TradingView, MetaTrader gibi platformlarda bu formasyonlar otomatik olarak taranabilir.

Yatırımcı, bu yapıları içeren sistemlerin geçmiş performansını test ederek veriye dayalı stratejiler inşa edebilir.

Bu yönüyle hem disiplinli yatırımcılar hem de algo-trader’lar için uygun zemin oluşturur.

Kısaca Özetlersek:

Bayrak ve Flama Formasyonlarında Risk Yönetimi Nasıl Yapılmalı?

• Stop-loss mutlaka kullanılmalı.
• Pozisyon büyüklüğü, hesap büyüklüğüne göre ayarlanmalı.
• Kırılım öncesi pozisyon açmak yerine teyit beklenmeli.
• Fiyatın hedefine ulaşmadan önce direnç/destek seviyeleri analiz edilmeli.

Bayrak ve Flama Formasyonları Güvenilir Midir?

Evet, doğru analiz edildiğinde oldukça güvenilir formasyonlardır. Ancak piyasanın likidite durumu, haber akışı gibi dış etkenler her zaman dikkate alınmalıdır. Özellikle false breakout’lar bu güvenilirliği zaman zaman sarsabilir. Yine de disiplinli bir stratejiyle kullanıldığında başarı oranı yüksektir.

Bayrak ve Flama Formasyonları Arasındaki İlişki Nedir?

Her iki formasyon da trend devam formasyonudur. Aralarındaki temel fark, konsolidasyon bölgesinin geometrik yapısıdır:

Bayrak ve flama formasyonları, özellikle kısa ve orta vadeli işlem yapan yatırımcılar için oldukça işlevseldir. Hem price action disiplininde hem de klasik teknik analizde kendilerine güçlü bir yer edinmiş bu formasyonları doğru tespit edip stratejiyle desteklemek, başarılı işlemlerin anahtarı olabilir.

Bayrak Formasyonu ve Flama Formasyonu Nedir? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Ben İbrahim Babadağı. Borsanın İzinden BLOG’u herkes için büyük bir teknik analiz/trading üssü yapma çalışmalarıma devam ediyorum. Bu yazımda size teknik analizde, özellikle klasik alt kolunda sıklıkla kullanılan çanak ve ters çanak formasyonunu kısa da olsa anlatacağım.

Hazırsanız başlıyorum.

Kısa Bir Tanımla Başlayalım: Çanak ve Ters Çanak Formasyonu

Çanak ve ters çanak formasyonları, finans piyasalarda teknik analizle yatırım/trading yapan kişilerin trend dönüşlerini ve potansiyel fırsatları tespit etmek için kullandıkları önemli teknik analiz araçlarıdır.

Bu formasyonlar, genellikle belirgin bir trendin ardından oluşur ve yatırımcılara gelecekteki fiyat hareketleri hakkında ipuçları verir. Trading stratejileri içinde, bu formasyonların doğru bir şekilde tanımlanması ve kullanılması, başarılı işlem kararları almak için kritik bir rol oynar.

Çanak Formasyonu (Rounding Bottom) Nedir?

Çanak formasyonu, İngilizcesiyle Rounding Bottom, düşen bir trendin sonunda meydana gelen, genellikle uzun vadeli bir dönüş sinyali olarak kabul edilen bir grafik formasyonudur. Bu formasyon, adından da anlaşılacağı gibi, fiyatların düşüşten sonra yavaş yavaş toparlanarak bir çanak şekli oluşturmasıyla tanımlanır. Çanak formasyonu, alıcıların yeniden piyasaya girdiğinin ve düşüş trendinin sona ermek üzere olduğunun bir göstergesidir.

Çanak Formasyonu Nasıl Tespit Edilir?

Çanak formasyonunu tespit etmek için, grafik üzerinde fiyatların belirgin bir şekilde düştüğü ve ardından kademeli bir şekilde toparlandığı bir bölgeyi aramalısınız. Bu formasyon, genellikle uzun bir süre boyunca oluşur, bu nedenle günlük ya da haftalık grafiklerde daha belirgin hale gelir.

Fiyat hareketleri, bir “U” şeklinde görünmeli ve bu şeklin tamamlanması, formasyonun tamamlandığını gösterir. Fiyat bunu yaparken, düşüş piyasasındaki “yeni düşük dip, yeni düşük tepe” döngüsü sona erir ve artık “yeni yüksek tepe, yeni yüksek dip” döngüsü başlar. Böylece fiyatın yukarı döndüğünden emin oluruz.

Ayrıca, işlem hacminin formasyon boyunca düşük olması, ancak toparlanma sırasında artması, formasyonun geçerliliğini destekler.

Çanak Formasyonunda İşleme Nasıl Girilir?

Çanak formasyonunu tespit ettikten sonra, yatırımcılar genellikle fiyatın çanağın tepe noktasını kırmasını bekler. Bu noktada işleme girilmesi, formasyonun doğrulanmış olduğunu ve fiyatın yükselmeye devam edebileceğini gösterir. Ancak, sadece formasyona dayanarak işlem yapmak riskli olabilir, bu yüzden destekleyici göstergelere dikkat etmek önemlidir. Örneğin, mum formasyonları veya çeşitli indikatörler, fiyatın aşırı alım bölgesine girip girmediğini veya trendde bir tersine dönme sinyali olup olmadığını doğrulamaya yardımcı olabilir.

Kırılım geldiği zaman, çanak formasyonunun en tepesinin bir miktar altı stop olarak kabul edilir ve yukarı doğru oluşacak harekete eşlik edilmeye çalışılır.

Hangi Göstergelere Dikkat Edilmelidir?

Çanak formasyonu esnasında kullandığınız diğer indikatörler de fiyat hareketini desteklemesi açısından kullanılabilir. Ek olarak mum formasyonları, destek, direnç, hacim, momentum gibi Price Action bazlı hareketler de formasyonun geçerliliğini teyit etmek için kullanılabilir.

İşlem hacmi de fiyat hareketlerinin arkasındaki alım-satım baskısını anlamaya yardımcı olur. Özellikle çanağın dip noktasında işlem hacminin düşük, toparlanma sırasında ise yüksek olması beklenir.

Çanak Formasyonunun Avantajları ve Dezavantajları

Çanak formasyonunun en büyük avantajı, genellikle güçlü bir trend dönüş sinyali vermesidir. Bu formasyon, yatırımcılara uzun vadeli bir yükseliş trendine girmek için uygun bir zaman sağlayabilir. Ancak, formasyonun tamamlanması zaman alabilir ve yatırımcıların sabırlı olması gerekebilir. Ayrıca, yanlış sinyaller de verebilir; bu nedenle, diğer teknik analiz araçlarıyla desteklenmelidir.

Ters Çanak Formasyonu Nedir?

Ters çanak formasyonu, çanak formasyonunun tam tersi bir grafik şeklidir ve genellikle yükselen bir trendin sonunda oluşur. Bu formasyon, fiyatların zirveye ulaştıktan sonra kademeli olarak düşmesiyle oluşur ve bir “ters U” şeklinde görünür. Ters çanak formasyonu, genellikle düşüş trendinin habercisi olarak kabul edilir.

Ters Çanak Formasyonunun Tespiti ve Kullanımı

Ters çanak formasyonu, fiyatların zirveye ulaştığı ve ardından yavaş yavaş düşmeye başladığı bir dönemde ortaya çıkar. Bu formasyonu tespit etmek için, grafik üzerinde fiyatların kademeli olarak düştüğü ve bir zirve noktası oluşturduğu bir bölgeyi aramalısınız. İşlem hacmi, bu formasyonda da kritik bir rol oynar; zirve noktasında yüksek işlem hacmi, ancak düşüş sırasında azalan hacim, formasyonun geçerliliğini destekler.

Ters Çanak Formasyonunun Avantajları ve Dezavantajları

Ters çanak formasyonu, yatırımcılara yaklaşan bir düşüş trendini önceden haber verebilir. Bu, yatırımcıların pozisyonlarını kapatmaları veya kısa pozisyon almaları için uygun bir zaman olabilir. Ancak, bu formasyonun da yanıltıcı olabileceği durumlar vardır ve diğer göstergelerle desteklenmesi gereklidir. Ayrıca, formasyonun tamamlanması için geçen süre, yatırımcılar için stresli olabilir.

Çanak ve Ters Çanak Formasyonları Arasındaki Farklar

• Yön: Çanak formasyonu bir yükseliş sinyali iken, ters çanak formasyonu bir düşüş sinyali verir.
• Şekil: Çanak formasyonu “U” şeklindeyken, ters çanak formasyonu “ters U” şeklindedir.
• Zamanlama: Çanak formasyonu, düşüş trendinin ardından ortaya çıkar; ters çanak formasyonu ise yükseliş trendinin sonunda görülür.

Trade Stratejisinde Çanak ve Ters Çanak Formasyonu

Çanak ve ters çanak formasyonları, doğru stratejilerle birleştiğinde yatırımcılar için güçlü araçlar olabilir. Bu formasyonlar, belirgin trend dönüş noktalarını tespit etmeye yardımcı olur ve doğru bir şekilde kullanıldığında riskleri minimize edebilir. Trade stratejisinde bu tarz formasyonları anlattığım ve nasıl işlem stratejisi kurulacağına dair anlatımlar yaptığım Atölye eğitimlerine hepinizi beklerim.

