Birçoğumuz bu piyasada gece gündüz grafik başında vakit geçirirken, aslında en büyük desteği arkamızdaki aracı kurumdan alıyoruz. Eğer işlem yaparken kendinizi güvende hissetmiyorsanız veya yüksek maliyetler karınızı eritip bitiriyorsa, pozisyonu açar açmaz spread golü yiyorsanız, emirleriniz gecikiyorsa veya sorunlarınız çözülmüyorsa, stratejiniz ne kadar iyi olursa olsun bir yan hep eksik kalacaktır.

İşte tam da bu noktada, çoğu profesyonel Forex trader’ının kullandığı, en çok bilinen ve güvenilen broker olan Tickmill’den bahsedeceğiz sizlere.

Küresel Güven ve Regülasyon Standartları

Yatırım dünyasında “güven” kelimesi, bir kurumun ne kadar eski olduğu ve hangi denetim mekanizmalarına tabi olduğuyla doğrudan ilişkilidir. Tickmill, yaklaşık 15 yıllık sektörel birikimiyle sadece bir aracı kurum değil, aynı zamanda finansal bir otorite olarak kabul ediliyor.

Tickmill Dubai’den Avrupa’ya, İngiltere’den Avustralya’ya, Güney Afrika’dan Seyşeller’e kadar farklı coğrafyalarda en üst düzey lisanslara sahip, böylece bu ülkelerin denetleyici kurumları tarafından sürekli denetleniyor ve kontrol ediliyor.

Şunu unutmayalım, bu tür kurumsal yapılar, hem kendi profesyonelliklerinden dolayı hem de tabi oldukları bu regülasyonların getirdiği zorunluluktan, merdiven altı diye tabir edilen denetimsiz kurumların aksine, yatırımcısını global hukuk kurallarıyla koruma altına alır. Böylece,

• Çoklu lisans yapısı sayesinde farklı ülkelerin hukuk kuralları çerçevesinde denetim sağlanır.
• Yıllara dayanan tecrübe, kriz anlarında bile kurumsal bir duruş sergilenmesine olanak tanır.
• Yatırımcı fonlarının güvenliği, uluslararası standartlarda belirlenmiş saklama koşullarıyla korunur.

Yasal zemin sağlam, güvenilirlik yüksek, peki ya spreadler? Swaplar? Diğer maliyetler? Şimdi biraz bunlardan bahsedelim.

Düşük Spread ve Rekabetçi Maliyet Avantajı

Bildiğiniz gibi spread dediğimiz şey, Türkçe’ye makas olarak geçmiştir ve alım ve satım arasındaki farktır. Bunun yanında komisyonlar da eklendiği zaman bunlar sizin forex kazançlarınızı yeyip bitiren en önemli maliyetlerdir.

Tickmill işte bu konuda, özellikle “Raw” hesap türüyle piyasa fiyatlarını olduğu gibi yansıtarak yatırımcıya sıfıra yakın (0 pips) spread oranları sunmayı başarıyor. Bu durum, özellikle gün içinde çok fazla işlem yapan (scalping) veya robotik yazılımlar kullanan yatırımcılar için muazzam bir matematiksel üstünlük sağlıyor. Maliyetlerin minimize edildiği bir ortamda, stratejileriniz çok daha hızlı bir şekilde kâr bölgesine geçebilir ve işlem yaparken maliyet yükü altında ezilmezsiniz.

Gelişmiş İşlem Platformları ve Teknolojik Altyapı

Bir trader için işlem platformu özellikle yüksek volatilite zamanlarında (ki Forex’te bu oldukça fazla denk gelir) hayati önem taşıyor. Tickmill, endüstri standardı haline gelmiş olan MetaTrader 4 ve 5’in yanı sıra, modern analiz dünyasının göz bebeği olan TradingView ile tam entegre bir yapı sunuyor. Saniyelerin bile kâr ve zarar arasındaki çizgiyi belirlediği bu piyasada, emirlerin ışık hızında iletilmesi ve platformların takılmadan çalışması, yatırımcının en büyük teknolojik silahı haline geliyor.

• MetaTrader platformları ile stabil ve alışılagelmiş bir işlem deneyimi yaşanır.
• TradingView entegrasyonu sayesinde en gelişmiş grafik araçları üzerinden doğrudan emir iletilebilir.
• Yüksek hızlı sunucular (latency) sayesinde kayma (slippage) riskleri minimize edilerek fiyat istikrarı sağlanır.

Teknoloji her ne kadar güçlü olursa olsun, sunduğu ürün seçenekleri kısıtlıysa bir yatırımcı tüm potansiyelini sergilemekte zorlanabilir.

Geniş Yatırım Enstrümanları ve Portföy Çeşitliliği

Bence en önemli bir başka konu da çalıştığınız brokerın geniş yatırım enstrümanları ve portföy çeşitliliği. Sonuçta her zaman her piyasada fırsatlar olmaz, bazen bazı marketler dinlenir. İşte o zamanlarda elimizin altında bir sürü piyasa ve bir sürü market olursa, biz de diğer fırsatları değerlendirme konusunda daha özgür ve özgüvenli oluruz.

Bazen Altında, bazen bir Amerikan teknoloji devinin hissesinde, bazen de bir kripto para biriminde büyük bir hareket yaşanabilir. Tickmill, yatırımcılarını tek bir piyasaya hapsetmek yerine, Forex’ten emtiaya, endekslerden hisse senedi CFD’lerine kadar çok geniş bir yelpaze sunuyor. Bu çeşitlilik sayesinde yatırımcılar, risklerini farklı varlık sınıflarına dağıtarak portföylerini dengeleme şansı buluyorlar. Tek bir ekran üzerinden hem Apple hissesi alıp hem de petrol fiyatlarındaki düşüşe karşı pozisyon alabilmek, modern finans dünyasının sunduğu en büyük kolaylıklardan biridir.

• Majör ve minör döviz çiftlerinde 60’tan fazla seçenekle küresel döviz piyasasına erişim sağlanır.
• Değerli metaller ve enerji ürünleri gibi emtialarda düşük kaldıraç avantajlarıyla işlem yapılır.
• Dünyanın en büyük borsalarındaki endekslere ve hisse senetlerine tek bir hesapla ulaşılabilir.

Portföyünüzü başarıyla yönettikten ve kâr elde ettikten sonra, sürecin en can alıcı noktasına, yani finansal işlemlerin hızına ve kolaylığına sıra gelir.

Finansal İşlemlerde Pratik ve Modern Çözümler

Yatırımcılar için para yatırma ve çekme süreçlerinin hızlı, güvenli ve esnek olması en az işlem başarısı kadar önemlidir. Özellikle yerel bankacılık prosedürlerinin zaman alabildiği durumlarda, Tickmill sunduğu kripto para ile transfer gibi modern yöntemlerle coğrafi sınırları ortadan kaldırıyor. Bu esneklik, piyasadaki fırsatları yakalamak için hızlıca fonlama yapmanıza veya elde ettiğiniz kazançları beklemeksizin kendi cüzdanınıza çekmenize imkân tanıyor.

Neden Tickmill?

Sonuç olarak Forex dünyasında kalıcı olmanın yolu sadece iyi bir analizci olmaktan değil, sizi yarı yolda bırakmayacak bir yapıyla omuz omuza yürümekten geçiyor. Tickmill, düşük maliyetleri, küresel lisansları ve teknolojik üstünlüğü ile aslında bir traderın ihtiyacı olan o profesyonel zemini eksiksiz bir şekilde sağlıyor.

Çoğu profesyonel trader’ın çalıştığı Tickmill’de hesap açmak için tıklayın.

