Şimdi, uzun süredir hareketli ortalamalar kategorisine yeni bir ders eklememiştim, onu ekleyip, bu kategoriyi zenginleştirmek istiyorum.

Bu yazımda size 200 günlük ortalamadan bahsedeceğim ve onun önemine değineceğim.

Öncelikle, 200 günlük hareket ortalamanın tüm hareketli ortalamalar arasındaki en önemli 2 hareketli ortalamadan biri olduğunu söyleyerek başlayayım. Bir diğeri de zaten 200 haftalık ortalama.

Yani eğer biz finansal piyasalarda al sat yapıyorsak, mutlaka 200 günlük ve 200 haftalık hareketli ortalamaların ekranımızda olması gerekiyor.

Bu örnekte 200 günlük hareketli ortalamadan devam edeceğim.

Öncelikle tanımını yapalım.

200 Günlük Hareketli Ortalama Nedir?

200 günlük hareketli ortalama bir finansal varlığın son 200 gün içindeki kapanış fiyatlarının ortalaması alınarak hesaplanan bir teknik analiz göstergesidir. Finansal piyasalarda oldukça sık kullanılır. Sadece bizim gibi retail traderlar değil, smart money dediğimiz akıllı paranın da ekranında mutlaka vardır.

Peki Neden 200 Günlük Hareketli Ortalama Her Ekranda Olmalıdır?

Biraz sonra paylaşacağım 200 günlük hareketli ortalama videosunda detaylarını anlatacağım. Ama en azından bir özet geçelim.

Öncelikle, 200 günlük hareketli ortalama fiyatın yönünü değiştirebilecek bir arz-talep bölgesi olarak çalışabilir. Aynı zamanda bu ortalama bir toplama veya dağıtım bölgesi olarak kabul edilir.

Sonrasında, 200 günlük ortalamanın önemli bir risk cetveli olduğundan da bahsetmek gerekir. 200 günlük ortalamanın hemen altına koyulacak bir stopla, ters yöne doğru ödül fırsatları kovalanabilir.

Ek olarak akıllı paranın 200 günlük ortalamayı çok önemsediğini ve formasyonları da tetikleyebilecek bir güçte olduğunu da ekleyeyim.

Aşağıdaki videoda 200 günlük ortalamanın yukarıda bahsettiğim 5 maddeyle neden bu kadar çok önemli olduğunu anlattım. Lütfen izleyin.

200 Günlük Ortalama Farklı Piyasalarda da Kullanılabilir mi?

200 günlük ortalama her piyasada kullanılabilir. Sadece borsa istanbul olmak zorunda değil, finansal piyasalarda işlem gören her ürün için 200 günlük ortalama çok önemli bir teknik veridir. Güncel bir örnek olarak aşağıda bitcoin’in 2 yüzlü günlük ortalamaya verdiği tepkiyi görebilirsiniz.

Yukarıdaki grafikte görmüş olduğunuz turuncu çizgi bitcoin’in 200 günlük ortalaması. Fiyat oraya düştükten sonra, 200 günlük ortalamanın aşağısına doğru yaptığı hareket gölge şeklinde satın alınıyor ve fiyat yukarıya doğru agresif bir şekilde dönüyor.

Yukarıda paylaştığım youtube videomu izledikten sonra dönüp tekrar bu grafiğe bakmanız daha anlamlı olacaktır.

Dediğim gibi, finansal piyasalarda işlem gören her enstrümanın 200 günlük hareketli ortalaması oldukça önemlidir ve takip edilmesi gerekir.

Diğer Teknik Göstergelerle Birlikte Nasıl Kullanılır?

Hep bahsediyorum, teknik analiz bir alet çantası ve 200 günlük ortalama gibi başlıklar bu çantada sadece birer alet. Hiçbir soruna veya sıkıntıya tek bir aletle müdahale edemediğimiz gibi, herhangi bir ürünün teknik analizini de yaparken tek bir teknik veriden ziyade bir alet çantasıyla yaklaşmamız ve diğer teknik verileri de dikkate almamız gerekir.

Mesela 200 günlük ortalama formasyonlarla birleştirildiğinde oldukça kuvvetlidir. Mesela 200 günlük ortalamadan sekerek bir formasyonu tetikleyen fiyata daha fazla güvenebiliriz.

Ya da 200 günlük ortalamaya denk gelen bir fibonacci 0.61 düzeltmesi daha etkili bir momentum yaratabilir.

Özet olarak finansal piyasalarda al sat işlemi yaparak para kazanmak isteyen bir traderın grafiğinde mutlaka 200 günlük ortalama olması gerekir.

Buraya kadar okuduysanız size minnettarım.

Yeni açılan YouTube kanalımıza destek olmayı unutmayın.

200 Günlük Hareketli Ortalama Neden Önemlidir? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Golden Cross ve Death Cross ikilisi hareketli ortalamalar başlığında çok fazla kullanılır. Belki biliyorsunuzdur ama, kafanızda iyice netleşsin. Bunlara Türkçe’de Altın Kesişim ve Ölüm Kesişimi de deniyor. Golden Cross (Altın Kesişim) piyasalarda sıklıkla takip edilen bir trend değişim sinyalidir. 50’lik ortalamanın 200’lük ortalamayı YUKARI doğru kesmesi ile oluşmuş olur. Olumlu bir sinyaldir. Yani yükselişin devam ettiğini ve fiyatın daha da yukarıları hedeflediğini gösterir.

Tüm zaman periyotlarında olumlu bir sinyal olsa da, özellikle günlükteki sinyali daha önemlidir. Günlük versiyonu, Day Trader’lar için çok bir anlam ifade etmez ancak daha uzun vadeli trade yapan Swing Trader’lar veya Position Trader’lar için anlamlıdır.

Aşağıda, portföyüme son zamanlarda giren #DOAS hissesi üzerinden sizlere bir örnek veriyorum. Gördüğünüz gibi, 50 günlük ortalama, 200 günlük ortalamayı yukarı kesmiş. Bu hissenin bir nevi ayı piyasasından, boğa piyasasına, yani yükseliş piyasasına geçtiğini de gösteriyor.