Risk Yönetimini Nasıl Yapmalıyız?

Çanak ve ters çanak formasyonlarını kullanırken, risk yönetimi kritik öneme sahiptir. Stop-loss seviyeleri belirlemek ve pozisyon büyüklüğünü dikkatli bir şekilde ayarlamak, bu formasyonları kullanırken zarar riskini azaltır. Stop mutlaka belirtilmeli ve keskin bir şekilde uyulmalıdır. Çanağın tepesinin aşağı tekrar kırılması, yani hareketin “feyk” çıkması önemli bir “stop” belirtisidir.

Bu Formasyonlar Hangi Piyasa Koşullarında Daha Sık Görülür?

Çanak formasyonları genellikle uzun süreli düşüş trendlerinin ardından görülürken, ters çanak formasyonları yükseliş trendlerinin zirve noktalarında daha sık ortaya çıkar. Piyasa döngülerini ve yatırımcı duyarlılığını anlamak, bu formasyonların oluştuğu koşulları tespit etmeye yardımcı olur.

Çanak ve Ters Çanak Formasyonunda Sık Yapılan Hatalar

Yatırımcılar, çanak ve ters çanak formasyonlarını tanımlarken genellikle aceleci davranabilirler. Formasyon tamamlanmadan işleme girmek, yanlış sinyallerle sonuçlanabilir ve zarar riski doğurabilir. Ayrıca, sadece formasyonlara dayanarak işlem yapmak yerine, diğer teknik göstergelerle desteklenmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Bu Formasyonların Benzer Formasyonlardan Farkı Nelerdir?

Çanak ve ters çanak formasyonları, diğer trend dönüş formasyonlarından (örneğin baş ve omuzlar formasyonu) farklıdır. Bu formasyonlar, daha kademeli ve uzun vadeli bir dönüş sinyali verirken, diğer formasyonlar daha ani ve belirgin dönüş noktaları sunabilir. Yani, çanak ve ters çanak formasyonu orta vadeli bir trend dönüşünü anlatır ve haliyle uzun bir zamana yayılmalıdır.

Çanak ve Ters Çanak Formasyonu yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Bu yazımda size klasik teknik analizde yine sıklıkla kullanılan ve benim de çok sevdiğim bir fiyat sıkışması formasyonunu, yani üçgen formasyonunu anlatacağım.

Tabi ki, burada yazılanlar buranın yapısı gereği çok detaya inemiyor veya uygulamalı anlatım kolay olmuyor, bundan dolayı şunu belirtmekte yarar var, yazıyı okuduktan sonra Tradingview’de veya kendi veri programınızda bunları pratik yapın.

Eğer daha detaylı bir öğrenim istiyorsanız, Borsanın İzinden Atölye’deki ücretsiz-ücretli profesyonel eğitimlere mutlaka göz atın, orada bu formasyonları ve çok daha fazlasını saatlerce, uygulamalı, videolu, işlem stratejili, hedefli, stoplu anlık anlatıyorum.

Evet, müsaitseniz şimdi başlayalım.

Üçgen Formasyonu

Üçgen formasyonları, finansal piyasalarda fiyatların belirli bir süre daralan bir bant içinde hareket ettiği ve gittikçe sıkıştığı teknik analiz formasyonlarıdır. Bu formasyon, aynı diğer tüm formasyonlar gibi, traderlar tarafından piyasadaki fiyat hareketlerinin devamını veya tersine dönmesini öngörmek için kullanılır. Formasyonlar en nihayetinde bize “nerede işleme girilmeli, işler ters giderse nerede işlemden çıkılmalı, işler iyi giderse nereye kadar fiyat sürülmeli” sorusunun cevabını verir.

Üçgen formasyonları, özellikle trend devamlılığını veya kırılma noktalarını belirlemekte kritik rol oynar.

Üçgen Formasyonu Nedir?

Üçgen formasyonu, görünüş olarak bir üçgene benzediği için bu ismi almıştır. Fiyat hareketi üçgenin en geniş yerinden başlar ve üçgenin kenarlarına çarpa çarpa, üçgenin en dar yerine doğru ilerler. Yani bir nevi sıkışır.

Fiyatlar daralan bir aralıkta sona geldiği zaman, bir arz ve talep dengesizliğinin oluşma ihtimali artar. Dolayısıyla, fiyat yukarı veya aşağı doğru bir kırılım oluşturur. İşte trader bu kırılıma eşlik etmek için tetiktedir.

Üçgen formasyonları, teknik analizde hem devam formasyonları hem de tersine dönüş formasyonları olarak değerlendirilebilir.

Üçgen Formasyonu Çeşitleri

Üçgen formasyonları kendi arasında genel olarak üç ana tipe ayrılır:

Yükselen Üçgen Formasyonu

Yükselen üçgen formasyonu, üst çizginin yatay bir direnç oluşturduğu, alt çizginin ise yukarı eğimli bir trend oluşturduğu bir formasyondur. Bu formasyon, genellikle yükseliş trendlerinde görülür ve fiyatların yukarı yönlü bir kırılma yaşayabileceğine işaret eder. Ancak unutulmamalıdır, fiyat formasyonlarda yukarı da, aşağı da kırılabilir. Bahsedilen “yukarı yönlü kırılım” bir tık daha yüksek olasılıklı bir istatistiktir. Kesinlik barındırmaz.

Alçalan Üçgen Formasyonu

Alçalan üçgen formasyonu, üst çizginin aşağı eğimli bir düşen trendi, alt çizginin ise yatay bir desteği oluşturduğu bir formasyondur. Bu formasyon, düşüş trendlerinde görülür ve fiyatların aşağı yönlü bir kırılma yapma olasılığını gösterir. Ancak unutulmamalıdır, fiyat formasyonlarda yukarı da, aşağı da kırılabilir. Bahsedilen “yukarı yönlü kırılım” bir tık daha yüksek olasılıklı bir istatistiktir. Kesinlik barındırmaz.

Simetrik Üçgen Formasyonu

Simetrik üçgen formasyonu hem üst hem de alt çizginin birbirine doğru eğimli olduğu bir yapıdır. Bu formasyon, arz ve talep dengesinin olduğu, arzın ve talebin birbirine üstün gelemediği, belirsiz bir piyasa yönelimi olduğu ve her iki yöne de kırılma olasılığının bulunduğu ortamlarda oluşur.

Üçgen Formasyonu Nasıl Oluşur?

Üçgen formasyonu, fiyatların daralan bir aralıkta sıkışması ile oluşur. Buradaki en önemli kelime “sıkışma” kelimesidir. Fiyatın her defasında daha aşağıda bir tepe veya daha yukarıda bir dip yapması esastır.

Bu durum, arz ve talep kuvvetlerinin dengelendiği ve yatırımcıların yeni bir yön belirlemek için beklemekte oldukları anlamına gelir. Fiyatların bu dar bant içinde hareket etmesi, formasyonun kırılma noktasına yaklaştığını gösterir.

Üçgen Formasyonlarının Fiyat Hedefleri

Her üçgen formasyonu türü, kendine özgü fiyat hedefleri belirler. Yükselen üçgenlerde, formasyonun üst çizgisinin yukarı kırılması durumunda, fiyat hedefi genellikle üçgenin en geniş noktasının yüksekliği kadar yukarıdadır. Alçalan üçgenlerde ise kırılma aşağı yönlü olduğunda aynı hesaplama aşağı doğru yapılır. Simetrik üçgenlerde kırılmanın yönü belirsizdir, ancak hedef, yine formasyonun yüksekliğine göre hesaplanır.

Üçgen Formasyonu Nasıl Okumalıyız?

Üçgen formasyonlarının en önemli kısmı kırılımlardır. Fiyat üçgen içerisinde sıkışmaya devam ederken yukarı veya aşağı kırılacağını tahminlememek gerekir. Fiyatın kırılmayı oluşturması ve kendi yönünü tayin etmesi beklenmeli, fiyat hareketine sonradan katılınmalıdır.

Kırılma yönü, fiyatların hangi yöne hareket edeceğini gösterir ve bu bilgi, yatırım kararları için kritik öneme sahiptir.

Üçgen Formasyonu, Neden Önemli Formasyonlardan Biri?

Üçgen formasyonları, klasik teknik analizde piyasalarda sıkça karşılaşılan ve traderlar için önemli sinyaller veren yapılardır. Dolayısıyla bu yapılar fiyatta ortalamanın üzerinde bir hacim, bir talep veya bir arz yaratabilir ve bu da bir hareket doğurabilir.

Tam da bu yüzden, bu formasyonlar, trend devamlılığını veya dönüşünü öngörme konusunda güvenilir bir araç olarak kabul edilir.

Üçgen Formasyonu Hangi Dönemlerde Daha Sık Görülür?

Üçgen formasyonları, genellikle volatilitenin azaldığı, trendin güçsüzleştiği veya bittiği ve piyasaların durgun olduğu dönemlerde daha sık görülür. Bu dönemler, yatırımcıların belirsizlik yaşadığı ve yeni bir piyasa yönü belirlenmeye çalışıldığı zamanlardır.

Üçgen Formasyonu, Güvenilir Bir Formasyon Mudur?