Forex Broker’ı Nasıl Seçilir? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Enseyi karartmaya, karalar bağlamaya, moralleri bozmaya, “öldük bittik abi bu nasıl borsa” demeye dakikasında hazır olan sevgili borsacı dostlara bir iki hatırlatma yapmak boynumun borcu gibi hissediyorum.

Hoş, piyasalarda yeterince zaman geçiren için bu tarz hatırlatmaların kıymet-i harbiyesi olmamalı, çünkü bu süreçlerin zaten hatim edilmesi gerekir, ama insan beşer, kuldur şaşar derler. Ben görevimi yapayım.

Şimdi finansal piyasalarda bildiğiniz üzere sürekli bir arz ve talep çarpışması vardır. Her varlık açık bir pazarda müzakere edilerek alınır ve satılır, o varlığa o an atfedilen “değere” göre fiyat artar veya düşer.

Milyonlarca kişinin, kurumun, akıllı paranın, retail traderın olduğu bir piyasada değer de haliyle subjektiftir ve hatta psikolojiktir.

Fiyat sana çok pahalı gelirken, bana çok ucuz gelebilir. Bir fon bir hissenin o anki fiyatını deliler gibi silip süpürürken, başka biri elindeki malları bu fona sattığı için kendini akıllı hissedebilir.

Bununla ilgili William Feather’ın güzel bir sözü var, şöyle diyor:

“Borsanın komik yanlarından biri şudur: Birisi her alış yaptığında, başka biri satış yapar ve ikisi de kendini akıllı sanır.”

İşte bu aptallar ve akıllıların savaşı çoğu zaman fifty – fifty’dir, bu da fiyatlarda çoğu zaman “consolidate” yaratır, yani fiyatta alış ve satış kısa – orta vadede dengeye gelir, yataya bağlar. Biz buna testere piyasaları diyoruz.

Nadir zamanlarda ise alıcılar veya satıcılar çoğunluk olarak bir varlığın fiyatının çok ucuz olduğuyla ilgili veya bir varlığın fiyatının çok pahalı olduğuyla ilgili  aynı fikirde olurlar.

Böyle olunca da yükseliş veya düşüş trendleri oluşur.

Ancak geleneksel hisse senetleri doğası gereği “yükselmesi için” tasarlanmış şeylerdir, kapitalist sistem böyle tasarlanmıştır, “dur şu şirketi bir batırayım” diye şirket açmazsın, her defasında “daha fazla para kazanmak” için bir işe girişirsin. Ülkeler daha fazla büyümek, daha fazla yayılmak ister. Kişiler daha fazla hakimiyet kurmak ister. İnsanın yedikçe yiyesi, kazandıkça kazanası gelir.

O yüzden geleneksel borsalarda yükseliş, düşüşten daha ağırlıklıdır.

O yüzden, tüm geleneksel borsalarda %40 yükseliş, %40 yatay, %20 düşüş gibi bir oran mevcuttur.

Eğer yatırımcıysan zaten al unut tarafında olacaksın, bu iyidir, kötüdür, onu sonra konuşuruz, bence tüm bu sürecin işleyişini bilen biri olarak bu trendlere yatırım yapmak, “al unut” tarzı yatırımcılıktan çok daha avantajlıdır. Ancak konumuz o değil.

Konumuz şu, eğer bu döngüleri bilirsen, yatay ve düşüş döngülerinin geçici olduğunu bilir, piyasanın tekrar yükseliş trendine eninde sonunda döneceğini anlar, bu zamanı bekler ve bu zamana göre hazırlık yaparsın.

Bu zamanlarda agresifleşir, iyi paralar kazanır, sonra bu zamanların bittiğini fark eder, hafif defansif olur top çevirirsin.

Piyasalarda her zaman gol atamazsın, bazen çok yorulursun topu çevirir hem oyunu hem kendini dinlendirirsin, bazen gol yememek için defansa doluşursun, bazen bilerek isteyerek faul yapar dakika kazanırsın vesaire.

Lütfen bunun bilincinde olun ve her düşüşte moral bozmayın, çünkü moral bozukluğu lanetli bir şeydir, eğer bunun tüm vücudunuza ve psikolojinize yayılmasına izin verirseniz tüm analiz yeteneğiniz, tüm karar verme yetkinliğiniz bozulur, kötü kararlar vermeye başlarsınız, bu da çok kötü bir döngüdür, üst üste para kaybedersiniz.

Piyasa sizdeki bu modun, bu duruşun, bu moral bozukluğunun kokusunu alır, üzerinize oynar, cepteki paralarınızı misliyle geri alır.

Yazımı Maya Angelou’nun şu cümlesiyle bitireyim:

“Asla sızlanma. Asla şikayet etme. Sızlanmak, bir zalime etrafta bir kurban olduğunu haber verir.”

Asla Sızlanma. Asla Şikayet Etme. yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Forex piyasasına adım atmak isteyen her yatırımcının karşısına çıkan ilk ve en kritik soru şudur: “Hangi aracı kurumla çalışmalıyım?” Türkiye’de ne yazık ki 2016 yılında değişen regülasyonlar ve kaldıraç sınırlamaları, birçok yatırımcıyı yurt dışı seçeneklerine yöneltti. Ancak bu durum, piyasada “merdiven altı” olarak tabir edilen lisanssız ve niyetinden emin olunamayan firmaların türemesine de neden oldu. Kaş yapalım derken göz çıkarıldı.

Peki, onca seçenek arasından doğru brokerı nasıl seçersiniz? İşte bu yazımızda sizler için sermayenizi güvenceye alacak ve işlem konforunuzu artıracak detaylı bir rehber hazırladık.

1. Çalışacağınız Brokerın Lisansları Tam mı? Tamsa Hangi Ülkeden Lisanslanmış?

Bir aracı kurumun “lisanslı” olduğunu beyan etmesi günümüzde yeterli bir kriter değildir. Asıl soru şudur: Lisansı kimden aldı? Global finans dünyasında lisanslar, denetim ağırlığına göre sınıflandırılır. İngiltere’nin FCA, Avustralya’nın ASIC veya Dubai’nin DFSA gibi kurumları, brokerları adeta “röntgen cihazından” geçirir. Bu otoriteler, yatırımcı tazmin fonları ve sermaye yeterliliği konusunda tavizsizdir.

Buna karşılık Karadağ, Gürcistan, Malta gibi ülkelerden alınan lisanslar, genelde sıkıntılı olur çünkü bu ülkelerin regülasyonları çok sıkı değildir, ülkeler ve hükümetler kurumsallıktan uzaktır. Dolayısıyla çalışacağınız brokerın mutlaka İngiltere, Avustralya, Dubai, Singapur gibi büyük finans merkezlerine sahip ülkeler tarafından lisanslandığından emin olunuz.

2. Satış Baskısı: Bir Broker Sizi Sürekli Arayıp, Bir Topluluğa mı Davet Ediyor?

Profesyonel bir aracı kurum ile “merdiven altı” yapı arasındaki en belirgin fark, sizinle kurdukları iletişim tarzıdır. Kurumsal bir broker, size teknoloji ve likidite sağlar; ancak ne zaman işlem açacağınıza karışmaz. Sizi aramaz. Size sinyal vermez. Sizin işlem hacminizi arttırmanız için sizi zorlamaz. Sizi kendi kendinize bırakır.

Eğer bir müşteri temsilcisi sizi her sabah arayıp “Dolar/Yen’de büyük fırsat var, hemen girmelisin” diyorsa, burada bir çıkar çatışması var demektir. Bu tür yapılar genellikle sizin kârınızdan değil, açtığınız işlem hacminden (komisyon) veya kayıplarınızdan beslenir. Gerçek bir broker sizi işleme zorlamaz; aksine piyasada kalıcı olmanız için size profesyonel bir ortam sunar.