Golden Cross (Altın Kesişim) düşük zaman dilimlerinde de kullanılır ve gayet verimli sinyaller üretebilir. Mesela gün içi işlem yapan Trader’lar bazen saatlik (veya daha düşük) grafiklerde, 50 saatlik ortalamanın 200 saatlik ortalamayı kesişimini de takip ederler. Bu da bir nevi Day Trader’ların Altın Kesişimidir. Sıkça kullanılır. Aşağıda, gün içi işlem yapan arkadaşların en favori ve hacimli hisselerinden biri olan #GARAN’IN saatlik grafiğine bakabilirsiniz. Yeşil ok ile İşaretlediğim yere dikkat edin.

50 saatlik ortalamanın, 200 saatlik ortalamayı yukarı kesmesi, kısa vadede bir nevi ayı piyasasının sonu ve boğa piyasasının başlangıcı gibi işlemiş ve yükseliş güçlü bir trend ile devam etmiş. Yani kesişimde pozisyon alan biri iyi bir yükseliş trendi yakalamış gözüküyor. Yalnız dikkat, Swing Trade’de de, Day Trade’de, diğer Trade yöntemlerinde de bu altın kesişim, sadece tek başına pozisyona girmek için yeterli değildir. Hep söylediğim gibi, bir Trader olarak pozisyon almak için elinizde onlarca haklı gerekçe olmalı.

Şunu da eklemek istiyorum, diğer tüm indikatörler ve sinyaller gibi, Golden Cross da daha uzun vadeli zaman dilimlerinde (özellikle günlükte) çok daha sağlam mesajlar verir. Ben bildiğiniz üzere, grafiklere haftalık baksam da, Golden Cross’a günlük bakmayı tercih ediyorum. Konuyu iyice anlamanız için aşağıya bir örnek daha bırakıyorum. Hissemiz #otkar. Ok ile işaretlediğim yerde 50 günlük ortalama, 200 günlük ortalamayı yukarıya doğru kesmiş ve kağıt yükseliş trendine girmiş. Örneği inceleyip iyice pekiştirmenizi rica edeceğim.

Peki bunu bir alım stratejisi olarak nasıl kullanabiliriz? Aslında çok basit. Şöyle düşünün, eğer 50 günlük ortalama (hızlı olan), 200 günlük ortalamayı (yavaş olan) yukarı kestiğinde yükseliş başlıyorsa, bu iki HO birbirine yaklaştığında fiyat düzeltmeye girmiş diyebiliriz. Cümle karışık gibi geldi değil mi? Panik yok, aslında hiç karışık değil. Bakın, aşağıya üstteki tweette anlattığım konunun örneğini bırakıyorum. Kağıdımız #TUPRS. Lütfen iyi inceleyin. Önce en sola bakın. 50 günlük ve 200 günlük ortalamalar birbirinin içinden geçip duruyor.

Bu çok bir anlam ifade etmiyor. Ancak ilk ciddi kesişimden sonra, 50 günlük ortalama, 200 günlük ortalamadan hızla uzaklaşıyor. Bu ne demek? Fiyatın yukarı doğru hızla yükselmesi demek. Çünkü hızlı ortalama olan 50’lik, yavaş ortalama olan 200’lükten uzaklaşıyor. Fiyatın yükselişi, 50 günlük ortalamayı yukarıya taşıyor. Bu tam bir “yükseliş trendi” karakteridir. Fiyatlar hızla yukarı tırmanmaya devam ediyor. Ta ki fiyatlar tepeden dönene kadar. Fiyatlar döndükten sonra düzeltme başlıyor.

İşte burada takibe başlıyoruz. Bizim için 50 günlük ortalama, 200 günlük ortalamaya ne kadar yakınlaşırsa, o kadar iyi bir alım fırsatıdır. Tabi burada mumları, fibonacci seviyelerini ve diğer teknik indikatörleri de dikkate almak gerekir. Fiyatta dönüş gördüğünüz zaman eğer ortalamalar da birbirine yakınsa, düzeltmenin bittiği mesajını alabilir ve yükseliş pozisyonu açabiliriz. Grafiği tekrar aşağıya koyuyorum. İki kritik noktaya ALIM FIRSATI şeklinde not koydum. Anlatmak istediğimi anladınız değil mi?

Bunu lütfen bir ödev gibi alın ve şu anda işlemde olduğunuz veya işlem düşündüğünüz hisselerin veya emtiaların, paritelerin grafiğine uygulayın. Biraz pratik yapın. Pratik yaptıkça demek istediğimi iyice anlayacaksınız. Ancak uyarayım, bu tek başına bir sinyal değildir, mutlaka diğer teknik analiz araçlarınca desteklenmelidir. Bu stratejiyi en iyi destekleyen teknik analiz aracı ise Fibonacci seviyeleridir. Bakın, aşağıya bunun bir örneğini daha bırakıyorum:

Kağıdımız #AKSEN. İlk kesişimden sonra fiyat yükselişe başlamış. HO’lar birbirinden uzaklaşıyor. Sonrasında fiyat düzeltmeye giriyor ve HO’lar birbirine yakınlaşıyor. İşte burada yükseliş dalgasına bir FIBO çekip fiyatın 0.61 veya 0.76 seviyelerine gelmesini bekliyorsunuz. Buralardan fiyatta (mumlarda) dönüş sinyali görürseniz de pozisyon alıyorsunuz. Sanırım bu örnekle birlikte anlatmaya çalıştığım mevzu netleşmiştir. Bu Golden Cross ile ilgili stratejilerden en etkin olanı. Buna eklenecek 2-3 strateji daha var ama ona zamanım yok ne yazık ki.

Hareketli Ortalamalar: Death Cross

Evet, Golden Cross (Altın Kesişim) ana hatlarıyla bu. Bir de Death Cross (ölüm kesişimi) var ancak onu anlatmaya çok yer kalmadı, 21 tweet olmuş. Esasen Altın Kesişim’in tam tersi olarak okuyabilirsiniz. Ekstra eklemem gereken çok az şey var Death Cross’a. Death Cross’ta da 50’lik HO’nun, 200’lük HO’yu AŞAĞI doğru kesmesini takip ediyoruz. Bu da bir ayı piyasası başlangıç sinyali olarak alınıyor. Yine günlük başta olmak üzere her zaman diliminde kullanılıyor. Bu da ya kağıttan çıkmak ya da short pozisyon için kullanılabilir.