Üçgen formasyonları genellikle güvenilir olarak kabul edilir, ancak her teknik analiz aracında olduğu gibi, mutlaka diğer göstergelerle desteklenmesi gerekir. Traderlar, formasyonun kırılma yönünü ve hacim gibi diğer faktörleri dikkate alarak karar vermelidir.

Üçgen Formasyonu Hakkında Nereden Daha Detaylı Bilgi Alabilirim?

Üçgen formasyonu hakkında örnekler, canlı işlem stratejileri, hedef belirleme, stop belirleme, güvenli kırılımları tespit etme, fake breakoutlar, shakeoutlar, üçgen formasyonundan para kazanma gibi tüm detaylı bilgileri Borsanın İzinden Atölye’deki eğitimlerimde bulabilirsin.

Üçgen Formasyonu yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Bu yazımda size klasik teknik analizde sıklıkla kullanılan ve benim de çok sevdiğim bir fiyat sıkışması formasyonunu, yani TAKOZ (WEDGE) formasyonunu anlatacağım.

Tabi ki, burada yazılanlar buranın yapısı gereği çok detaya inemiyor veya uygulamalı anlatım kolay olmuyor, bundan dolayı şunu belirtmekte yarar var, yazıyı okuduktan sonra Tradingview’de veya kendi veri programınızda bunları pratik yapın.

Eğer daha detaylı bir öğrenim istiyorsanız, Borsanın İzinden Atölye’deki ücretsiz-ücretli profesyonel eğitimlere mutlaka göz atın, orada bu formasyonları ve çok daha fazlasını saatlerce, uygulamalı, videolu, işlem stratejili, hedefli, stoplu anlık anlatıyorum.

Evet, müsaitseniz şimdi başlayalım.

Takoz Formasyonu

Takoz formasyonu, teknik analizde kullanılan ve fiyat hareketlerinde dönüş veya devam sinyalleri veren bir grafik formasyonudur. Bu formasyon, genellikle fiyatın sıkıştığını ve bir kırılma noktasına doğru ilerlediğini gösterir. Traderlar, takoz formasyonlarını potansiyel alım veya satım fırsatlarını tespit etmek için kullanır. Bu yazıda, takoz formasyonunun ne olduğunu, türlerini, nasıl oluştuğunu ve nasıl okunması gerektiğini inceleyeceğim.

Detaya inmeden söylemem gereken bir şey var, bu formasyona aynı zamanda KAMA formasyonu da deniyor.

Takoz Formasyonu Nedir?

Takoz formasyonu, iki eğilim çizgisinin birleştiği bir grafik formasyonudur. Bu formasyonda, fiyatlar dar bir aralıkta aşağı çapraz veya yukarı çapraz hareket ederler, destek ve direnç seviyeleri de giderek sıkışır. Takoz formasyonları, yükselen veya düşen trendlerin sonunda görülebilir ve genellikle trend dönüşlerine işaret eder.

Takoz Formasyonu Türleri

Takoz formasyonları, fiyat hareketlerinin yönüne göre iki ana türe ayrılır:

Yükselen Takoz Formasyonu

Yükselen takoz formasyonu, fiyatların artış eğiliminde olduğu bir dönemde oluşur. Bu formasyonda, hem destek hem de direnç seviyeleri yukarıya doğru eğilim gösterir, ancak direnç çizgisi daha dik bir açıyla hareket eder. Yani, fiyat her defasında DAHA ZAYIF bir yeni yüksek tepe yapar. İvmesi ve momentumu her defasında daha da zayıflar. Bu durum, alıcıların zayıfladığını ve potansiyel bir fiyat düşüşünün yaklaştığını gösterir.

Düşen Takoz Formasyonu

Düşen takoz formasyonu, fiyatların düşüş eğiliminde olduğu bir dönemde oluşur. Destek ve direnç seviyeleri aşağıya doğru eğilim gösterir, ancak destek çizgisi daha dik bir açıyla hareket eder. Böylece fiyat her defasında daha az yukarıda bir dip yapar. Bu formasyon, satıcıların zayıfladığını ve potansiyel bir fiyat artışının gelebileceğini gösterir.

Takoz Formasyonu Nasıl Oluşur?

Takoz formasyonları, piyasadaki arz ve talep dengesizliği nedeniyle oluşur. Fiyatlar, belirli bir aralık içinde sıkışırken, alıcılar ve satıcılar arasında bir güç savaşı yaşanır. Bu süreçte, fiyatlar dar bir kanalda hareket eder ve nihayetinde bir kırılma yaşanır.

Takoz Formasyonu Nasıl Okumalıyız?

Takoz formasyonlarını doğru bir şekilde yorumlamak, yatırım stratejilerinizde etkili kararlar almanıza yardımcı olabilir. Bu formasyonlar genellikle bir kırılma noktası sonrasında güçlü bir fiyat hareketi ile sonuçlanır. Dolayısıyla bizim bu güçlü fiyat hareketine eşlik etmemiz gerekir. Fiyat hareketi kırılımını yapmadan ve yönünü belli etmeden, kendi kendimize senaryo çizerek ona dahil olmak tehlikeli olabilir.

Takoz Formasyonu Hangi Dönemlerde Daha Sık Görülür?

Takoz formasyonları, genellikle trend dönüşümlerinin yakın olduğu dönemlerde ortaya çıkar. Piyasa volatilitesinin yüksek olduğu veya belirli ekonomik olayların beklenildiği zamanlarda daha sık görülebilir.

Takoz Formasyonu Güvenilir Bir Formasyon Mudur?

Takoz formasyonları, bence Borsa İstanbul’un en güvenilir formasyonlarından biridir çünkü çoğu zaman çalışır. Ancak tabi, piyasa koşullarını, hacim analizini ve diğer teknik göstergeleri dikkate almak, formasyonun doğruluğunu artırabilir.

Takoz Formasyonunu Ben Kullanıyor muyum ve Nasıl Kullanıyorum?

Takoz formasyonunu ben oldukça sık kullanıyorum ve klasik teknik analizde en sevdiğim ve verim aldığım formasyonlardan biri olarak görüyorum. Özellikle Borsa İstanbul hisse senetlerinde ve endekslerinde takoz formasyonunun çoğu zaman çok iyi çalıştığına sıklıkla şahit oldum.

Ben kullanırken takoz içerisinde devam eden fiyat hareketlerini yakından gözlemliyorum ancak kırılım oluşmadan, yani yön belli olmadan pozisyon açmıyorum. Hemen hemen en çok dikkat ettiğim konu bu. Fiyatın kendi hareketini başlatması ve kırılımını yapması önemli. Onun dışındaki her fiyat hareketi aslında oluşacak olan senaryonun ön hazırlığı oluyor.

Takoz Formasyonu Hakkında Nereden Daha Detaylı Bilgi Alabilirim?

Takoz formasyonu hakkında örnekler, canlı işlem stratejileri, hedef belirleme, stop belirleme, güvenli kırılımları tespit etme, fake breakoutlar, shakeoutlar, üçgen formasyonundan para kazanma gibi tüm detaylı bilgileri Borsanın İzinden Atölye’deki eğitimlerimde bulabilirsin.

Takoz Formasyonu yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

BLOG’da bugün size klasik teknik analizin neredeyse en çok konuşulan, en çok merak edilen ve en önemli formasyonlarından biri olan Omuz Baş Omuz formasonunu anlatacağım.

Buyrun başlayalım.

Omuz Baş Omuz (OBO) Formasyonu Nedir?

Omuz Baş Omuz (OBO) formasyonu, teknik analizde sıklıkla kullanılan ve markette potansiyel bir trend değişikliğini işaret eden önemli bir formasyondur. İngilizce ismi Head&Shoulders’tır.

Bu formasyon, sırasıyla oluşan üç tepe noktasından oluşur. Birinci ve üçüncü tepeler ‘omuzlar’ olarak adlandırılırken, ortadaki en yüksek tepe ‘baş’ olarak adlandırılır.

Traderlar, OBO formasyonunu gördüklerinde, genellikle bir yükseliş trendinin sona ermek üzere olduğunu ve fiyatların düşüşe geçebileceğini düşünürler.

Bu yazıda, OBO formasyonunun ne olduğunu, nasıl oluştuğunu, nasıl hedef fiyat belirlemede kullanıldığını ve işlem yaparken nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatacağım.

Omuz Baş Omuz (OBO) Formasyonun İsmi Nereden Gelir?

Omuz Baş Omuz formasyonu, adını şeklinden alır. Formasyon standart olarak önce bir sol omuz, sonra bir baş, sonra bir sağ omuz oluşturarak tamamlanır. Yani, iki omuz ve bir baş ile üç tepe noktası oluşturur. Ortadaki baş, en yüksek tepeyi temsil ederken, iki omuz daha düşük tepeler olarak şekil alır.

İsterseniz formasyonu çizim ile aşağıdaki şekilde görselleştirebiliriz:

Omuz Baş Omuz (OBO) Formasyonu Nasıl Oluşur?