3. Sinyal Grupları ve “Kopyala-Yapıştır” Tuzakları

Son yıllarda popülerleşen “ücretsiz sinyal grupları”, aslında broker seçerken kaçınmanız gereken bir kırmızı bayraktır. Bir broker sizi bir “üstadın” grubuna dahil etmeye çalışıyorsa veya sürekli “copy trading” vurgusu yapıyorsa, stratejinizi değil, sadece işlem sayınızı artırmayı hedefliyordur.

Unutmayın; Forex bir disiplin işidir. Kendi analiz yeteneğinizi geliştirmek yerine başkasının sinyaliyle hareket etmek, sizi o kuruma bağımlı kılar ve uzun vadede sermayenizin erimesine neden olur.

4. Zamanın Rüştü: Piyasanın Tozunu Yutmuş Kurumlar

Yeni açılan ve agresif reklamlarla piyasaya giren firmalar her zaman bir risk taşır. Bir aracı kurumun 10 yıla yakın bir süredir aktif hizmet veriyor olması, o kurumun en az 3-4 büyük global ekonomik krizi hasarsız atlattığı anlamına gelir. Bu tecrübe, özellikle piyasada likiditenin çekildiği sert dalgalanma anlarında, işlemlerinizin gerçekleşme hızı ve para çekme süreçlerindeki istikrar için en büyük teminattır.

Tüm Bu Kriterlerin Kesiştiği Nokta: Güvenli Limanı Bulmak

Aslında tüm bu anlattıklarımızı biz de bizzat yaşayarak, hatalar yaparak ve tecrübe ederek öğrendik. Piyasadaki karmaşayı, darlayan müşteri temsilcilerini ve çekim sorunlarını gördükten sonra neye ihtiyacımız olduğunu çok iyi anladık. “Peki siz hangi kurumla çalışıyorsunuz?” diye sorduğunuzda, cevabımız çoğu zaman belli.

Biz, bize hangi broker ile çalıştığımızı soran arkadaşlara dünyanın en güvenilir, en hızlı ve işlem maliyeti açısından en avantajlı brokerlarından biri olan Tickmill’i öneriyoruz. Çünkü Tickmill; İngiltere (FCA), Avustralya (ASIC) ve Dubai (DFSA) gibi dünyanın en prestijli denetleme kurumlarından lisanslı, şeffaf bir broker. Bugüne kadar 940.000’den fazla yatırımcının güvenle hesap açtığı ve sadece 2025 yılında 123 milyonun üzerinde işlemin başarıyla gerçekleştiği bu platform, bizim de “güvenli limanımız” haline geldi.

Ek olarak aşağıdaki link ile Tickmill’de hesap açarsanız Zen Traders topluluğumuza katılabilir, çeşitli yatırım bonuslarından yararlanabilir ve majör paritelerde piyasanın en düşük spreadlerinden yararlanabileceğiniz Raw Hesap kullanabilirsiniz.

Tickmilden yatırım hesabı açmak için lütfen buraya tıklayın: bors.tc/tickmill

Forex’te Broker Seçerken Nelere Dikkat Etmelisiniz? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Çok tatlı bir şarkı, tam bir country folk şarkısı. Keyifli bir şekilde dinlenir, gitar, davul, mızıka.

Orada şöyle bir şarkı sözü var:

“funny how falling feels like flying for a little while”

Sanıyorum şöyle çevirebiliriz:

“insanın düşerken bir süreliğine uçuyormuş gibi hissetmesi ne tuhaf”

İlk okuduğumda çok hoşuma gitmişti, bayağı bir düşüncelere daldım ister istemez.

Hayatta aslında devasa büyük hataların ilk etapta kendini hiç “hata gibi hissettirmemesi” diye bir şey vardır.

Eğer büyük hatalar yapmadıysanız belki bu gerçeklikle henüz tanışmamış olabilirsiniz, Allah tanıştırmasın, ama ileride bu büyük hataların öncesinde her şeyin ne kadar da doğru geldiğini hatırlayıp şaşıracaksınız.

Ben bu büyük hatalardan bir iki tanesini yaptım, iyi bilirim öncesini de, sonrasını da.

Şunu söyleyeyim,

Genelde büyük hatalar gürültüyle gelmiyor, davul zurna çalınmıyor, “aman ha dikkat, bu iş boka sarıyor bak” diyen kimse olmuyor, mevzuya uyanamıyorsun.

Tam tersine, o erken süreçte cesaretleniyorsun, “doğru yoldayım baksana ne güzel kazanıyorum/ne güzel zaman geçiriyorum” diye düşünüyorsun, böylece her defasında daha da cesaretlenip, riski daha da büyütüyorsun.

Bir şey olmadıkça, “bak zaten bir şey olmuyor ya” deyip rahatlıyorsun.

Şarkıdaki gibi işte, uçuyormuşsun gibi düşünüyorsun.

Halbuki bu hissiyatın güzelliği ne kadar artarsa, yere çakılmaya da o kadar yaklaşmış oluyorsun.

Zararın gecikmesi, başa gelmeyeceği anlamına gelmiyor. Hatanın bedelini o an ödememen, bu bedelin borç hanene yazılmadığı anlamına gelmiyor.

Arkadaşlarınla uyuşturucu belasına bulaşmak ilk başta “ne güzel ya, güzel zamanlar geçiriyoruz” gibi gelir, sonra bir bakarsın büyük bir uyuşturucu çetesinin bir aparatı olmuşsun.

Ufak kaçamaklar iyi hissettirir ama güzel bir evliliği tamamen bozana kadar.

Ara sıra yaptığın hız denemeleri çok adrenalin salgılatır ama bir arabayı bir tırın arkasına yarısına kadar sokana kadar.

Bu trading’de bile vardır, “stop olmamak ve paçal yapmak” çok iyi hissettirir, hiç kaybetmiyorsundur, hep maliyet azaltarak poza zaman vermek ve sonra kazancı beklemek gerçekten de bir süre çalışır.

Ta ki saçma bir pozisyonda %50-%60 zarar edip içeride tüm bu enflasyon döneminde kitli kalana kadar.

Hayatta, ilişkilerde, borsada, kariyerde hep aynı denklem vardır. Fazla risk aldığında, sınırlarını aştığında, iç sesini bastırdığında, etiği unuttuğunda, vicdanı rafa kaldırdığında ilk başta özgürlük gibi gelir.

Ama aslında olan kontrolü tamamen kaybetmendir, sadece henüz farkında değilsindir.

Eğer hayatında böyle hissettiğin anlar varsa, bir durup düşünmekte yarar var, sakin kalmakta, vicdani sorgulamalar yapmakta, “bir şeyleri yanlış mı yapıyorum acaba, her şey bu kadar parabolik bir şekilde iyiye gidemez” diye düşünmekte yarar var.

Unutmayalım dostlar, keçiyi uçurumdan düşüren o en uçtaki son bir tutam ottur.

İnsanın Düşerken Bir Süreliğine Uçuyormuş Gibi Hissetmesi Ne Tuhaf yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Forex’te trend takibi yaparken en çok merak edilen konulardan biri, hangi göstergelerin gerçekten işe yaradığı ve bunları gerçek grafiklerde nasıl pratik bir şekilde kullanabileceğimiz. Bugün bu konuyu olabildiğince detaylı, gerçekçi ve uygulanabilir şekilde ele alacağız. Hadi adım adım gidelim.