Evet, dostlar, bu seride Golden Cross (Altın Kesişim) ve Death Cross (Ölüm Kesişimi) konusunu ele aldık. Bu aslında Teknik Analiz’de ilk öğrenilen konulardan biridir. Çoğu kişi de biliyordur. Ancak bilmeyenler için anlatmış oldum. Bilenler de bilgilerini tazelemiş oldu. 

Desteğiniz için çok teşekkür ederim, sizlerden ricam, bu ve sitedeki diğer yazıları bolca paylaşmanız, siteyi arkadaşlarınıza önermeniz ve bu bilgilerin yayılmasına destek olmanız. Her şey için teşekkürler, selamlar, saygılar. (Paylaşım tuşları hemen aşağıda, Twitter’da paylaşmayı unutmayın 🙂 )

Hareketli Ortalamalar – Ders 5 – Golden Cross & Death Cross yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Biliyorsunuz, çeşitli trading stratejileri var, daha önce de bahsetmiştim. 1dk.-5dk.’lık grafiklerde Scalp yapanlardan, gün içi işlem yapan Day Trader’lara, dalga yakalayan ve günlerce taşıyan Swing Trader’lardan aylarca kağıt taşıyan Position Trader’lara kadar. Tabi, her trader’ın alet çantasında farklı hareketli ortalamalar var. Formula 1 yarışlarına nasıl Monster Truck’larla katılamazsanız, 200 haftalık ortalamayla da Day Trade yapamazsınız. Dolayısıyla, önce trade tarzınızı bulacaksınız, sonra alet çantanızı ona uygun indikatörlerle dolduracaksınız.

Peki hangi stratejiye, hangi haftalık ortalamalar uygun? Doğru ya, onlarca hareketli ortalama var. Eğer hangisini nerede kullanacağımızı bilmezsek, işi çorbaya çeviririz. Mesela eğer Day Trade sizin için uygunsa, yani grafiklere 5dk’lık, 15dk’lık, saatlik bakıp, gün içi işlem yapıp bir sonraki güne işlem bırakmadan karı-zararı alıp çıkıyorsanız hızlı HO’larla çalışmanız gerekiyor.

Dolayısıyla Scalperlar ve Day Trade’ciler genelde EMA kullanıyor. Neden? Çünkü EMA, fiyat değişikliklerine diğer tüm HO’lardan daha hızlı tepki veriyor. Bunun nedeni, son fiyatlara daha fazla ağırlık vermesi. Şimdi sırayla belli başlı tüm hareketli ortalamaların üzerinden geçeceğim.

Gün içi işlemcilerin kullanmayı en çok sevdiği, dolayısıyla fiyatın en çok tepki verdiği hareketli ortalamalardan ilki 9 periyotluk EMA. (Saatlik bakıyorsanız 9 saat, 15dk.’lık bakıyorsanız 9 adet 15DK vesaire). 9 periyotluk EMA genelde yön tayini için kullanılır. Yani eğer fiyat bu HO’nun üzerindeyse yükselişe, altındaysa düşüşe pozisyon açılır. Mesela bir örnek, #petkm’in saatlik grafiğinin üzerine 9 saatlik EMA attım. Grafiği aşağıda:

Gördüğünüz gibi, fiyat bu ortalamanın altında kaldıkça aşağı düşüş devam etmiş. Üstüne çıkıp kalıcı olmadıkça da long pozisyon almaya gerek yok. Bu 9’luk EMA şu şekilde de kullanılıyor Day Trader’lar tarafından: Herhangi bir grafikte fiyat 9 günlük (günlük) EMA’nın üstündeyse daha düşük zaman periyotlarında sürekli long, fiyat 9 günlük EMA’nın altındaysa, daha düşük periyotlarda sürekli short izleniyor.

Hareketli Ortalamalar: 21EMA

Şimdi kısa-orta vadeli trade’lerde sıkça kullanılan bir diğer HO’ya geçiyorum. 21EMA. Bu HO genelde trend takibinde kullanılıyor. Bu ne demek? Yani yaptığınız analizde iyi bir yukarı trend yakaladıysanız, ekrana 21EMA atarak, fiyatın bu 21EMA altına düşüp düşmediğini takip edin. Eğer fiyat 21 günlük EMA’nın altına sarkıyorsa bu kısa vadede bir trend değişikliğine delalet olabilir. Buna bizim ünlü #kozaa’dan bir örnek vereceğim. Günlük #kozaa grafiğinin üstüne 21EMA attım. Gördüğünüz gibi, fiyat son iki mumda oradan dönmüş.

Aslında orası, başka zaman periyotlarında başka teknik analiz araçlarıyla da önemli bir destek. Fibo seviyesi, önceki destek noktası, trend. Bir de buna 21 günlük EMA eklenmiş. 21EMA’yı indikatör olarak kullanan biri #kozaa’dan henüz çıkmaz.

Yani en basitinden ben, elimdeki #kozaa’lar için, “fiyat 21EMA’nın altına gelmedikçe satmam” dersem basit çaplı bir ÇIKIŞ SİSTEMİ/ÇIKIŞ STRATEJİSİ kurmuş olurum. Sistem dediğimiz şey de bu tür kurallar bütünü zaten.

Hareketli Ortalamalar: 50EMA

Devam edeyim, sırada 50EMA var. 50EMA artık day traderlarla, swing traderların ortak kullandığı hareketli ortalamalardan biri. Ancak Swing Trader’lar 50EMA yerine 50MA’yı kullanmayı tercih ederler (hepsi değil). Peki 50EMA Nedir, ne işe yarar?

50EMA, sağlam trendlerde fiyatın ilk düzeltme (pullback) yaptığı EMA’lardan biridir. Aşağıya Bist100 endeksimizin günlük grafiğini koydum. Gördüğünüz gibi düşüş trendi, fiyat 50EMA’nın altına geçince başlamış ve her defasında fiyat ilk olarak 50EMA’yı test etmiş.