OBO formasyonu, genellikle aşağıdaki adımlarla oluşur:

• İlk Omuz (Soldaki Omuz): Fiyatlar, ilk etapta geçmişten gelen bir yükseliş trendine devam ederken, bir tepe noktasına ulaşır ve ardından hafif bir geri çekilme yaşar. Bu ilk etapta korkutucu bir düşüş değil, ufak bir düzeltmedir.
• Baş: Düzeltme bittikten sonra fiyatlar tekrar yükselir ve ilk omuzu aşan yeni bir tepe noktası oluşturur. Bu tepe, formasyonun başını oluşturur ve genellikle en yüksek noktadır. Bu aşamaya kadar fiyatın aşağı döneceğine dair hiçbir gösterge yoktur.
• İkinci Omuz (Sağdaki): Fiyatlar, başın ardından yeniden düşüşe geçer ve bir önceki dipten tekrar yukarı dönerek ikinci bir tepe oluşturur. Bu tepe, genellikle ilk omuzun seviyesine yakındır ve başın oluşturduğu en yüksek tepeyi GEÇEMEZ.
• Boyun Çizgisi: İki omuz arasındaki en düşük noktaları birleştiren çizgiye boyun çizgisi denir. Bu çizginin kırılması, OBO formasyonunun tamamlandığını ve düşüş trendinin başlayabileceğini gösterir.

OBO İle Hedef Fiyat Belirlemek

OBO formasyonunda hedef fiyat belirlemek için, başın en tepe noktası ile boyun çizgisi arasındaki mesafe hesaplanır ve bu mesafe boyun çizgisi altına eklenir. Böylece fiyat eğer OBO’yu tetiklerse gitmesi olası hedef bulunur.

Ancak, formasyonun bozulma ve tuzak olarak kalma ihtimalini göz önünde bulundurmak da önemlidir. Yatırımcılar, stop-loss emirleri ile risk yönetimi yaparak potansiyel kayıpları minimize edebilirler. Trading her zaman çift olasılıklı bir iştir.

OBO’ya Bir Örneklerle Bakalım

Aşağıda Avusturya endeksinde tepede oluşan bir OBO örneği mevcut. Şunu unutmayın ki, markette oluşan formasyonlar çoğu zaman kitaplarda veya bilgi verici sitelerde sizlerle paylaşıldığı gibi kusursuz değildir, piyasa her an sürekli olarak arzın ve talebin yeniden oluşturulduğu aktif, dinamik ve volatil bir pazardır.

Grafikte önce sol omuz oluşmuş, ardından bir baş oluşmuş ve sonrasında başın en tepe noktasını geçemeyen bir sağ omuz oluşmuş.

Aşağıdaki kalın kesikli çizgi ise boyun çizgisi ve tetiklendikten sonra fiyat hızla hedefine gitmiş.

Teknik Analizde Omuz Baş Omuz Formasyonu

Toparlayacak olursak, teknik analizde Omuz Baş Omuz (OBO) formasyonu, genellikle trend dönüşlerini belirlemek için kullanılır ve en başarılı formasyonlardan biridir. Bu formasyon, fiyat hareketlerinde tepe noktalarının belirgin bir sırasıyla oluştuğu durumlarda ortaya çıkar. Özellikle tanınmış teknik analistler, OBO formasyonunu güvenilir bir dönüş sinyali olarak kabul ederler.

Borsanın İzinden Atölye’deki Yeni Başlayanlar İçin A’dan Z’ye Teknik Analiz eğitiminde çokça dile getirdiğim gibi OBO formasyonu tek başını yanıltıcı olabilir ,formasyonun doğruluğunu artırmak için hacim analizi ve diğer teknik argümanlar kesinlikle kullanmak gerekir. Mesela sağ omuz oluşumu sırasında hacimdeki artış, genellikle formasyonun tamamlandığı ve trend dönüşünün başladığına dair güçlü bir teyit sinyali olarak kabul edilir.

OBO Formasyonu Sonrası

OBO formasyonu tamamlandığında ve boyun çizgisi aşağı doğru kırıldığında, genellikle fiyatlarda düşüş beklenir. Ancak, bu hareket her zaman hızlı ve keskin olmaz. Bazen fiyatlar, boyun çizgisine geri dönüp yeniden test ettikten sonra düşüşe geçebilir. Bu tür durumlar, yatırımcıların dikkatli olmasını gerektirir. Stop ise her zaman boyun çizgisinin yukarı doğru tekrar aşılması, yani aşağı oluşan hareketin “fake” çıkmasıdır.

OBO Ne Tür Bir Trend Değişikliğine İşaret Eder?

OBO formasyonu, genellikle bir yükseliş trendinin sonlandığını ve düşüş trendinin başlayabileceğini işaret eder. Bu durum, traderların pozisyonlarını yeniden değerlendirmelerine ve uygun stratejiler geliştirmelerine olanak tanır.

OBO’yu Nasıl Teyitleyebiliriz?

OBO formasyonunun teyidi için birkaç farklı yöntem kullanılabilir:

• Hacim Analizi: Boyun çizgisi kırılırken hacimdeki artış, formasyonun güvenilirliğini artırır.
• Teknik Göstergeler: Hareketli ortalamaların desteği, boyun çizgisinde oluşan mum formasyonu, sağ omzun hızla tamamlanması gibi göstergeler, formasyonun teyidinde yardımcı olabilir.

OBO Formasyonunun Yatırım Stratejilerine Etkisi

OBO formasyonu, yatırımcıların kısa, orta ve uzun vadeli stratejilerinde önemli bir belirleyici olabilir. Bu formasyonun tamamlanması ve tetiklenmesi, piyasada trend değişimini işaret ettiğinden, yatırım kararlarını doğrudan etkileyebilir. Formasyonun doğru yorumlanması, yatırımcıların pozisyonlarını zamanında ayarlamalarına ve potansiyel fırsatları değerlendirmelerine olanak tanır.

Uzun vadeli yatırımcılar için OBO formasyonu, mevcut varlıklarını gözden geçirme zamanının geldiğini gösterir. Örneğin, bir hisse senedinde oluşan OBO formasyonu, o hissenin büyüme döngüsünün sonuna yaklaştığını ve kar realizasyonu zamanının geldiğini işaret edebilir. Uzun vadeli yatırımcılar, formasyonun tamamlanmasıyla birlikte, portföylerindeki ağırlıkları azaltmayı veya tamamen çıkmayı tercih edebilirler.

Orta vadeli yatırımcılar, OBO formasyonunu trend değişimi için güçlü bir sinyal olarak değerlendirirler. Bir endekste veya hisse senedinde oluşan OBO formasyonu, orta vadeli yatırımcıların pozisyonlarını kapatmaları veya ters pozisyon almaları için önemli bir gösterge olabilir. Örneğin, BIST100 endeksinde oluşan bir OBO formasyonu, endeksin düşüş trendine girebileceğini ve bu durumda defansif hisselere yönelmenin daha mantıklı olacağını gösterir.

Kısa vadeli işlem yapan traderlar için ise OBO formasyonu, hızlı ve yüksek potansiyelli fırsatlar sunar. Özellikle boyun çizgisinin kırılması anı, traderların short pozisyon açmaları için ideal bir zamanlama olabilir. Bu strateji, özellikle hacim artışı ile desteklendiğinde başarı şansı yüksektir. Örneğin, EURUSD paritesinde oluşan bir OBO formasyonu sonrası, paritenin düşüş trendine girmesiyle, traderlar kısa vadeli short pozisyonlar alarak kâr elde edebilirler.

OBO formasyonunun yatırım stratejilerine etkisi, yalnızca pozisyon almak veya kapatmakla sınırlı değildir. Bu formasyon aynı zamanda stop loss ve take-profit seviyelerini belirlemede de yol göstericidir. Formasyonun tamamlanmasıyla birlikte, yatırımcılar hedef fiyat hesaplamasına göre kar alma seviyelerini ve boyun çizgisinin üzerine stop-loss emirlerini yerleştirerek, risk-getiri oranını optimize edebilirler.

OBO Formasyonunda Risk Yönetimi Nasıl Yapılmalı?

Risk yönetimi, OBO formasyonunu kullanarak yapılan işlemlerde başarının en önemli anahtarıdır. Doğru risk yönetimi stratejileri, potansiyel kayıpları sınırlarken, kâr fırsatlarından maksimum düzeyde yararlanmanızı sağlar. OBO formasyonunda risk yönetimi yaparken, formasyonun yapısını ve piyasa koşullarını dikkate almak önemlidir.

İlk ve en önemli risk yönetimi adımı, doğru stop-loss seviyesi belirlemektir. OBO formasyonunda ideal stop-loss noktası, boyun çizgisinin üzerindedir. Formasyonun boyun çizgisi kırıldıktan sonra, fiyatın tekrar bu seviyenin üzerine çıkması, formasyonun başarısız olduğunu gösterir. Bu durumda pozisyonunuzu kapatmak, daha büyük kayıpları önlemek için en doğru yaklaşımdır.

Pozisyon büyüklüğünü doğru belirlemek, risk yönetiminin bir diğer önemli yönüdür. Toplam sermayenizin belirli bir yüzdesinden (genellikle %1-2) fazlasını tek bir işleme ayırmamak, olası kayıplarda sermayenizi korumanızı sağlar. Örneğin, bir OBO formasyonu tespit ettiğinizde, formasyonun güvenilirliğine ve piyasa koşullarına bağlı olarak pozisyon büyüklüğünüzü ayarlayabilirsiniz.

Kademeli pozisyon alma stratejisi de OBO formasyonunda risk yönetimini güçlendirir. Tek seferde tüm sermayenizi kullanmak yerine, formasyonun gelişimine göre pozisyonunuzu kademeli olarak artırabilirsiniz. Örneğin, boyun çizgisi kırıldığında küçük bir pozisyon açıp, düşüş teyit edildikçe pozisyonunuzu büyütebilirsiniz.