Trend takibinin temel mantığı, piyasanın bir yöne güçlü bir şekilde eğilim gösterdiği dönemlerde o eğilime katılıp, tersine dönüş sinyalleri netleşene kadar pozisyonu taşımaktır. Bu strateji, scalping veya çok kısa vadeli karşı-trend yaklaşımlarına göre daha az işlem gerektirir, daha büyük hareketleri yakalamaya odaklanır ve psikolojik olarak da genellikle daha sürdürülebilir olur. Ancak başarı, trendin varlığını erken ve doğru tespit etmek + yanlış sinyalleri filtrelemekle başlar.

Hareketli Ortalamalarla Temel Trend Tespiti ve Giriş Zamanlaması

Hareketli ortalamalar, trend takipçilerinin en sık kullandığı ve en uzun süredir kendini kanıtlamış araçtır. Özellikle EMA (Üstel Hareketli Ortalama) tercih edilir çünkü son fiyatlara daha fazla ağırlık verir ve gecikmeyi bir miktar azaltır.

En yaygın ve etkili kombinasyonlar şunlar:

• 8 / 21 EMA (kısa-orta vadeli trade için)
• 50 / 200 EMA (orta-uzun vadeli ana trend takibi için)
• 21 / 55 / 200 EMA (üçlü sistem – çok katmanlı teyit)

Klasik kullanım şekli şöyle işler:

Fiyat, yükselen 50 EMA ve 200 EMA’nın üzerinde seyrediyorsa → ana trend yukarı kabul edilir. Fiyat bu iki ortalamanın altına inmedikçe long pozisyonlar korunur veya pullback’lerde eklenir.

USD/TRY Paritesinde destek olarak çalışan Kırmızı 200 EMA

Pratik bir senaryo: USD/TRY günlük grafikte 2024-2025 döneminde 200 EMA (yaklaşık 32-34 bandı civarı) güçlü bir dinamik destek görevi gördü. Fiyat her 200 EMA’ya yaklaştığında tepki alıp yukarı devam etti. Bu bölgelerde long pozisyon açmak veya mevcut pozisyonlara ekleme yapmak, risk/getiri oranı açısından çok avantajlı oldu. Tersine, fiyat 200 EMA’yı net bir şekilde aşağı kırdığında (genellikle hacim artışı ve güçlü bir günlük mumla) pozisyonların kademeli olarak küçültülmesi veya tamamen kapatılması mantıklı hale geldi.

Bir diğer popüler taktik: Fiyat güçlü bir yükseliş trendindeyken 21 EMA’ya geri çekilip oradan tepki verdiğinde long giriş yapmak. Bu, “buy the dip” mantığının en temiz hali.

Ichimoku Kinko Hyo ile Trendin Sağlığını Bir Bakışta Okumak

Ichimoku, tek başına çok fazla bilgi veren nadir göstergelerden biridir. Trend takipçileri için en değerli kısımları:

• Fiyat > Bulut → Yükseliş trendi (renk yeşilse daha güçlü)
• Fiyat < Bulut → Düşüş trendi (renk kırmızıysa daha güçlü)
• Tenkan-sen > Kijun-sen ve ikisi de bulutun üzerindeyse → Çok güçlü long bias
• Chikou Span, fiyatın 26 dönem önceki seviyesinin üzerindeyse → Trend sağlıklı ve devam olasılığı yüksek

AUD/USD Paritesinde Ichimoku Kullanım Örneği

Gerçek hayatta nasıl işlediğine örnek: AUD/USD 4 saatlik grafikte 2025 başlarında fiyat bulutun oldukça üzerinde seyrederken, her geri çekilmede bulutun üst kenarı (Senkou Span A/B) veya Kijun-sen’e dokunup yukarı devam etti. Bulutun altına inene kadar (ki bu genellikle 100-150 pip’lik bir hareket sonrası gerçekleşti) long taşımak oldukça tutarlı kazanç sağladı.

Ichimoku’nun bir avantajı da kendi içinde yerleşik stop-loss bölgeleri sunması: Bulutun karşı kenarı, Kijun-sen veya son swing low/high genellikle mantıklı stop noktaları olur.

ADX ile “Gerçek Trend” mi Yoksa Yem mi Anlamak

Birçok trader’ın en büyük kaybı, zayıf veya sahte trendlerde pozisyon tutmaktan kaynaklanır. Average Directional Index (ADX) tam bu sorunu çözmek için tasarlanmış gibidir.

Standart yorumlar:

• ADX > 25 → Trend oluşmaya başladı veya güçleniyor
• ADX > 35-40 → Çok güçlü trend (en rahat kazanılan dönemler)
• ADX < 20 → Trend yok, range veya konsolidasyon (pozisyon açmaktan kaçınılmalı)

Ekstra ipucu: +DI ve -DI çizgilerinin pozisyonuna bakmak da faydalı. +DI > -DI ve ADX yükseliyorsa → Yükseliş trendi güçleniyor -DI > +DI ve ADX yükseliyorsa → Düşüş trendi güçleniyor

EUR/GBP Paritesinde ADX Kullanım Örneği

Örnek kullanım: EUR/GBP haftalık grafikte ADX 45-50 bandına çıktığında ve +DI -DI’yi yukarı kesmişken, fiyatın 50 EMA üzerinde kalması durumunda long pozisyonların aylarca taşınabildiği dönemler yaşandı. ADX 25’in altına düşünce ise pozisyonların büyük kısmı kârda kapatıldı.

RSI’yi Aşırı Alım/Satım Yerine Pullback Filtresi Olarak Kullanmak

RSI’yi klasik 70/30 seviyeleriyle aşırı alım-satım için kullanmak trend piyasalarında çok yanıltıcı olabilir. Trend takipçileri RSI’yi farklı bir mantıkla okur:

Yükselen trendde:

• RSI 35-45 aralığına çekildiğinde ve yukarı dönmeye başladığında → Sağlıklı geri çekilme tamamlandı, long ekleme fırsatı
• RSI 65-75 bandında seyrederken trend devam edebilir (aşırı alım uzun süre korunabilir)

Düşen trendde tam tersi: RSI 55-65’e çıktığında short ekleme fırsatı.

Pratik örnek: GBP/USD 2024 sonu – 2025 başı rallisinde RSI her 38-42 bandına çekildiğinde long pozisyon eklemek, ana trend yönünde düşük riskli girişler sağladı. RSI 30’un altına inmediği sürece “trend bitiyor” paniğine kapılmamak önemliydi.

Parabolik SAR + ATR ile Dinamik Stop ve Trend Onayı

Parabolik SAR, trendin yön değiştirdiğini net bir şekilde gösterir ve aynı zamanda dinamik trailing stop olarak kullanılabilir.

• Noktalar fiyatın altında → Yükseliş trendi
• Noktalar fiyatın üstünde → Düşüş trendi

SAR’ı tek başına kullanmak yerine, trend onayını 50/200 EMA veya Ichimoku ile aldıktan sonra SAR’ı çıkış ve trailing stop olarak kullanmak çok daha etkili olur.

ATR (Average True Range) ise pozisyon büyüklüğünü ve stop mesafesini belirlemede yardımcı olur. Genelde stop mesafesi 1.5-2.5 × ATR olarak ayarlanır.

Hızlı Bir Kombinasyon Önerisi (Çoğu Trader’ın Favorisi)

Günlük / 4 saatlik zaman diliminde şu sistem birçok kişi tarafından yıllardır kullanılıyor:

1. Ana trend filtresi → Fiyat 200 EMA üzerinde + 50 EMA 200 EMA üzerinde
2. Trend gücü → ADX > 25 ve yükselişte
3. Giriş bölgesi → Fiyat 21 EMA veya Ichimoku bulut üst kenarına geri çekiliyor
4. Momentum teyidi → RSI 40-50 bandından yukarı dönüyor
5. Stop-loss → Son swing low’un 1-1.5 ATR altı
6. Çıkış / Trailing → Parabolik SAR tersine dönene kadar veya 200 EMA altına inene kadar

Bu kombinasyonla yanlış sinyaller ciddi oranda azalıyor ve büyük hareketlerin orta-kısmını yakalama şansı artıyor.