Yani oraya doğru düzeltme yapmış ve tekrar aşağı yoluna devam etmiş. Pek tabi bu seviyeler belki aynı zamanda FIBO düzeltme seviyeleridir, belki başka zaman dilimlerinde başka HO’lar oraya denk gelmiştir, belki destek-direnç-trend seviyeleridir. Ancak 50EMA da tüm finansal piyasaların, tüm traderların takip ettiği, önemsediği sağlam bir hareketli ortalamadır. Sağlam trende girmiş fiyatların ilk düzeltmelerinde dokundukları önemli bir göstergedir.

Şimdi, Scalperlar, Day Traderlar EMA kullanır genelde dedik. Geldik Swing Trader’lara. Swing Trader’lar günlük ve haftalık baktıkları için ve sistemleri gereği orta vade analiz yaptıkları için EMA’dan ziyade SMA, yani basit hareketli ortalama kullanıyorlar. Çünkü onlara hız lazım değil, swing trade zaten yapısı gereği hantal bir trade. Dolayısıyla hızdan ziyade onlara lazım olan şey netlik ve sadelik. Yani çoğu zaman işleyen, çok fazla sahte sinyal vermeyen, Verince de doğruluk oranı yüksek sinyaller üreten HO’lar.

Nedir bunlar? Evet, tahmin ettiğiniz gibi, 50-100 ve 200’lük basit ortalamalar. Tek tek detaylarına girmeyeceğim, bir önceki derste zaten bunları neden önemsediğimi ve nasıl kullandığımı paylaştım. Hareketli Ortalamalar Ders 3 – Hareketi Ortalamaları Nasıl Kullanıyorum? dersi için tıklayın.

Ancak bu yazının üstüne bir kaç şey daha ekleyeyim. Bu 50-100 ve 200’lük ortalamalar arasındaki en etkili ortalama kesinlikle 200’lük ortalama. Yani günlükte ve haftalıkta eğer bir fiyat 200’lük basit ortalamaya gelmişse, mutlaka takip listesine alın. Çünkü muhtemelen buradan gittiği yöne tekrar geri dönecektir. Yükselen bir kağıt, 200 günlük/haftalık ortalamasına döndüyse, buradan sekip yükselmeye devam edecektir. Eğer etmediyse ve 200’lük ortalamanın altında 3-5 gün kapanışla sabitlendiyse, Artık trend bitmiştir. Boğalığı bırakıp ayı olabilirsiniz. Short aç, açığa sat veya long pozisyon kapat gibi aksiyonlar almanız gerekir. Yani kendi başına bir trend bitiren, trend yönü değiştiren bir indikatördür. Mutlaka her grafikte olmalı.

HO’larla ilgili o kadar çok konu var ki, 24 tweetlik zincir yetmiyor, yazsam aşırı uzun olacak sizi bayacak. O yüzden burada şimdilik bitiriyorum. Bir sonraki derste HO Kesişmelerini, Golden Cross&Death Cross ikilisini ve HO stratejilerini paylaşacağım.

Umarım yararını görürsünüz. Unutmamanız gereken bir şey var, herkesin doğrusu farklı. Ben 50-100-200SMA kullanıyorum diye en iyisi bu değil ama benim için (stratejim, psikolojim, sistemim için) en iyisi bu. Siz de deneyerek kendinize uygun HO’ları bulun.

Denerken para kaybetmek zorunda değilsiniz. Backtest dedikleri, geriye doğru çalışarak hangi HO’nun sizin stratejinize uygun olduğunu Tradingview’de bulabilirsiniz. Bununla ilgili şöyle bir yazı yazdım, okuyun: Tradingview ile Hisse Pratiği Tüyosu (TIKLAYIN!)

Uzatmadan kapatıyorum, okuduğunuz için çok teşekkürler dostlar. Ailemiz büyüyor, ne mutlu. Bu içerikleri inanın kısıtlı zamanımdan fedakarlık yaparak üretiyorum. O yüzden bu yazıyı okuyan ve beğenen herkes aşağıdaki Facebook ve Twitter paylaşım butonlarından kendi sosyal medya hesaplarında bu yazıyı paylaşsın. En azından yazı ne kadar fazla kişiye ulaşırsa o kadar iyi. Siteye bakım yapmayı da unutmayın lütfen 🙂 Selamlar.

Hareketli Ortalamalar Ders 5’ten devam etmek için tıklayın!

En Önemli ve İyi Sonuç Veren Hareketli Ortalamalar Hangileri? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

İlk iki ders ile temelimizi attık, nasıl hesaplanır, çeşitli hareketli ortalamaların farkları nelerdir, ne amaçla kullanılır vs. Şimdi biraz sahaya inme zamanı. Size bu zincirde ben HO’yu nasıl kullanıyorum, kendi sistemime nasıl entegre ettim onu anlatacağım.

Öncelikle, şunun altını çizeyim tekrar. Ben bir Swing Trader olarak, 50-100 ve 200’lük BASİT ORTALAMA kullanıyorum. Başka hiç bir hareketli ortalama KULLANMIYORUM. Ancak piyasadaki tek doğru tabi ki bu değil, bunu unutmayın.

Bir sürü day trader 5-9-13-21 gibi HO’ları kullanıyor, Scalper’lar daha agresif hatta. Bazı Swing Trader’lar 144, 210, 250 gibi ek HO’lar kullanabiliyorlar. Vesaire Vesaire. Ben biliyorsunuz, bunların hepsini denedim, rafine ettim, kendi sistemimi kurdum. Yani bugün size kendi sistemimde HO’ları nasıl kullandığımı anlatacağım. Şimdi, bu 50-100 ve 200’lük ortalama tüm teknik analiz kaynaklarında MAJOR ORTALAMALAR olarak geçer. Bu ne demek? Bu ortalamalar piyasanın önem verdiği, takip ettiği, fiyatın tepki verdiği ortalamalardır.

Tam bir nedeni yok, kimisi psikolojik görüyor, kimisi yuvarlak rakamlar olduğu için çok kullanıldığını söylüyor, kimisi 200 günlük ortalama bir yıllık iş gününü kapsadığı için önemlidir diyor vesaire vesaire. Bunların hepsini geçelim, ancak altını çizmemiz gereken en önemli şey şu:

Bu ortalamalar hem bireysel traderlar tarafından, hem HFT’ler (Algolar) tarafından önemsenir. Çoğu otomatik emirler bu 3 HO’nun seviyelerine girilir, çoğu trader “fiyat 200 günlük/haftalık ortalamaya gelse de alsak” der, çoğu trader “100’lük ortalama iyi bir düzeltme seviyesi” diye düşünür. Tüm bu düşüncelerin toplamı bu 3 ortalamayı çok önemli yapar. Çünkü otomatik veya manuel emirler bu seviyelerde çalışır, birden alımlar gelir, dolayısıyla bu seviyeler bir önceki trendin düzeltmesinin sonlandığı noktalar oluverir birden çünkü çok alım gelmiştir.