Hedef fiyat belirlemek ve bu hedefe ulaşıldığında kar realizasyonu yapmak, disiplinli risk yönetiminin bir parçasıdır. OBO formasyonunda hedef fiyat, baş ile boyun çizgisi arasındaki mesafenin boyun çizgisi kırılımından aşağıya ölçülmesiyle hesaplanır. Ancak her zaman tam hedef fiyata ulaşılmayabilir. Bu nedenle, hedefe yaklaştıkça kademeli olarak pozisyonunuzu küçültmek veya trailing stop kullanmak, kârınızı korumanıza yardımcı olabilir.

Risk-getiri oranını her zaman göz önünde bulundurun. OBO formasyonunda risk-getiri oranı en az 1:2 olmalıdır, yani potansiyel kazancınız, risk ettiğiniz miktarın en az iki katı olmalıdır. Eğer bu oran sağlanmıyorsa, işleme girmek için daha uygun bir fırsat beklemek daha mantıklıdır.

Son olarak, formasyonun güvenilirliğini artırmak için diğer teknik göstergelerle teyit almak önemlidir. Hacim analizi, momentum göstergeleri veya trend göstergeleri gibi ek araçlar kullanarak, formasyonun başarı şansını artırabilir ve riskinizi daha iyi yönetebilirsiniz.

OBO Güvenli Midir?

OBO formasyonu, teknik analizde en çok tanınan ve kullanılan formasyonlardan biri olmasına rağmen, her formasyonda olduğu gibi mutlak bir güvenilirliğe sahip değildir. Formasyonun güvenilirliği, piyasa koşullarına, zaman dilimine ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir.

OBO formasyonunun en güçlü yanı, uzun bir yükseliş trendinin ardından oluşması ve trend değişimini net bir şekilde işaret etmesidir. Özellikle yüksek işlem hacmiyle desteklendiğinde, formasyonun başarı şansı artar. Ancak piyasadaki her OBO formasyonu başarılı olmaz ve bazı durumlarda yanlış sinyaller üretebilir.

Dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri, formasyonun tam olarak tamamlanmadan işleme girme hatasıdır. Boyun çizgisi kesin olarak kırılmadan önce pozisyon almak, erken davranmak anlamına gelir ve bu durum genellikle kayıpla sonuçlanır. Formasyonun tamamlanması için sabırlı olmak ve teyit sinyallerini beklemek önemlidir.

Bir diğer önemli nokta, piyasa koşullarını ve genel trendi dikkate almaktır. Güçlü bir yükseliş trendinde oluşan OBO formasyonu daha güvenilir olabilirken, yatay veya dalgalı bir piyasada oluşan formasyonlar yanıltıcı olabilir. Bu nedenle, formasyonu değerlendirirken daha geniş piyasa bağlamını göz önünde bulundurmak önemlidir.

Formasyonun güvenilirliğini artırmak için, ek teknik analizler ve göstergeler kullanmak faydalıdır. Örneğin, OBO formasyonu oluşurken RSI, MACD gibi momentum göstergeleri de düşüş sinyali veriyorsa, formasyonun başarı şansı daha yüksek olabilir. Benzer şekilde, haftalık grafiklerde oluşan bir OBO formasyonu, günlük grafiklerde oluşana göre genellikle daha güvenilirdir.

Sonuç olarak, OBO formasyonu tek başına alım-satım kararları için yeterli değildir. Formasyonu diğer teknik analiz araçlarıyla desteklemek, risk yönetimi prensiplerini uygulamak ve piyasanın genel durumunu göz önünde bulundurmak, başarılı sonuçlar elde etmek için gereklidir. Her teknik analiz aracında olduğu gibi, OBO formasyonunu da temkinli ve bilinçli bir şekilde kullanmak, yatırım başarısını artıracaktır.

Sonuç

Sonuç olarak, Omuz Baş Omuz (OBO) formasyonu, teknik analizde trend değişikliklerini belirlemede önemli bir araçtır. Piyasalarda traderların pozisyonlarını etkileyebilecek bu formasyon, doğru analiz edildiğinde değerli setuplar sunar ve iyi paralar kazandırabilir. Ancak, her teknik göstergede olduğu gibi, OBO formasyonunda da dikkatli ve bilinçli bir yaklaşım gereklidir.

Evet dostlar, bu yazıda, OBO formasyonunun tüm yönlerini ele aldım ve bu teknik analiz formasyonunun nasıl kullanılacağını ayrıntılı olarak açıkladım.

Hem OBO ve TOBO hem de diğer tüm klasik teknik analiz formasyonu için, onlarca mum formasyonu için, mumları ve fiyat hareketlerini daha iyi anlamak için, trade psikolojinizi markete uygun hale getirmek için, kaldıraçlı işlemler için Borsanın İzinden Atölye’de birden fazla eğitim var, Atölyemizi de ziyaret etmeyi unutmayın.

Omuz Baş Omuz (OBO) Formasyonu yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

O yüzden, şaşkınlığınızı üzerinizden attıysanız, ben size bir fincanın ve onun kulpunun teknik analizdeki yerini anlatmaya başlayayım.

Aslında formasyonun ismi direkt Türkçe keşfedilmemiş, kaynağı İngilizce. Formasyonun orijinal ismi Cup&Handle. Direkt olarak Türkçeye çevirilince de haliyle Fincan&Kulp olarak çevrilmiş.

Ancak formasyonun ismi, görselle oldukça alakalı. Yani aşağıda formasyonun örneklerini görünce, “evet, fincan kulp gerçekten anlamı bir isimmiş” diyeceksiniz.

O zaman başlayalım.

Nedir Bu Fincan Kulp Formasyonu?

Fincan&Kulp formasyonu teknik analizde sıkça kullanılan ve grafiklerde de sürekli denk geleceğiniz bir formasyondur. Bir desendir. Bir dokudur. Biliyorsunuz, teknik analizin temel hikayesi aslında grafik üzerinde geçmişte sürekli tekrar eden fiyat hareketlerinin, ileride de tekrar edeceği varsayımına dayalıdır.

Dolayısıyla, Fincan Kulp formasyonu fiyat hareketinin oluşturduğu bir desendir, bir formasyondur.

İsmini, fiyatın bu hareketinin oluşturduğu görselin fincan ve onun kulpuna benzemesinden alır.

Şimdi bir fincan ve onun kulpunu hayal edin.

Aşağı yukarı şöyle bir şey hayal etmeniz lazım:

İşte, formasyon da grafik üzerinde aynı bu şekilde gözüküyor.

Yani, fiyatın grafik üzerinde oluşturduğu formasyon da aşağı yukarı şöyle bir şey:

Fincan Kulp Formasyonu Nasıl Tespit Edilir?

Eğer bir Fincan Kulp formasyonunun, grafik üzerinde aynı bir Fincan ve onun kulpu gibi bir desen bırakacağı konusunda netsek, aslında bu formasyonun grafik üzerindeki tespiti de oldukça kolaydır.

Analizlerimizi yaparken, üst sınırı sabit ve bir direnç olacak şekilde oluşan bir fincan ve onun kulpunu arayacağız.

Peki nelere dikkat etmeliyiz?

Öncelikle, fincan ve kulp ararken, fincan ve kulp olmayan şeyleri zorla fincan ve kulp desenine benzetmemeye çalışmalıyız.

Genelde formasyonlarda en çok düşülen hata budur.

Aslında orada olmayan formasyonun, sadece orada olması istendiği için, zorla o formasyona benzetilmesi.

Sonrasında, dikkat edeceğimiz bir başka şey de formasyonun fincanının büyük, kulpunun ise gövdeye oranla daha küçük olması gerekliliği.
Bir başka dikkat etmemiz gereken şey, fincanın ve kulpun üst sınırının net bir şekilde fincanın ve kulpun üst noktalarına değerek, bir direnç seviyesi olarak çalışması gerekliliği.

Dikkat edilecek daha farklı başlıklar da var ancak çok kafa karıştırmadan, birkaç örnekle gidelim.

İlk örneğimiz, Borsa İstanbul’un en büyük gösterge endeksi olan BIST100’den gelsin, saatlik grafik.

Aşağıda gördüğünüz gibi, burada büyük fincan şeklinde bir fiyat hareketinin ardından küçük bir kulp şeklinde bir fiyat hareketi oluşmuş.

İşte Fincan Kulp formasyonuna güzel bir örnek:

Burada dikkat etmeniz gereken şeyleri tekrar hatırlatayım. Fiyat fincanı ve kulpu oluştururken üst taraftaki temasları tek bir çizgiyle birleştirilebilir olmak zorunda. Böylece çizilen bu üst çizgi bir direnç olarak tespit edilecek ve biz işleme girer ve çıkarken bu direnci kullanacağız.

Anlatacağım.

Devam edelim ve bir örnek daha verelim.

Aşağıda SAHOL’un grafiğini görüyorsunuz.

Aynı şekilde, hafif yukarı doğru bir direncin altında bir fincanın ve kulpunun oluştuğunu görüyorsunuz.