Trend takibi sabır ve disiplin işi. Haftada 1-3 kaliteli setup beklemek, acele edip zayıf trendlere girmekten genellikle çok daha karlı oluyor. Sizlerin favori göstergeleri ve ayarları neler? Hangi paritede en iyi çalıştığını gözlemlediniz? Paylaşırsanız hep birlikte daha da ilerleriz.

Forex Piyasasında İşlemlerimizi Hangi Güvenilir Broker’da Açıyoruz?

Biz, bize hangi broker ile çalıştığımızı soran arkadaşlara dünyanın en güvenilir, en hızlı ve işlem maliyeti açısından en avantajlı brokerlarından biri olan Tickmill’i öneriyoruz. Çünkü Tickmill; İngiltere (FCA), Avustralya (ASIC) ve Dubai (DFSA) gibi dünyanın en prestijli denetleme kurumlarından lisanslı, şeffaf bir broker. Bugüne kadar 940.000’den fazla yatırımcının güvenle hesap açtığı ve sadece 2025 yılında 123 milyonun üzerinde işlemin başarıyla gerçekleştiği bu platform, bizim de “güvenli limanımız” haline geldi.

Ek olarak aşağıdaki link ile Tickmill’de hesap açarsanız Zen Traders topluluğumuza katılabilir, çeşitli yatırım bonuslarından yararlanabilir ve majör paritelerde piyasanın en düşük spreadlerinden yararlanabileceğiniz Raw Hesap kullanabilirsiniz.

Forex’te Trend Takibi ve Para Kazanma Yöntemleri yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Moraller yeniden bozulmaya başladı, kafalar karışmaya, “neden yine böyle oluyor” diye sorular sorulmaya başladı.

Bir şey olduğu yok esasen, piyasa 3-3.5 aydır kesintisiz vermiş olduğu hizmetin bedelini alıyor, ancak gel de anlat anlatabilirsen.

Finansal piyasalarda çoğunluğun kabul edemediği neredeyse tek bir şey var, o da “parasal kayıp”.

İnsan psikolojisi bu maddi kaybı inkar etmenin binlerce farklı yolunu bir şekilde buluyor.

Mesela zararlı pozisyonda bekliyor veya fiyatın tekrar yukarı dönmesi için çaresizce dua ediyor ya da aşağılardan bir yerden paçal yapıyor veya gidip başka bir üründe daha yüksek büyüklükte yeni poz açıyor.

Yöntem değişiyor ama mekanizma aslında aynı, kişi GERÇEKLİĞİ ERTELİYOR.

Mark Douglas’ın bu konuda harika bir cümlesi var, şöyle diyor:

“En çok şaşırdığım şey şudur, şu ana kadar Trade işinin bir olasılıklar bilimi olduğuna gönülden inanan onlarca Trader tanıdım, ancak o olasılıklar içerisinde “para kaybetmenin” de olduğunu bir türlü kendilerine yediremiyorlar. Ne kadar ironik”

Oysa etkin, yetkin, başarılı bir Trader için formül tam tersidir. Kaybı kabul etmek, onu yönetmek, onunla birlikte yaşamak en önemli başarıdır.

Defteri kapatmayı bilmek, kesilen faturanın bir hizmet bedeli, bir risk primi olduğunu idrak etmek, bu parayı ödeyip bir sonraki işleme nötr bir zihinle dönmek en önemli kuraldır.

Çoğu trader bunu sürdürülebilir bir şekilde yapamaz, sorunun teknik değil psikolojik olduğunu kabul etmeyen hele, hiç yapamaz.

Peki bir trader, bir borsacı neden bu kaybı kabul edemez?

Biraz ondan bahsedeyim.

Bunun iki temel sebebi var,

1. İşlem stratejiniz için neyin “normal” olduğunu bilmiyor olabilirsiniz.
2. Kayba olması gerektiğinden daha fazla anlam yüklüyor olabilirsiniz.

İlkinde eksik olan şey istatistiktir, ikincisinde eksik olan şey psikolojiktir.

Örnek vereyim, bir sistem kurdunuz ve bu sistemde win rate’iniz (kazanma oranınız) %45. Yani her 100 işlemin 45’inde pozitif çıktı alıyorsunuz.

Böyle bir istatistikte 100 işlemin 55 tanesinin size para kaybettirmesi istatistiksel olarak normaldir (frekansı seyrektir, çok nadirdir, ama normaldir)

Ama siz eğer bunu bilmezseniz, win rate oranınıza hakim değilseniz, backtest yapmadıysanız, sahanın tozunu yeterince yutmadıysanız bunun “normal” olduğunu bilemezsiniz, belli bir miktar kayıp sonrası artık “işler boka saracak” gibi hissetmeye başlarsınız, oysa bu çoğu zaman rastgele bir dağılım, yani siz yeterince dayanırsanız, kazanç serisi de başlayacak, ancak sistemde bunu bilip, kasayı ve kafayı buna göre dağıtamazsanız, bu kazanç serisine ulaşamıyorsunuz.

Şimdi gelelim ikinci meseleye ki o çok daha tehlikeli.

Kaybı yalnızca parasal bir sonuç olarak değil, bireysel, kişisel bir yetersizlik kanıtı olarak yorumlamaya başlıyorsunuz. Böylece artık savaştığınız şey piyasa değil, sizin kendi “yetersizliğiniz” oluyor.

Tırnak içerisinde yazdım çünkü çoğu zaman aslında yetersiz değilsiniz, sadece kaybı çok fazla kişisel alıyorsunuz.

Burada Epiktetos’un bir cümlesini sıkıştırayım araya, buraya da çok iyi uyuyor, diyor ki;

“Seni üzen şey olaylar değil aslında, olaylara yüklediğin anlamlar”

Burada da baktığınızda kaybın kendisi nötrdür aslında.  Evet sana bir miktar para kaybettirebilir, evet moralini bozabilir ancak toplam dağılım içerisinde kayıplar kaçabileceğiniz şeyler değil, kaçamıyorsanız o zaman yapabileceğiniz en iyi şey onları yönetmektir.

Siz bunu yapamaz da, gidip “ben başarısızım” derseniz, mevzuyu kişisel alırsanız, özgüveniniz de sarsılmaya başlar. Mesele “borsa” olmaktan çıkar, sizin “yetersizliğiniz” olmaya başlar (yine tırnak içinde, dikkat edin, çünkü aslında öyle bir şey yok)

Böylece aslında kendi egonuzun topuklarına sıkmış olursunuz, egonuz tehdit hissettiğinde ise kendini savunmaya geçer.

Kontrolü geri kazanmak için zorla işlem açarsınız, işi aceleye getirir, kontrol edemeyeceğiniz kadar büyük paralarla içeri tekrar girersiniz.

Ya da haklı olduğunuzu kanıtlamak için zararda uzun süre beklersiniz, intikam işlemi alırsınız, aşırı analizle overtrading yaparsınız vesaire.

Bunu yapa yapa artık piyasayı değil kendi egonuzu yönetmeye başlarsınız, bu bence en tehlikelisidir.

Hani bir filozofun (aklıma gelmedi şimdi sözün sahibi) bir cümlesi var ya, “canavarla savaşan kişi, kendisinin de bir canavara dönüşmemesine dikkat etmelidir”

İşte eğer bu kaybı normalleştirip, onunla yaşamaya çalışmazsanız, onu yönetmeyi ve kabul etmeyi öğrenmezseniz piyasayla savaşırken kendi egonuza dönüşürsünüz, tüm süreç de egonuzun süreci olur.