Veya ayı piyasası için tam tersi geçerlidir. Biraz karışık anlattım sanırım ama, detaya ineceğim. Bu 3 HO’nun önemli olduğunu örneklerle göstereceğim, ancak anlatmam gereken şeyler daha bitmedi. Devam edelim. Gelelim kritik soruya, bu HO’ları nasıl kullanıyorum?

Destek ve Direnç Olarak Hareketli Ortalamalar

Öncelikle, bu HO’ları çok çok önemli bir dinamik destek/direnç olarak görüyorum. Bu ne demek? Biliyorsunuz, destekler ve dirençler yatay olur genelde. Bu HO’lar (50-100-200) ise sürekli değişken bir şekilde yani dinamik olarak destek direnç görevi yapıyorlar.  

Bir örnek veriyorum. Aşağıda #asels’in haftalık grafiği var. Kırmızı çizgi 50’lik BASİT HO. Fiyatın her defasında orayı geçmekte nasıl zorlandığını ve geçemedikçe daha sert bir şekilde aşağı nasıl döndüğünü görüyorsunuz. Bu ortalama sürekli bir direnç olarak çalışmış.

Aşağıda başka bir örnek daha var. Bir önceki derste vermiştim, harika, muntazam, kitaplık bir örnek. #petkm’in 200 günlük ortalaması. Fiyatın bu ortalamaya verdiği tepkiye bakar mısınız? Resmen ders kitaplarına konu olacak kalitede bir gösterge.

Bu örnek anlaşıldı diye umuyorum ancak sistemimle nasıl birleştiriyorum onu anlatayım. Ben MUMLARIN bu ortalamalara nasıl tepki verdiğine bakıyorum. Mesela aşağıda geçenlerde %16 kar ile sattığım #arclk’e girdiğim grafik var. Lütfen iyice inceleyin.

Grafikte 50 haftalık ortalamanın önemini geçmişte görüyorsunuz. Son temasında harika bir Bullish Harami bırakmış ve üstüne çok güçlü bir teyit mumu gelmiş. Yani 50 haftalık ortalama “ben destek olarak çalışıyorum” demiş. Ben de tam bu mumdan sonra girmiştim, %16 ile sattım kağıdı.

Tabi sadece mumların HO’lara verdiği tepkiye bakmıyorum, FIBO, Harmonik, RSI, formasyonlar, hepsi var sistemimde ancak şimdilik çok karıştırmak istemedim. Evet, dinamik destek-dirence bir örnek verdikten sonra devam edeyim.

Dönüşleri Yakalamak için Hareketli Ortalamalar

Sonraki kullanım alanıma geçiyorum, dönüşleri yakalamak. Bu ne demek? Düzeltmeleri veya konsolidasyon çıkışlarını değil, kağıtta çok uzun süren ayı piyasasının bitme ihtimalinin doğduğu ve boğaların ön plana çıktığı dönüşleri yakalamak. Aşağıdaki grafiği inceleyin:

Gördüğünüz gibi, #armda’da 2016 Şubat’tan 2017 Kasım’a kadar ciddi düşüş olmuş. Fiyat sonra 200 haftalık HO ile buluşmuş. Burası çok çok önemli. 200 haftalık (veya günlük) ortalama trendin yönünü değiştirecek kadar güçlü bir ortalamadır. Fiyat biraz altına sarkmış, ancak tutunamamış. Altına sarkma işi ayı tuzağı olarak kalmış, üstüne RSI PU ve güçlü bir yükseliş mumu da eklenmiş ve yükseliş başlamış. Bu kağıttan ben o dönemde %25 kazanmıştım 3 haftada. Daha bunun gibi çok örnek var, siz de bol bol arar bulursunuz. Ben devam edeyim.

50-100 ve 200’lük ortalamayı başka bir kullanma şeklim de şu: Eğer bu üç ortalama birbirine çok yakın ve sürekli birbirinin içinden geçiyorsa bu kağıttan uzak duruyorum. Mesela aşağıda #aygaz’ın grafiği var. İşaretlediğim yerde tüm HO’lar birbirine geçmiş.

Bundan huylanıyorum, çünkü bu kağıtta ciddi bir konsolidasyon olduğunu, ciddi bir testere piyasası olduğunu gösteriyor. Benim sistemim teyit sistem %15 kazanırken, bir hafta düşüş, üstüne bir teyit mumu, tüm %15 iki haftada gidebiliyor bu testerede.

Başka bir kullanım alanım da, HO’ların 200’lük ortalamadan (haftalık veya günlük) ÇOK uzak olduğu zamanlar. Bunu ek bir sinyal olarak alıyorum. Tek başına yeterli değil ancak önemli. Mesela, aşağıdaki grafiğe bir bakın:

#froto’nun günlük grafiği. Ne zaman 200 günlükten uzaklamışsa mutlaka geri dönüyor. Çok fazla uzaklaştığı zamanları kollayıp, dönüş sinyali görüp pozisyon açabilirsiniz. Bu sadece 200 günlük veya haftalık ortalamaya özgü bir şey. Mıknatıs olarak çalışabiliyor.

Devam edeyim, her hisseyi açtığımda 50-100 ve 200 haftalık ortalama mutlaka grafikte olur. O hisse hangisine ne kadar tepki vermiş ona mutlaka bakarım. Ben önem sırasına göre 200-100 ve 50’ye önem veriyorum ancak belki kağıt 100’e hiç uymuyor, 50’ye deli gibi uyuyor.