Yukarıdaki temaslar hep aynı çizgiye olmuş ve fiyat bu çiziye temaslarla, o çizgiye yakınlaşarak ve uzaklaşarak bir fincan ve ardından bir kulp oluşturmuş.

Evet, iki örnekle Fincan Kulp formasyonunun gerçek hayatta karşımıza çıkan versiyonlarını gördük. Ancak tabi, bu geçmişe doğru gidilip çizilen formasyonlar, nispeten kolay.

Asıl mevzu bunu oluşurken fark edebilmek.

Daha da “asıl olay”, bu formasyona göre strateji kurmak ve işlem açmak.

Sırada işlem stratejisi var. Soru şu:

Fincan Kulp Formasyonunda İşleme Nasıl Girilir?

Bu soru esasen, “Fincan Kulp Formasyonu Nedir?” sorusundan daha önemli bir soru. Çünkü belli bir zaman sonra fincan kulp formasyonunu keşfetmek kolay da, onu nasıl paraya çevireceksin, o konu zor.

Ancak iyi bir haberim var, aslında o da zor değil.

Burada zaten fiyatın sürekli direnç olarak gördüğü ve dokunur dokunmaz geri aşağıya döndüğü bir fiyat seviyesi var. Yatay veya hafif eğrik bir çizgi. Bu bölge her defasında bir arz bölgesi olarak, bir satış bölgesi olarak görev yapıyor.

Dolayısıyla, zamanı geldiğinde, bu bölge eğer bir arz bölgesi, bir satış bölgesi olarak görev yapmazsa, anlarız ki burada “farklı bir şey var”.

Nedir bu farklı şey?

Artık o bölgede bir satıcı kalmaması, yani fiyatın önünün yukarıya doğru açık olması.

İşte biz de, fiyatın hep döndüğü yerden ARTIK DÖNMEMESİYLE tetiklenen bir strateji kuracağız.

Diyeceğiz ki, “fiyat bu seviyeyi SONUNDA yukarı kırdıysa, demek ki bu fiyat yukarıya doğru hareket etmeye meyilli. Bu harekete ortak olmalıyız”
İşte strateji bu.

Bunun bir de görselini paylaşayım aşağıya, inceleyin:

Gördüğünüz gibi, fiyat iki kere deneyip geçemediği bölgeyi, aşağıda bir fincan kulp formasyonu oluşturarak, sonunda geçiyor.

O zaman, fiyatın bu “geçişine”, bu “hareketine” ortak olmamız gerekiyor çünkü hep satışla karşılanan bir bölge artık satış görmüyor. Demek ki fiyat yukarıya doğru hareket etmeye hazırlanıyor.

İşte çok basit haliyle bir Fincan Kulp işlem stratejisi böyle olmalı.

Daha çok detaylı stratejiler mevcut ancak ilk etapta bu bilgi size yeterli.

Devam edelim.

Fincan Kulp Formasyonunda Hedef Fiyat Nasıl Hesaplanır?

Sırada Fincan Kulp formasyonunun hedefini hesaplama konusu var. Aslında bu konu basit, çünkü literatüre göre bir Fincan Kulp formasyonunun hedefi, Fincanının derinliği kadar yukarıya harekettir.

Yani, bir Fincan Kulp formasyonuna hedef koymak için, önce o formasyonun FİNCANININ derinliğini ölçeceksiniz.

O derinlik mesafesini, kırılımın üstüne eklediğinizde, hedef ortaya çıkıyor.

Bir örnekle netleştireyim konuyu

Gördüğünüz gibi, fincan kulp formasyonu tetiklendikten sonra, hareket fincanın derinliği kadar yukarıya ilerlemiş ve orada biraz dinlenmiş. Sonrasında devam etmiş o ayrı ancak eğer bir take profit noktası arıyorsanız, ilk take profit noktası burası olmalıydı.

Sonra oluşacak trendi sürmek veya sürmemek sizin ayrı kararınız.

Nedir Bu Ters Fincan&Kulp Formasyonu?

Şimdi biraz da Ters Fincan Kulp formasyonu konuşalım. Buraya pek detay girmeyeceğim çünkü aslında yukarıda anlattığım Fincan Kulp formasyonunun tam tersini hayal edin ve grafikte arayın.

Bulduğunuz zaman da yukarıda anlattığım her şeyin tersini düşünün.

Bu sefer yukarıda bir direnç yok, aşağıda bir destek var ve fiyat ters bir fincan kulpu, bu desteğin üzerinde oluşturuyor.

Kırıldığı zaman strateji gereği SHORT pozisyon açıyorsunuz veya elinizde LONG – Yukarı yönlü pozisyon varsa pozisyonunuzu kapatmanız gerekiyor çünkü ne demiştik? Formasyon tetiklendikten sonra hareket, fincanın derinliği kadar ilerliyor.

Burada bir örnek vereyim:

Gördüğünüz gibi EURUSD paritesinde bir TERS Fincan Kulp örneği mevcut.

Tetiklenme alttaki destek seviyesinin kırılmasıyla gerçekleşiyor.

Hedef de Ters Fincanın derinliği kadar.

İkili Çanak Formasyonu Nedir, Fincan Kulp’a Benzer mi?

İkili Çanak formasyonu aslında yapı itibariyle Fincan Kulp formasyonunun benzeridir, ancak bu örnekte grafiğin KULP kısmı, FİNCAN kısmından KÜÇÜK DEĞİL, ONUNLA AYNI BOYDADIR.

Örnek verelim:

Gördüğünüz gibi GARAN hissesinde soldaki derinliği sağdaki derinliğiyle hemen hemen aynı olan iki tane çukur, iki tane çanak görüyoruz. Yani bu aslında iki tane kulpsuz fincanın yan yana koyulması demek.

Dolayısıyla ikili çanak formasyonu aslında fincan kulp formasyonunun bir varyasonudur.
Hedefi, stratejisi, dikkat edilmesi gereken noktaları hemen hemen Fincan Kulp ile tamamen aynıdır.

Çanak Kulp Formasyonu Nedir, Fincan Kulp’a Benzer mi?

Çanak Kulp formasyonu da Fincan Kulp formasyonuyla aynıdır, sadece yazılışları farklıdır. Yani literatürde Fincan Kulp formasyonunun bir diğer adı da Çanak Kulp formasyonudur.

Çanak Kulp formasyonu olarak okuduğunuz her şeyi Fincan Kulp formasyonu olarak okuyabilir, hedefini ve giriş çıkış stratejisini aynı şekilde kurabilirsiniz.

Teknik Analiz’e, Price Action’a, Swing Trade’e, finansal piyasalarda işlem yapmaya meraklıyım, bu işi profesyonel olarak nasıl yapabilirim?

Teknik analizi öğrenmek için şu an muhtemelen internet üzerindeki en doğru yerdesin. Borsanın İzinden BLOG’da ücretsiz onlarca ders var, daha profesyonel öğrenmek istiyorsan Atölye üzerinde bir sürü farklı eğitimle saatlerce kendini geliştirebilir, Türkiye’nin sayılı Trading topluluklarından biri olan Atölye Topluluğuna katılabilirsin. Benimle ilgili detaylı bilgiyi şuradan (linktree adresi koyulacak) alabilirsin. Twitter’dan benimle iletişime geçebilir, bana şuradan mail atabilirsin: borsaninizinden (at) gmail (nokta) com.

Yardıma her zaman hazırım.

Fincan Kulp Formasyonu Nedir? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

ABCD formasyonunu biliyorsunuzdur. 3 tane tipi var. Bu zincirde örnekleriyle anlatacağım ilki ve en bilineni. Yani AB=CD formasyonu. Bu ne demek? Herhangi bir itki dalgasının, düzeltmesi bittikten sonraki devam eden ikinci dalgasının boyunun, ilk dalgayla aynı olma ihtimali yüksektir demek. Hemen kafanız karışmasın. Bunu bir grafikle anlatayım. Aşağıda normal bir yükseliş döngüsü var. Toplam 4 ayaklı 3 dalga.

• A’dan B’ye bir itki dalgası (1. Dalga)
• B’den C’ye bir düzeltme dalgası
• C’den D’ye bir itki dalgası daha. (2. Dalga)

Grafiğe dikkatlice bakmanızı rica edeceğim:

AB=CD formasyonu, çok basit bir şekilde şunu diyor: Piyasaların normal ritminde, AB dalgasının BOYU’nun, CD dalgasının BOYUYLA aynı olma ihtimali yüksektir. Grafik aşağıda, A’dan B’ye fiyat toplam 14.876 puan yükselmiş. Düzeltme bitince, C’den D’ye de 14.876 puan yükselmeli.

Yani, normal şartlar altında, piyasa D noktasını gördüğü zaman aşağıya dönmeli. Aşağıda kırmızı ile belirttiğim hareketi yapmalı. Bu, tabi ki, tüm formasyonlar gibi, kesinlik taşımaz, bir ihtimaldir. Ancak sık karşılaşılır.