Kısa bir tweet yazarım diye başladım, yine uzadı, şöyle özetleyeyim:

Sürdürülebilir trading’in emrkezinde şu ayrım vardır:

“ben kimim?” ve “son işlemim ne sonuç verdi?”

Eğer bu iki soruyu birbirine karıştırıyorsanız, disiplini sağlamanız mümkün değildir. Çünkü birini kontrol edebilecekken, diğerini kontrol edemezsiniz.

Ne demeye çalışıyorum?

Piyasa tahmin edilemez, işlemlerin sonucu kontrol edilemez, demek ki ona çok müdahale edemezsiniz ve sonuçlara ve çıktılara üzülmemeniz gerekir.

Halbuki kendinizi, sisteminizi, karar sürecinizi ve çıktıya verdiğiniz tepkiyi kontrol edebilirsiniz.

O zaman kimliğinizi “kazançlı işlem” üzerine değil, “doğru karar” üzerine inşa etmelisiniz.

Marcus Aurelius şöyle diyor:

“Eylemin doğruysa, sonuç seni rahatsız etmemeli”

Biz traderlar olarak üzerinde çalıştığımız ve başarılı olduğunu gördüğümüz sistemi sorgusuz sualsiz, en azından canlıda anlamlı veri üretene kadar uygulamakla mükellefiz, gerisi piyasanın bileceği iştir.

Bir Trader Neden Zarar Etmeyi Kendine Yediremez? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Borsa tarafında bir bela vardır, “over trading” derler. Direkt Türkçesi bu kadar net bir şekilde yok ama gereğinden fazla pozisyon açmak diyelim.

Bu belayla borsa işine giren, özellikle borsalarda al sat yöntemiyle para kazanmak isteyen herkes kariyerinin bir yerinde mutlaka tanışmıştır.

Tanışanların da çok az bu beladan kurtulabilmiştir.

Şimdi yazıya devam etmeden önce aşağıdaki AKBNK grafiğine bir bakın, trendinin son dalgası başladığından itibaren %60 civarı yükselmiş, üstelik 3-4 kırmızı mum haricinde neredeyse hiçbir şekilde trendden düşürmemiş.

Tabi ki dibi ve tepeyi bulamayız, dolayısıyla bu %60’ın tamamını alamayız, ancak %5 aşağıdan, %5 yukarıdan dönüş marjı bıraksak, kemiksiz %50’si var bu hareketin.

Tüm bu süreç boyunca tek yapmanız gereken gün içi volatiliteden uzak durmak, kafayı karıştırmamak, kafaya fazla bilgi girmeden, sadece fiyatı takip etmek ve günlük-haftalık kapanışlarla bir strateji çizmekti.

Ancak gel gelelim, bunu yapabilen kaç kişi var dediğimizde, elimizde çok fazla sonuç çıkmaz.

AKBNK özelinde düşünmeyin, açın bakın, neredeyse tüm grafiklerin son 1-2 ayı böyle.

Bu yükselişten ancak ya “yatırım” amacıyla kağıtları alan yatırımcılar yararlanır, ya da trend takipçiliğini – swing trading yapan traderlar. (elliott, PA, Gann fark etmez)

Gün içi işlem yapan, scalp yapan, yüksek kaldıraçla day trade yapan kişi tüm bu yükselişte ya tutunamaz, ya çok fazla işlem yapar, ya aşırı risk aldığı için trendden düşer, ya 3 kazandığını 5 verir. Kendini yıpratır, aracı kurumu zengin eder.

Over trading’in kökü genelde teknik değil psikolojiktir.

Ekrana çok fazla maruz kalırsan, yeşilleri kırmızıları, Matriks – İdeal ekranını dibinden ayırmazsan, her bir harekete gereğinden fazla anlam yüklersen ekran senin için bir slot makinesi olur. Kolu çeker ve 3 şeftalinin yan yana dizilmesini beklersin.

Hadi Ed Seykota’nın bir cümlesi var ya, “Masanızın üzerinde sürekli açık bir piyasa ekranı, ofisiniz için kurduğunuz ufak bir kumarhanedir.”

Şunu unutmamak gerekir, piyasa sana sürekli fırsat sunmaz ama grafik sürekli hareket eder. Grafiğin sürekli hareket etmesi, sürekli fırsat oluşumu anlamına gelmez.

Her bir fiyat hareketine yükleyeceğiniz anlam, sizin risk algınızı, gerçeklik algınızı, analiz yeteneğinizi çok yıpratır.

Hareketi görmek, fırsatı görmek değildir.

İkisi farklı şeylerdir.

Over trading’in bir başka sebebi de sabırsızlıktır. Piyasada doğru zamanda oyuna dahil olmak için de, oyuna dahil olduğunda saçma sapan yerde oyundan çıkmamak için de SABIR gerekir.

Eğer sabırsızlık yaparsan, bu muhteşem trendler elinden kayar gider.

Sabırsızlığın arkasında çoğu zaman her şeyi kontrol etme ve kazancı maksimize etme ihtiyacı vardır. İnsan, piyasayı kontrol edebileceğini sanır ama bu mümkün değildir. Senin tek kontrol edebileceğin şey, işlem frekansın, riskin ve disiplinindir.

Daha fazla işlem, daha fazla kazanç değildir. Tam tersi, çoğu zaman daha fazla işlem, daha fazla komisyon, daha fazla hata, daha fazla stres demektir.

LÜTFEN BUNUN AYRIMINA VARIN.

Ben profesyonel bir Trader olarak ne zaman olgunlaştığıma baktığımda şunu görüyorum,

Ne zaman ki ekran açıkken ben işlem açma dürtüsüne kurban olmadıysam, o zaman olgunlaşmışım.

Ne zaman ekran başında hiç işlem açmadan saatler geçirmişsen, o zaman olgunlaşmışım.

Ne zaman fırsatla hareketi ayırabilmişim, o zaman olgunlaşmışım.

Ne zaman sırf sıkıldığım için tuşa basmadıysam, o zaman olgunlaşmışım.

Ne zaman hem dışarıdayken, hem pozisyondayken elimin üstüne oturabilmişim, o zaman olgunlaşmışım.

Trading işi de yatırım işi gibi, “bekleme” işidir. Çoğu zaman çok sıkıcıdır, hiçbir şey yapmamanız gerekir. Doğru fırsatı beklemek için de hiçbir şey yapmamanız, doğru fırsatta kazancı maksimize etmek için de hiçbir şey yapmamanız gerekir.

Bu tür bekleme dönemlerinde ya kasanızı korursunuz, ya da kazancınızı arttırırsınız. Trend takipçiliğinde şunun altını kalın bir şekilde çizin: “bu tarz trading’de para uzun süre gelmeyebilir ancak geldiğinde çuvalla gelir”.

Şunu da unutmayın, istediğiniz zaman kalkamadığınız tek masa kumar masasıdır.

Bu Meslekte Over Trading Derler Bir Bela Vardır yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Ofis yolunda seyyar gevrek satan en az 60 yaşında, şartları hiç iyi olmayan bir gevrekçi var.

Bugün biraz konuşayım dedim, 2 çocuğu işsizmiş, biri kumar batağındaymış, diğerinin eşi evi terk etmiş çocuklar kadındaymış, adamın hanımı vefat etmiş, kendisi kıt kanaat geçiniyormuş, hepsi aynı evdeler.

“Yaşıyoruz ya, buna da şükür” diyor.

İnsanın hayatta kalma becerisi en ilkel, en içgüdüsel, en kök becerilerinden biri.