O yüzden önce açtığınız grafikte HO’lara bakın, hangisine ne tepki veriyor kağıt diye. Sonra bazen fiyat, HO’ların altına sarkıp sonra dönebiliyor. Boğa veya Ayı tuzağı dediğimiz şey. Diyelim bir kağıt 200 günlük ortalamanın altına sarktı ve güçlü bir mumla geri üstüne çıktı. Bu çok çok önemli bir gösterge. Mesela aşağıdaki #hekts grafiğinde 100 günlük HO çok iyi çalışmış. Ancak işaretlediğim yerde destek kırılmış ve fiyat aşağı geçmiş. 4-5 gün takıldıktan sonra çok güçlü bir mum ile yukarı dönmüş ve yükseliş başlamış.

Ancak unutmayın, bu kuralı uygulayabilmek için fiyatın kırdığı HO’dan çok uzaklaşmadan, çok da zaman geçirmeden geri yukarıya güçlü bir şekilde dönmesi gerekiyor, buna dikkat edin. Evet, son notlarımı paylaşıp bitiriyorum.

Fiyat eğer üç hareketil ortalamanın da üstündeyse, düzeltme bekleyin ve oradan girin. Altındaysa short kollamaya önem verin (veya dönüşten çok çok emin olun). Grafiğinizde çok fazla HO olmasın, 10 HO ile çalışanlar var, zaten biri tutmasa diğeri tutar. Çok fazla sinyal üretir.

Evet, ders 3’ün sonuna geldik, teoriden uzaklaşıp biraz pratik anlattık. Kendi sistemimin önemli bir teknik aracı olan HO’ları nasıl kullandığımı anlattım. Mutlaka daha detaylar var ancak genel hatları bunlar. Okuduğunuz için teşekkür ederim, selamlar.  

Bu dersin devamı, Hareketli Ortalamalar Ders 4 – En Önemli Hareketli Ortalamalar Hangileri? yayında, Aşağıdaki linke tıklayarak ikinci derse devam edebilirsiniz.

Hareketli Ortalamalar – Ders 3 – Hareketli Ortalamaları Nasıl Kullanıyorum? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Şimdi, ilk dersi okuyanlar HO’ların mantığını, nasıl kullanıldığını, nasıl hesaplandığını az çok hatırlayacaktır. Eğer ilk dersi hatırlamıyorsanız, aşağıya linki bıraktım, bir koşu okuyup öyle devam edin bence ikinci derse. Temelimizi iyi atalım. Link burada:

• Hareketli Ortalamalara Giriş – Ders 1

İlk ders tamamsa, ikinci derse başlıyorum. Konumuz, HO’ların türleri. Hepiniz çoğu zaman denk geliyorsunuzdur. SMA, EMA, WMA, HMA. Çeşitleri o kadar çok ki, kafalar ister istemez karışıyor. Aslında temel mantık aynı, ancak hesaplamalarında farklı yöntemler izleniyor.

İlk anlatacağım şey, Basit Hareketli Ortalama. Yani Simple Moving Average. Bunu platformlarda SMA veya MA olarak görebilirsiniz, ikisi de aynıdır. Bunun hesaplanması çok kolaydır, ilk derste bunun hesaplanmasını anlattım. Bir örnek vereyim, aşağıya 5 günlük basit HO hesaplamasını bıraktım.

Gördüğünüz gibi, 5 günlük basit HO için son gün dahil geçmiş 5 günün kapanış fiyatları alınıp 5’e bölünüyor. Bir sonraki gün yine son gün dahil 5 günlük kapanış fiyatı hesaplanıyor ve bu sürekli yapıldığı için, bir trend oluşuyor. Örneğin, aşağıda #petkm’in 200 günlük basit HO’suna bakın.

Kağıdın 200 günlük basit hareketli ortalamaya nasıl tepki verdiğini görüyor musunuz? 8 muntazam temas ve 8 muntazam tepki. Bu 200’lük ortalamalar bu oyunun en önemli taşlarından biri. Bunu unutmayın. Neyse, devam edelim.

Sırada herkesin merakla beklediği EMA var. Yani Exponential Moving Average. Türkçesi: Üssel Hareketli Ortalama. Çoğu kişi tarafından SMA’ya göre daha iyi tepki verdiği söylenir. Bunun ne yazık ki geçerliliği yoktur, nedenini sonra anlatacağım.

EMA, 1960’larda bir roket bilimcisi olan Peter Haurlan tarafından keşfedildi. Haurlan, o tarihlerde bilgisayara erişimi olan nadir insanlardan biriydi. EMA’yı aslında uzaya gönderilen roketleri ve uyduları daha iyi takip edebilmek için kullanıyordu.

Kendisi aynı zamanda bir borsacıydı ve bu formülü hareketli ortalamalara uyarlayarak EMA’yı bir indikatör olarak kullanan ilk kişi oldu. Hatta 1960’larda Trade Levels adı altında bir bülten çıkardı ve 19EMA ve 39EMA kullanarak Haurlan Index adı altında bir osilatör de tasarladı.

EMA’ya devam edelim ve önce nasıl hesaplandığına ve sonra SMA’dan farkına bakalım. Size buradan açık açık EMA formülünü vermeyeceğim çünkü kafanız çok karışacak. Sadece şunu bilin yeter: EMA, fiyat değişimlerine ve dönüşlere SMA’ya göre daha hızlı tepki verir.

Neden? Çünkü hesaplamasında son fiyat hareketlerini, ilk fiyat hareketlerine göre daha ağırlıklı alır. Diyelim ki 10 günlük EMA hesaplayacaksınız. Platform bu EMA’yı hesaplarken, her bir fiyat değerini aşağıraki oranlarla çarparak hesaplamaya katar:

Eğer 10 günlük değil, 100 günlük EMA hesaplamak isterseniz, platformunuz yine oranı kendi ayarlayıp, son fiyatlara daha fazla ağırlık verecektir. Tüm hesaplamaları kullandığınız platform (Matriks, Ideal, Netdania, Tradingview vs. vs.) kendi yaptığı için hesaplamayı ezberlemenize gerek yok.

Zaten siz her teknik indikatörde olduğu gibi, HO’larda da hesaplamaya değil, kendi trade sisteminize hangisini nasıl adapte edeceğinize odaklanın. (Ancak tabi ki mantığını mutlaka anlamalısınız). Ancak o zaman verim alırsınız, yoksa detayda boğulursunuz.