Bu yukarıdaki senaryo bir boğa senaryosu. Yani “bullish” bir senaryo. Pek tabi, her formasyon gibi, bu formasyonun da bir AYI senaryosu, yani “bearish” bir senaryosu var. O da aşağı yukarı şöyle gözüküyor:

Gerçek Hayattan ABCD Formasyonu Örnekleri

Şimdi, teoride AB=CD formasyonu tamam sanırım. Anlamışsınızdır. Zaten piyasanın en kolay anlaşılabilen, en kolay takip edilebilen formasyonlarından biri. Şimdi bir de gerçek hayattaki pratiğine dönelim, onlardan örnek vereyim. Burada çok şanslıyız, çünkü endeksimizin 22 Ocak 2020’deki zirvesinden sonra aşağıya hareketi tamamen AB=CD kalıbıyla olmuş ve bu kalıp, aşağı düşüşte tam iki kere görevini yerine getirmiş. Haydi, çizerek gösterelim.

Daha iyi anlamanız için 4 saatlik grafikte çizelim örneğimizi. Grafik aşağıda. Burada iki adet AB=CD formasyonu var. Birini yeşil, diğerini mavi renklendirdim. Burada dikkat ederseniz, AB=CD nereyse eksiksiz görevini yerine getirmiş. Sonraki tweette beraber ölçelim:

Siz de Tradingview’de (veya hangi platformu kullanıyorsanız onda) açıp ölçerseniz, her bir düşüş dalgasının ortalama 6.250 puan sürdüğünü, sonradan da dönüş (düzeltme) başladığını göreceksiniz. Buyrun, aşağıda:

Peki bunu nasıl ölçüyoruz? Elimize cetvel, kağıt, kalem alıp ölçmek biraz çağ dışı. Bunu tüm plaformlarda bulunan Fibonacci Extentions (Expansions da diyen var, Fibonacci Impulse diyen var) aracıyla ölçebilirsiniz. Türkçesi Fibonacci Uzatma Seviyeleri. Tradingview için aşağıda sarı ile işaretlediğim araç.

Bu butona bastıktan sonra toplam üç noktaya dokunacaksınız. Birincisi, itki dalgasının başladığı A, İkincisi, itki dalgasının bittiği ve düzeltmenin başladığı B, Üçüncüsü ise, düzeltme dalgasının bittiği C noktası. Sonra, olası D noktaları çıkıyor. Grafik aşağıda:

Burada olası D noktaları, Fibonacci noktalarıdır. 1 ile gösterilen nokta (kırmızı ile dikdörtgen içerisine aldım), AB boyunun aynısını CD boyutuna uygular. 1.27, 1.41 ve 1.61 Fibonacci uzatım noktalarıdır (onlara sonra değineceğim, diğer ABCD patternlerinde kullanılacak). Yani, AB=CD formasyonunu takip etmek istiyorsanız, Fibonacci Uzatım noktalarını belirledikten sonra D noktasını 1 ile belirlenen seviye olarak alacaksınız (burası net mi?). Böylece D noktasını (olası dönüş noktasını) bulacaksınız. Gördüğünüz gibi, fiyat buradan dönmüş.

Şimdi devam edeyim ve sonraki örneğe geçeyim. Bu örnek, Cuma günü tepkinin geldiği yeri size daha iyi anlatacak. Yine fibonacci uzatım aracını alın ve bu sefer aşağıdaki seviyelerde çizin. Gördüğünüz gibi, D noktası yine fiyatın döndüğü noktaya denk geliyor.

İşte size AB=CD formasyonunun hem teorideki açıklaması, hem de güncel endeks üzerinden sağlam bir örneği. Güzel bir Cumartesi dersi olmuş oldu. Ancak unutmamanız gereken bir kaç şey var: Teknik Analiz tamamen bir olasılıklar hesabıdır, kesinlik içermez. Dolayısıyla, olasılığı ne kadar yüksek ihtimal tutarsanız, o kadar başarılı olursunuz. Bu ne demek? Fiyatın olası döneceği noktaları ne kadar fazla teknik analiz aracıyla desteklerseniz o kadar iyi. Mesela: AB=CD’nin D noktası, aynı zamanda yine 4 saatlik grafikte, 200’lük ortalamaya denk geliyor. Yani, AB=CD formasyonunda fiyatın D noktasından dönme ihtimali sallıyorum, %30 ise, bir de 200’lük ortalamaya denk gelirse, ihtimal %30 daha artıyor ve %60 oluyor (rakamlar sallamadır).

Yukarıdaki grafikte, AB=CD’nin, 200’lük ortalamayla buluşmasındaki mükemmelliğe bakın. İşte burası, bir day trader için VIOP’ta mükemmel bir endeks long noktası. Veya bu seviyeleri bilen kişi “buradan mal satmayayım, tepki gelir” diyecek ve bekleyecek. Grafikte ne kadar fazla noktayı ne kadar eğitimli bir şekilde tahminler, olasılık hesabına dahil ederseniz, o kadar sakinleşir, psikolojinizi o kadar iyi yönetirsiniz. Bunu da size tek şey verir: BİLGİ.

Kısa bir zincir olur diye başladım, yine 21 tweet olmuş. İyi ki yazmışım ama, güzel örnek oldu. Okuyan, anlayan, kendine bir şey katan herkese teşekkürler dostlar. Sorularınız varsa yazın mention’a yazın, uygun zamanda cevaplarım. İyi akşamlar herkese.

Not: Eğer halen beni ve diğer hesabım olan Trading Motivasyonu hesabını Twitter’dan takip etmediyseniz, linklere tıklayın: Borsanın İzinden‘i Takip Et & Trading Motivasyonu hesabını Takip Et.

ABCD Formasyonu Örnekli Anlatımı yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Şimdi, esasen biz formasyon diyoruz ama bunun ingilizcesi PATTERN’dir. Yani tam türkçesi DESEN veya KALIP olarak çevrilebilir. Piyasada fiyatlar, insan doğası ve psikolojisi gereği kendini hep tekrar eden kalıplar halinde oluşur. Elliott dalgaları, trendler, Düzeltmeler, Formasyonlar.

Bu sürekli tekrar eden kalıplar, formasyonlar #priceaction dediğimiz, bir hissenin fiyat hareketlerine odaklanan trade stratejisinin en önemli ayaklarından biridir. Derya deniz bir konudur, sırayla hepsine gireceğiz. Şu an sıcağı sıcağına Elmas formasyonu denk geldiği için ondan başlıyorum.

Elmas formasyonu nedense Türk Trader’lar arasında çok popüler değildir. Bayrak, Flama, OBO, TOBO, bunlar herkes bilir de, ELMAS formasyonunu çok fazla kişi bilmez. Bilen de detayına girmez. Bunun sebebi belki diğer formasyonlar kadar sık karşılaşılmaması olabilir.

Bu formasyon aslında tanıması çok basit ve etkili bir formasyondur. Bir nevi OBO ve TOBO’nun birleşmesinden oluşur. Aşağıda grafiğini görünce kafanıza iyice oturacak. Bakın, elmasın içine odaklanın. Yukarıda OBO, aşağıda TOBO var. Bu ikisi aynı kalıpta birleşiyor. Bir Elmas oluşturuyor.

Unutmayın, biz böyle çiziyoruz diye formasyon birebir böyle oluşmaz, ancak ana hatları buna benzer, yani bakınca anlarsınız onun bir Elmas olduğunu. Devam edelim. Dönüş formasyonu dedik, bu ne demek? Bu formasyon dönüş sinyali verir, eğer trend yukarıysa aşağı,şağıysa yukarı dönüş.

Yabancı kaynaklarda bu formasyon aslında Bearish, yani Ayı formasyonu olarak geçer. Yani yükselişleri bitiren bir formasyondur. Bu çoğu zaman doğru olsa da, ben dipte de çok kez yakaladım ve yükseliş başlatan bir formasyon olarak da gözlemledim.

Formasyon nasıl oluşur peki? Uzun bir trendin sonunda fiyat hareketleri yavaşlamaya başlar ve geri dönüşe geçerek küçük bir tepe oluşturur. Bu tepeye A tepesi diyelim. Aşağıda #arclk hissesinin yükselen güçlü trendi sonrası oluşturduğu A tepesini görebilirsiniz. (daha iyi anlayın diye 4 saatlik grafik):

Bu aslında oluşmakta olan bir Omuz-Baş-Omuz formasyonunun sol omzudur. (Tabi şu an belli olmaz, ancak formasyon bitince anlarsınız böyle olduğunu). Sonra fiyat tekrar yükselişe geçer ve bir önceki tepeden daha yüksek bir tepe oluşturur. Bu OBO’nun Baş kısmıdır. Grafiği aşağıda:

Şimdi bu formasyonun normal bir OBO’dan farkı burada başlar. Çünkü fiyat, BAŞ’ı oluşturduktan sonra aşağı düşer ve Omuz çizgisini KIRAR, aşağıda yeni bir DİP oluşturur. Bu aslında ters açıdan bakıldığında, TOBO’nun Baş kısmıdır. Grafik aşağıda:

Sonrasında fiyat tekrar toparlanıp bir C tepesi oluşturur. Bu da OBO’nun sağ omzudur. Böylece yukarıda OBO tamamlanır, aşağıda fiyat TOBO’ya gider. Bu ikisi birleşince güzel bir elmas formasyonu oluşur. C tepesinin grafiği aşağıda:

Gördüğünüz gibi, C tepesinden sonra fiyat aşağı gitmiş ve kısa trendi de kırmış. Böylece elmas’tan çıkmış. Bu formasyon teyidi anlamına gelir. Bu “kesin düşer” anlamına gelmez ama düşüş ihtimali, yükseliş ihtimalinden daha yüksektir anlamına gelir.