Bir şekilde yeni şartlara alışıyoruz. “Ölmedik ya abi, yaşıyoruz, şükür” diyoruz.

Ancak ben bu özelliğin sıkıntılı olduğunu düşünüyorum.

Çünkü insanın uyum sağlama kabiliyeti, zamanla bir erdeme değil, bir uyuşmaya dönüşüyor.

Hayatta kalmak, şartları sorgulamanın önüne geçiyor. Dayanabilmek, itirazın yerini alıyor.

Diğerleri ise bize “şükredin” deyip kendileri tüm dünya nimetlerinden yararlanarak yaşıyorlar.

İnsanlara şükür öğretiliyor sorgulamanın önüne geçilsin, millete her şeye rağmen tutunacak bir dal olsun.

Özellikle bizim gibi maneviyatı güçlü, “nasılsa öte tarafta telafisi var” fikri yaygın toplumlarda bugün katlanılan her şey bu anlamla örtülüyor.

Acı geçici, adaletsizlik sınav, yoksunluk kader oluyor. Böylece hayatta kalma refleksi, insanı korumaktan çıkıp düzeni koruyan bir mekanizmaya evriliyor.

Sorun hayatta kalmakta değil.

Yoksa hepimiz hayattayız şükür.

Ama sorun, sadece hayatta kalabiliyor olmayı yeterli sanmakta.

Şu an çevrenize bakınca neredeyse yaşayan ölüler görüyoruz. Öğrenciler, emekliler, asgari ücretliler.

Sorsan “yeter abi, şükür” diyorlar.

Böyle bir bakış açısında değişimin ve ilerlemenin kendine yer bulması mümkün mü?

Bizim her defasında daha iyi yaşamanın etik, ahlaki ve kurallara uygun yöntemlerini bulup peşinden koşturmamız gerekiyor.

Bize şükretmeyi telkin eden hiç kimseyi dinleyemeyiz.

Şükredeceksek zamanını biz biliyoruz. Bize şükür öğretmeyin. Biz kendi tırnaklarımızla kazıya kazıya geldiğimiz o tatminkar noktada keyifle “şükür” diyeceğiz, sizin bize layık gördüğünüz o çamur çukurunda şükretmenin bizi uyuşturmasını reddediyoruz.

Mücadeleye devam.

Bize Şükür Öğretmeyin yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Dürüstlük, dakiklik, çalışkanlık, netlik, samimiyet, hiç bilmiyorum hangisi ama ne olursa olsun elinden bırakmadığın, seninle anılan birkaç değer şart.

Çünkü hayatta her daim herkes bir şeyler söyler, herkes birilerinin rüzgarıyla bir yerlere savrulur, ama bizi biz yapan şey değişkenlerimiz değil sabitlerimizdir.

Bunları uzun uzun yazmayayım şimdi ama şunu unutmamak gerekir, insanlar seni karakterinle hatırlıyor. “aa o mu ya? feci çalışkandı herif, bu kadar motivasyonu nasıl buluyordu anlamak mümkün değil” diyorlar. Ya da “herif hiçbir zaman, hiçbir buluşmasına 1 dakika bile geç gelmezdi” diyorlar. Ya da “adam dobraydı abi, içi dışı birdi, yapıştırıyordu lafı, eyvallahı yoktu” diyorlar.

Asıl duruşun bu olduğunu düşünüyorum.

Para gider, unvan düşer, pozisyon değişir, oturduğun makam sandalyeleri kırılır, ama sen her zaman sensin. Hayatın en pahalı, en değerli para birimi de senin güvenilirliğin, sözünde duruşun, arkandan “bu adam düzgündü” dedirten şeylerin.

Bu tabi kolay değil, bir insanın bu kıvama gelmesi için biraz görmüş geçirmiş olması, biraz da gözlem yapabiliyor olması gerekir. Kişi görüp geçirmediği zaman, görüp geçirenlerden öğrendiğiyle kişileşiyor, öyle olgunlaşıyor, öyle büyüyor.

Benim görmüş geçirmişliğimden -nacizane- 3 tane temel dersim var, şimdi sizlerle onu paylaşacağım.

1. Öğrenmek Kazanmaktan Önce Gelir.

Ne demek istiyorum? Kimse sana bunu belki direkt söylemez, ben söyleyeyim. 20’li yaşların para kazanma dönemi değildir. Kabul et ya da etme, bu yaşlarda para kazanmayı önceliklendirirsen kimse sana güvenmez, kimse sana işin sırrını açmaz, kimse seni yanına almaz, kimse senin elinden tutmaz.

Bu yaşlarda öğrenmek ve katkı sunmak zorundasın. Kendi işine, çalıştığın kişilere veya şirkete. Bu dönemde az kazanacak, çok vereceksin. Bazen hak ettiğinden daha az değer göreceksin, no problem. Çok çalışıp karşılığını alamadığını düşüneceksin, no problem. Mücadeleye devam etmek zorundasın. Çünkü sen hızlı bir koşudan ziyade uzun bir maratondasın. Keyfini çok sonraları yaşayacağın bazı özverilerde, bazı fedakarlıklarda bulunmak zorundasın.

20’li yaşlarda asıl yatırımın paraya değil, network’e, ustalığa, becerilere, yetkinliklere olmalı. Eğer milyonda bir değilsen, 20’li yaşlarda zengin olmayacaksın, 20’li yaşlarda efsane bir kariyerin olmayacak, 20’li yaşlarında business class uçmayacaksın, 20’li yaşlarında VIP ağırlanmayacaksın.

Ama 30’lu 40’lı yaşlarında bunları yapabilecek temeli atacaksın.

Bir mentör bul, kitaplar oku, videolar izle, birilerini dinle, eğitimler al, sokağa çık, iş bul, çok çalış hiç fark etmez, gelişime, öğrenmeye ve dinlemeye açık ol. Önce öğren, sonra kazan.

2. Ne Olursa Olsun Mücadele Hep Olacak

Hayat dümdüz gitmiyor, gidemez, gitmeyecek. Düş, kalk, tozları silkele, tekrar koş, tekrar düş, tekrar kalk, tekrar tozları silkele. Tüm hikayenin tek cümlelik özeti aslında bu. Bazen galiba bittim diyorsun, bazen başarını kutlamak için kadeh kaldırıyorsun. Yin – Yang hikayesi yani. Bazen her şey üst üste geliyor, bazen ilişkiler bozuluyor. Bazen iş yerinde rekorlar kırıyorsun, bazen iş arkadaşlarının hepsiyle kavga ediyorsun.

Tüm bu süreçte şunu bilmek gerekir, düşmek sorun değil, asıl sorun kalkamamak. Mücadele zorlaştı diye orada bırakmamak gerekir, zorlaştıysa unutma ki orada büyüme vardır.

Mücadele ancak tüm hikaye anlamsızlaştığında bırakılabilir, yoksa hikaye zorlaştı diye mücadeleyi bırakanın mutlu sona ulaştığı görülmemiştir.

Yetenek çok kişide var ama dayanıklılık seni öne geçirir. Herkes sıçrayabilir ama en uzağa sıçrayanlar en kötü günlerinde dahi sıçrayabilenlerdir.

Dayanıklılık bir kastır, kendi kendine gelişmez, çalıştırmazsan erir. Fiziksel olarak aktif ol, yürü, terle, vücudunu mücadeleye hazırla. Zihin kadar bedeni de önceliklendir.

Düştüm diye sakın üzülme, “Ben düşmem” diyen insanın düşmediğini, “Ben kalkarım” diyen insanın da kalkamadığını ben daha hiç görmedim.

Konuşmaya çekindiğin kişiyle konuş, toplantıda el kaldır, hiç girmediğin yollardan yürü, reddedilmeyi göze al.