Şimdi aşağıya, #petkm’in 50 günlük SMA’sı ile, 50 günlük EMA’sını aynı anda bırakıyorum. Kalın Sarı çizgi SMA, Kalın Mavi çizgi ise EMA. Gördüğünüz gibi mavi çizgi, sarı çizgiye göre daha hızlı tepki veriyor ve fiyatı daha hızlı takip ediyor.

Sırada WMA var. Onu da anlatıp, kendi bakış açıma ve nerede ne kullanılır ona geçeceğim. WMA, Weighted Moving Average demek, yani Ağırlıklı Hareketli Ortalama. Aslında Üssel Hareketli Ortalama ile mantığı aynı. Yine güncel fiyatlara daha fazla ağırlık veriyor.

O yüzden WMA’nın üzerinde çok durmayacağım. Asıl önemli olan SMA ve EMA bence. Ancak farklılıkları görün diye, aşağıya yine #petkm’in hem SMA (sarı), hem EMA(mavi) hem WMA(siyah) 50 günlük ortalamasını koyuyorum.

Size HO’ların sadece 3 versiyonunu anlattım, ancak Wilder, Hull, Displaced, Smoothed, Arnaud Legoux vesaire gibi bir sürü HO, bu HO’lardan üretilmiş yine bir sürü indikatör var. O yüzden bence bu 3’ü yeter, kafa karıştırmaya gerek yok.

Şimdi sıra geldi bunları ben nerede, nasıl kullanıyorum onu anlatmaya. Bunun cevabı çok basit, ben tüm periyotlarda, tüm grafiklerde Basit Hareketli Ortalama’nın 3 farklı versiyonunu kullanıyorum. 50-100 ve 200. Peki başka hiç bir ortalama kullanmıyor muyum? Hayır.

Haftalık bakıyorsam 50-100-200 haftalık, günlük kullanıyorsam yine 50-100-200 günlük. Ve tüm ortalamalarım BASİT HAREKETLİ ORTALAMA. EMA ve WMA hiç kullanmıyorum. Tabi buraya nasıl geldim onu anlatayım.

Trade hayatımın ilk yıllarında 15dk’lık, saatlik grafiklerde HO kesişimleriyle al sat yapmayı denedim, 9-18 kesişimi, 13-21 kesişimi, üste keserse al, aşağı keserse sat. Uymadı. Sonra “her hissenin tepki verdiği bir HO var abi”ci oldum. Her hissenin hassas olduğu HO’yu bulana kadar anam ağladı.

Tek tek denedim, EMA55? EMA100? WMA144? SMA99? Her hissede tek tek deneyerek deli gibi zaman kaybettim. Bulduğum kimi zaman çalıştı, kimi zaman çalışmadı. Bu da uymadı. Sonra bir ara koyu EMA’cı oldum, 5-9-21-100-144-200. Ekranım bir ara şundan daha beterdi:

Sonra abi olay “golden cross/death cross’taymış”çı oldum. Onları takip ettim. Uymadı. Sonra altın bulmuş gibi Hull Moving Average’e saldırdım, sanki tüm trade başarısı bunda gizliymiş gibi. Uymadı. Tüm bu denemelerimde şunu fark ettim:

Hareketli Ortalamalar Ders 2: Özet

En iyi çalışan ortalama basit hareketli ortalama, en iyi çalışan periyotlar 50-100-200. Bir karar aldım ve o gün bugündür ekranımda bu üçü mutlaka var. Başka hiç bir HO’ya bakmıyorum. Kesin kararım ve uyguluyorum.

Bakın altını çiziyorum, bu demek değildir ki “diğer HO’lar işe yaramaz, diğer periyotlardan cacık çıkmaz”. Bu benim doğrumdur, verim aldığım şey budur, sistemim buna dayalıdır. Herkesin bir yoğurt yiyişi vardır. Ben bundan çok çok iyi verim alıyorum ve bunu yapıyorum.

Şunu da söyleyeyim, “9-18 kesişiminden para kazanılmaz abi” veya “EMA144 stratejisi işlemez ” demiyorum. Bununla para kazanan arkadaşlar da VAR. Ama benim sistemime uygun değil. Bu ikisi farklı şeyler.

Ben, EMA daha iyi tepki veriyormuş, WMA çok kullanılıyormuş vesaire, hepsini geçtim. Denedim, olanı buldum, onu kullanıyorum. Siz isterseniz keşfe devam edersiniz, kendi yönteminizi bulursunuz, isterseniz “abi adam denemiş, olmamış, olanı bulmuş” der benim formülü alırsınız.

Evet, yine uzun bir zincir oldu, HO Ders 2 bitti. Ancak HO konusu bitmedi, devam edecek, yeni dersler gelecek. Ben kullanmasam bile HO’nun bir çok farklı avantajlı kullanımı var, onları da anlatacağım. Her başlık derya deniz.

Ben bunları nasıl kullanıyorum, özellikle 200’Lük ortalama neden bu kadar önemlidir, diğer teknik araçlarla nasıl birleştirilir, hepsini yazacağım sizlere. Umarım eğitimi sevmişsinizdir, sevdiyseniz paylaşmayı, siteye girip toz almayı unutmayın arkadaşlar. Selamlar.

Bu dersin devamı, Hareketli Ortalamalar Ders 3 – Hareketli Ortalamaları Nasıl Kullanıyorum? yayında, Aşağıdaki linke tıklayarak ikinci derse devam edebilirsiniz.

Hareketli Ortalamalara Giriş – Ders 2 – SMA, EMA, WMA yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Bildiğiniz üzere, hareketli ortalamalar benim en sık kullandığım teknik analiz araçlarından biri. Bu konuyu en başından, hiç bilmeyen birine anlatır gibi anlatacağım. Dolayısıyla eğer bu konuyla ilgili bilginiz varsa biraz daha ileriden derslere devam edebilirsiniz.

Dersimizin adı Hareketli Ortalamalara Giriş. Hareketli Ortalamalar en acemisinden en tecrübelisine hemen hemen her Trader’ın kullandığı en aktif teknik analiz araçlarından biri. Her grafikte mutlaka görürsünüz.

Kendisi önemli olduğu gibi, onlarca sistemin, algonun, indikatörün kaynağıdır. Mesela en bilinen indikatörlerden biri olan MACD en basitinden bir hareketli ortalama indikatörüdür. Bunun gibi onlarca indikatör baz olarak kendine hareketli ortalamaları alır.