Burada pozisyondaysanız pozisyonu kapatmanız, short imkanınız varsa short açmanız gerekmektedir. Çünkü aksi takdirde pozisyonunuz risk altındadır. Elmas formasyonunu tanımlarken ve uygularken Fibo ve RSI’dan da destek alabilirsiniz.

Elmas Formasyonu ve Diğer Teknik Gerekçeler

Mesela bu örnekte, RSI fiyatla negatif uyumsuzluk yapmış. Fiyatın ilk tepeden sonra ikinci tepe yaptığı zaman, RSI düşüşe geçmiş. Bu bir formasyon teyididir. Bunu da mutlaka takip etmenizde yarar var. Daha doğrusu, bir formasyonu ne kadar başka teknik gerekçeyle desteklerseniz o kadar iyi olur. Böylece olasılıkları lehinize arttırmış olursunuz. Teknik Analiz’in olasılıklar hesabı olduğunu her fırsatta söylüyorum, biraz pratikle bunu iyice anlarsınız diye düşünüyorum.

Evet, hızlıca özet geçtim ve size formasyonu anlattım. Umarım işinize yaramıştır. Sonrasında belki bu formasyonun detaylarına da gireriz ancak ilk etapta formasyonu kullanıp Trade yapmanız için tüm gerekli bilgiler zincirde var. Umarım işinize yarar.

Borsanın İzinden Blog’taki bir diğer formasyon olan ABCD formasyonunu da okumak için lütfen burayı tıklayın. Ayrıca diğer yazılara da göz gezdirmeyi sakın unutmayın. 

Görüşmek üzere.

Elmas Formasyonu Nedir? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Sabahki ankette size 4 konu başlığı sordum, çoğu kişi #hekts açıklamalı hisse analizi zinciri tercih etmiş. Saygım sonsuz, ancak bu konu zaten içerisinde çok sağlam bir Breakout Nedir dersi barındırdığı için, size önce Breakout Nedir, bu strateji nasıl kullanılır onu anlatacağım.

Sonrasında neden #hekts’ı aldığımı zaten anlayacaksınız. O yüzden, tek taşta iki kuş, tek zincirde iki ders yapmış olacağız. Yine çok basit, anlaşılabilir tutmaya çalışacağım ve bol bol grafik kullanacağım. Dersin sonunda çok kolay ama çok etkili bir stratejiyle tanışmış olacaksınız.

Evet, Breakout Stratejisi nedir? Öncelikle, Türkçe hassasiyetimi biliyorsunuz, bu stratejiye Türkçe bir isim tam bulamadım, bulan varsa denk gelmedim, tam karşılayan bir kelime de yok. Dolayısıyla bu İngilizce kalacak. Kusura bakmayın. Breakout Stratejisi yeni bir strateji değil, yıllardır kullanılıyor. O yüzden size yeni bir keşif anlatmayacağım, ancak çok az kişinin bu başarılı stratejiye gereken önemi verdiğini gördüm, o yüzden biraz bilinçlendirme çalışması yapacağım.

Breakout aşağı yukarı “patlak verme, çıkış yakalama, şiddetli kırılım” anlamına geliyor. Tanımdan da anlayacağınız gibi, buradaki olay belli bir direncin, desteğin, trend kanalının veya formasyonun ŞİDDETLİ bir şekilde kırılımını gerektiriyor. Bu strateji en iyi yatay direnç veya desteklerde çalışıyor. Grafiğe baktığınızda önce çok denenmiş bir yatay direnç/destek bulmanız gerek. Burada önemli şey şu: bu destek/direnç ne kadar fazla denenmiş ve kırılamamışsa, o kadar iyi. Çünkü kırıldığında o kadar güçlü kırılıyor.

Eğer üstüne bir de kağıt tarihi zirvelerini test edip onu güçlü bir şekilde kırmışsa, yeme de yanında yat. Başarı oranı çok yükseliyor. Çok yazı yazdık, biraz grafikle anlatayım. Buyrun, aşağıda #alkim var. Alkim Nisan 2017’de tarihi zirvesini test etmiş.

Sonrasında tarihi zirveyi tam 3 kere daha test etmiş. Mayıs 2019’da ise tarihi zirvesini sağlam bir yeşil mum ile geçmiş. Geçtikten sonra düzeltme başlamış, dikkat edin, düzeltme bir önceki direnç seviyesi olan 24.26’lara kadar sürmüş ve orası destek olarak çalışmış. Sonrasında zaten #alkim topuklamış. Çok hızlı bir şekilde yükselişe devam etmiş. Dikkatli gözler görecektir, burada ters-omuz-baş-omuz da bulabilirsiniz, çanak da, fincan kulp da. En güzeli de bu formasyonlarla bir araya gelen breakout’lardır. Daha garantilidir.

Burada dikkat etmeniz gereken şeyleri yazıyorum. 1) mutlaka ivmeli, güçlü, gövdeli bir mumla geçilmeli direnç 2) takip ediyorsanız, hacim artmalı (ben etmiyorum) 3) direnç daha önce mutlaka birden fazla denenmiş, geçilememiş olmalı.

Başka bir örnekten devam edelim. Buyrun, aşağıda #bimas hissesinin grafiği var. Kasım 2015’te tarihi zirve görülmüş, kağıt dönmüş. Nisan 2016’da aynı zirve tekrar görülmüş, geçilememiş. Mayıs 2017’de ise o ana kadarki en güçlü, gövdeli yeşil mum ile o tarihi zirve (58’ler) geçilmiş.

Bakın, tarihi zirvenin geçildiği mumun gücüne bakın, çok uzun, hacimli, gövdeli bir yükseliş mumu. O kadar güçlü ki, kağıt teyide bile gelmemiş, direkt yükselişe devam etmiş. İvmesi yüksek. Burada kırdığı dirence onaya gelmesini bekleyenler avuçlarını yalamış.

Breakout Stratejisi illa yatay destek-dirençlerde olmak zorunda değil. Yükselen ve düşen trendlerde de çalışabilir. Başka bir örnek daha, ekte #bizim hissesi var. Çizdiğim yükselen kanalı kırmayı 4 kere test etmiş. Grafik aşağıda:

Sonrasında görüyorsunuz, 5. Denemesinde çok ciddi ivmeli bir kırmızı mumla aşağı kırılmış kanal. Sonrası gelmiş. Tabi senaryo her zaman olumlu olmuyor. Bazen kağıt breakout’u gerçekleştirdikten sonra, bir iki kapanış bile olsa, geri dönüp düşüyor. Buna boğa tuzağı diyoruz.

Buna yine #bizim kağıdından, hem de yukarıdaki grafikten sadece haftalar sonra görebileceğiniz bir örnek vereceğim. Bakın, daha öncesinde breakout ile kırdığı çizgiye tekrar gelip, 3 kere daha deniyor. Toplam 7 denemeden sonra 8.’ide yukarı kırıyor. Ancak tutunamayıp dönüyor.

Yani breakout çalışmıyor. İşte buna boğa tuzağı diyoruz. Yani “tamam, kırdı, hadi giriyorum kağıda” diyorsunuz ancak satışlar başlıyor ve kağıt dönüyor. Boğa, Ayıya av oluyor. Boğa tuzağına düşmemek için teyit beklerseniz, riskiniz azalır. Ancak kaçan balığı tutamama ihtimaliniz de var.

Breakout Nedir? Detayları

Tek bir konu, breakout, ancak yazacak o kadar çok şey var ki. Trader’ların bir kısmı %3 kuralı uyguluyor, fiyat kırılım seviyesinden %3 yukarıya çıksın diye bekliyor, bazısı teyit mumu bekliyor, bazısı onay bekliyor, bazısı ivmeye ikna oluyor, direkt giriyor. Bazısı breakout’ta formasyon arıyor, bazısı aramıyor. Bazısı sadece tarihi zirve/tarihi dip breakout’larını takip ediyor (sadece bunu takip edip bundan para kazanan trader tanıyorum). Onlarca varyasyonu var.

Beni sorarsanız, ben formasyon aramıyorum (olursa harika olur ama şart değil), %3 aramıyorum, onun yerine haftalık grafikte teyit mumu bekliyorum. Onay bekleyip beklememeye mumun gövdesinin, ivmesinin büyüklüğüyle karar veriyorum.

Tarihi zirve-dip breakout’larını hiç kaçırmam, siz de kaçırmayın derim. En sevdiğim stratejilerden biridir. Şimdi #hekts’a gelelim. Hiç uzun uzadıya neden #hekts’a girdiğimi anlatmayacağım. Size tek bir grafik koyacağım, zaten siz anlayacaksınız.

Gördüğünüz gibi, anlatmaya gerek yok. 5 test, sonra breakout mumu ve onay. #hekts’a bu yüzden girdim ve takipteyim. Evet, dinlediğiniz için çok teşekkür ediyorum, umarım yararlı olmuştur. Lütfen RT/FAV ve Site bakımını unutmayın ki ailemiz büyüsün. Selamlar.

Not: Dostlar, #HEKTS geçtiğimiz aylarda bedelli bölündüğü için yukarıdaki grafiğin aynısını artık #HEKTS grafiğinde göremezsiniz. Aklınızda olsun.

Breakout Nedir? Bu Stratejiye Göre Nasıl İşlem Yapılır? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.