Çekinme, bilerek kendini rahatsız et. Konfor alanı büyüme alanı değildir, gelişimde rahatsızlık vardır, huzursuzluk vardır, böyle böyle büyür insanlar, unutma.

Kontrol edemediklerine değil, edebildiklerine odaklan, şartlar kötüleşebilir, haksızlıklar yaşanabilir ama ya şikayet edersin ya bir adım daha atarsın, sen seç. Bir ayağını diğerinin önüne koyarsan yürümeyi öğrenirsin, unutma.

3. Yaptıklarından Pişman Olma

Bir klişe vardır biliyorsun, “insanlar yaşlanınca yaptıklarından değil yapmadıklarından pişman olur” diye. Çok doğrudur. Konuşmadığın için, denemediğin için, o adımı atmadığın için, o işi yapmadığın için, o yolu merak edip yürümediğin için PİŞMAN OLABİLİRSİN, sakın bu fırsatları kaçırma.

Ne kaybedebilirsin en kötü? Ölümün olduğu bu dünyada daha kötü ne olabilir insanın başına gelen?

Tabi ki her deneme başarıyla bitmez, daha çok denersen, daha çok ıskalarsın, ama en azından “denedin” abi, nehri geçmekten deli gibi korkanlar nehri geçerken akıntıya kapılanlara GÜLEMEZ. Biri çabadır, diğeri atalet. Aradaki farkı anla.

Pişmanlık hareketsizliğin bedelidir, hareket edersen ya kazanırsın, ya öğrenirsin, anla.

Magic Jonhson’ın bir hikayesi var, tüm bu gevezeliği onunla bitireyim.

Magic Johnson kariyerinin başında, Lakers soyunma odasında bir sahneye tanık olur. Bir baba ve oğlu, Kareem Abdul-Jabbar’dan imza ister. Kareem çocukla da, babasıyla da ilgilenmez, geçip gider.

Çocuk buna çok üzülür, büyük bir hayal kırıklığı yaşar. Bunu gören Magic Johnson çocuğun yanına gider ve şöyle der:

“Üzülme, belki bir gün ben de Kareem kadar iyi olurum, gel beraber fotoğraf çekilelim”

Fotoğraflar çekilir, hatıra imzaları atılır, Magic Johnson çocukla zaman geçirir, onu iyi hissettir.

Yıllar sonra Magic’in kariyeri HIV nedeniyle biter. Sonraki dönemde hayatı sarpa sarar. Bir işinden dolayı paraya çok ihtiyacı oluşur.

Ve hiç ummadığı bir zamanda şirketine kritik bir yatırım alır.

Yatırımcı kimdir biliyor musun?

Yıllar önce imza verdiği çocuğun babası.

Adam Magic Johnson’a şöyle der:

Bir gün, kimse mecbur değilken, sen bize nazik davranmıştın.

O an Magic Johnson’ın 2 dakikada gözlemlediği bir olay, 2 dakikada aldığı bir aksiyon yıllar sonra tüm hikayesini tamamlar.

İşte önce tohumları atalım, meyvelerini yiyeceğimiz zaman mutlaka gelecektir.

Mücadeleye devam.

Muhtemelen Kimse Sana 20’li Yaşlarda Bunu Açık Açık Söylemedi, Gel Ben Söyleyeyim yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Borsanın İzinden BLOG’un neredeyse 5. senesi. Bu blog sayesinde inanılmaz potansiyelli, inanılmaz başarılı insanlar tanıdığım gibi, bu yolculukta kendini ve potansiyelini heba etmiş insanlar da tanıdım.

En çok fark ettiğim şey, kişinin tüm bu yolculukta kendine sorduğu soruların sürekli değişiyor olmasıydı. Eğer bu sorular değişmiyorsa, çok ciddi bir sorun olduğu aşikardı. 5. – 6. senesinde bile kendine ilk yılların sorularını soran bir sürü arkadaşla tanıştım.

Yıllar geçmiş ancak kişi olgunlaşmamıştı, öğrenme evresi bir türlü ilerlememiş hatta ve hatta başlamamıştı.

Biraz detaya gireyim,

Borsada al sat yaparak para kazanma sürecine başladığında ilk olarak herkes “en çok parayı en kısa zamanda nasıl kazanırım” sorusunun cevabını merak eder.

Bu en amatör sorudur ancak sormayan da yoktur. Çünkü sonuçta borsalar paranın döndüğü yerlerdir, kişi de buraya ancak kendi payını ve hatta daha fazlasını almak için gelir.

Bir miktar zaman geçtikten sonra bu işin o kadar da kolay olmadığı ortaya çıkar, bu sefer kişi kendini bu sonuca götürecek yollar aramaya başlar.

Soru değişir, artık “en iyi para kazandıran strateji hangisidir” sorusu sorulmaya başlanır.

Kişi forumlarda, sosyal medyada güvendiği kişilere hep bunu sorar. “Bana taktiğini anlat şu işin be hocam” cümlelerini çok duyarsın.

Bundan da bir miktar zaman geçirdikten sonra işin sadece bir taktik meselesi, bir indikatör meselesi, bir formasyon meselesi olmadığı anlaşılır.

Çünkü kazanılan geri veriliyordur, sermaye bir türlü büyümüyordur, piyasadan beklenilen alınamıyordur.

Kaçınılmaz yüzleşme gelir, soru yine değişir,

“Ben neden kaybediyorum?” sorusunun zamanı gelir.

Bu artık tecrübelenme evresidir, işin renginin ilk başta göründüğü gibi olmadığının ilanıdır.

Sorun kazanan işlemler değil, kaybedenlerdir. Yanlış yerde ısrar etmek, küçük zararı kabullenememek,
“Biraz daha bekleyeyim” demek doğru yöntem değildir.

Bu aşamada kişi şunu anlar: borsada ilerleme, daha çok kazanmakla değil, daha az kaybetmeyi öğrenmekle olur.

Bunu uygulamaya çalışır.

Ama yol burada da bitmez.

Artık ustalaşma evresi gelmiştir, ustalaşma evresi, usta soruları da beraberinde getirir.

Mevzu derinleşmiştir.

Yıllar geçtikçe, artık teknik olarak ne yaptığını bilen, işi çözen trader için başka bir mesele kalır, neredeyse en önemli mesele:

Ben bu sonuçları bozmadan, zihnimi nasıl korurum?

Yorgunlukla, kararsızlıkla, sürekli ekran izlemekten, sürekli karar vermekten gelen zihinsel tükenme ile nasıl mücadele ederim?

Artık mesele para değil, mental sermayedir. Çünkü o bittiğinde elde sistemin olup olmaması önemsizleşir.

Bu soruların hepsi her dönemde oldukça normal sorulardır, ancak eğer 5-6 yıl geçirdikten sonra hala başlangıç sorularını soruyorsanız, hala telegram gruplarında tavan hisse peşinde koşuyorsanız, hala millete “ağam-paşam” çekiyorsanız bir şeyler eksiktir, yıllar geçmiş ama siz olgunlaşmamışsınızdır, kolay para peşinde tüm potansiyelinizi heba etmişsinizdir.

Dolayısıyla, borsa yolculuğunda şu ana bulunduğunuz konumu en çok “ben hangi soruları soruyorum?” sorgulamasıyla bulabilirsiniz.

Siz bu yolculukta kaçıncı yıldasınız ve sizin sorduğunuz sorular nasıl?

Lütfen bu yazımın yorumlarına kendi sorularınızı ekleyin ve beraber konuşalım.

Bana X’te ulaşmayı, DM atmayı ve beni takip etmeyi de unutmayın.

Borsada 5 Yılın Geçti Ama Hala Aynı Soruları mı Soruyorsun? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.