Hareketli ortalamayı basitçe tanımlarsak, bir hareketli ortalama, verilen zaman dilimi içerisindeki N tane fiyatı toplayıp, toplamı yine N’e bölerek elde ettiğimiz rakamdır. Bu N kısmını siz belirliyorsunuz. 

Hemen hızlıca basit bir örnek yapalım. Aşağıdaki grafikte GÜNLÜK periyotta 5 günlük basit hareketli ortalamayı hesaplıyorum. Grafikte bu MA(5) olarak gözükür. Hesaplama şekli aşağıdaki gibidir:

Gördüğünüz gibi, enstrümanın (hisse, fx, kripto vs. hiç farketmez) bugünkü kapanışı dahil geriye doğru 5 günün kapanış fiyatlarını alıp, 5’e bölüyorum ve çıkan sonuç 5 günlük basit hareketli ortalamayı veriyor bana. O rakam da 5.33 oluyor.

Bunu günlük yapmak zorunda değilsiniz, ister 15 dakikalık, ister haftalık, ister aylık yapın. Hiç fark etmez. Ama şunu bilin, 15 dakikalık grafiğin 5’lik ortalamasını alırsanız son 15 dakikalık kapanıştan geriye doğru 5 adet 15 dakikalık fiyatın ortalamasını alır.

5 aylık ortalama bakmak isterseniz de son ay kapanışı dahil olmak üzere geriye doğru 5 aylık kapanış fiyatını toplayıp 5’e böler. Çıkan sonuç size son 5 aylık ortalamayı verir. Şimdi bu bize tek bir fiyat verecek, verdiği fiyatın çok bir anlamı yok. Peki nasıl anlamlandıracağız bu rakamları?

Hareketli Ortalamalar devamlı şekilde hesaplandıkça size bir çizgi trend ortaya çıkartır. 5 Günlük ortalamayı her gün kapanışında yeniden hesaplar sistem ve bir sonraki değer ile önceki değeri bağlar. (hesaplamak için ilgili periyodun KAPANIŞINI bekler)

Aşağıdaki grafiğe bakın. Bir önceki grafikten bir gün sonranın hesaplamasını yaptım. 5 günlük ortalama olduğu için ilk grafikteki 5 gün öncenin fiyatı olan 5,44 gitti. Yerine son günün kapanışı 5,02 eklendi. MA(5) yeniden hesaplandı. Yeni değer 5,25 çıktı.

Şimdi iki hareketli ortalamayı bağlayalım, elimizde 6 günlük fiyat var. Bu 6 günlük fiyat iki adet hareketli ortalama değeri verdi bize. İlk 5 günün hareketli ortalaması 5,33 idi. Bir gün sonra, yani 6. gün kapanışı eklenince, ortalama 5,25 çıktı. Aşağıya grafiği bıraktım.

Bunu sistem her yeni eklenen zaman dilimi için tekrar hesaplıyor. Mesela aşağıda bir örnek var, Tüpraş’ın 5 günlük basit hareketli ortalaması. Kalın siyah çizgi. Gördüğünüz gibi, her yeni fiyat kapanışında sistem son 5 günün ortalamasını alıp grafiğe ekliyor.

5 günlük hareketli ortalamadan gidersek, sistemin 5 günlük bir hareketli ortalama üretmesi için elinde ilk 5 günün kapanış fiyatları olması gerekiyor. Yani mesela diyelim Tüpraş borsaya yeni kote oldu. 4. Günün grafiğinde 5 günlük hareketli ortalama üretemez grafik.

Çünkü elinde öyle bir data yok. Aynı şekilde hareketli ortalamalar büyüdükçe bunu göreceksiniz. Borsaya açılalı 10 hafta olmuş bir kağıdın 50 haftalık ortalaması boş kümedir çünkü 50 hafta geçmemiş, elde bir data yok.

Hareketli Ortalamalar Ders 1 – Özet

Basit anlatayım diye yola çıktım ancak anlattıkça kafanız karışmış olabilir. Şöyle özetleyeyim, Basit Hareketli Ortalama, günlük, aylık veya saatlik periyot fark etmez, verdiğiniz değer kadar geriye gidip, toplamın o değer kadar ortalamasını alıyor ve grafiğe yansıtıyor.

Bir örnek daha vereyim, yine Tüpraş’tan gidelim. #tuprs’ın aşağıdaki grafiğine bir de 5 günlük ortalama ekledim, kalın mavi çizgi. Hesaplaması son gün dahil önceki 50 günün kapanış fiyatlarının toplamının 50’ye bölünmesi.

Dolayısıyla her yeni gün kapanışı bu değeri tekrar hesaplattırıp çıkan sonucu en sona ekliyor. Böylece çizgi oluşuyor. Grafiğiniz günlük değil, sallıyorum 1 saatlikse, 50 saatlik ortalamayı hesaplıyor, yine saatlik kapanışlardan.

Şimdilik ilk giriş dersini burada bitireyim, konu çok ama çok uzun ve hepsini bir arada vermek işi iyice karıştırabilir. Siz genel mantığı anlayın yeter şimdilik. İlerde daha da detaylandıracağım. Çoğunuz “bu kadar mı?” diyebilir, demeyin. 

Çünkü daha Ağırlıklı Ortalamaların çeşitlerine gireceğiz. Üssel Hareketli Ortalama (EMA), Ağırlıklı Hareketli Ortalama (WMA), Düzeltilmiş Hareketli Ortalama (SMMA). Onlarca alt detay anlatacağım size. Ders bitince bu işin ustası olacaksınız 🙂

Okuduğunuz için teşekkür ederim, bir iki gün içerisinde websiteme de yüklerim yazıyı, oradan da okursunuz. Bu eğitimi ve websitemi paylaşmayı ve bu konuyla ilgili olabildiğince kişiye ulaştırmayı unutmayın. Selamlar, iyi akşamlar.

Bu dersin devamı, Hareketli Ortalamalara Giriş Ders 2 – SMA, WMA, EMA yayında, Aşağıdaki linke tıklayarak ikinci derse devam edebilirsiniz.

Hareketli Ortalamalara Giriş – Ders 1 yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.