Gwei Nedir? Gas Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Herkese merhabalar.

Borsanın İzinden BLOG'un kripto tarafını güçlendirmeye devam ediyoruz.

Bu yazımda sizlere Ethereum'da işlem yaparken karşımıza çıkan gwei nedir ve gas ücreti nasıl hesaplanır, onu anlatmaya çalışacağım.

Buyrun, başlayalım.

Gwei Nedir?

Gwei, Ethereum'un yerel para birimi ETH'nin küçük bir alt birimidir. Nasıl 1 Türk lirası 100 kuruşa bölünüyorsa, 1 ETH de çok daha küçük birimlere bölünür.

1 ETH = 1.000.000.000 gwei (bir milyar gwei)

"Giga-wei" ifadesinin kısaltmasıdır. ETH'nin en küçük birimi wei'dir ve 1 gwei, 1 milyar wei eder. Gwei, özellikle işlem ücretlerini ifade etmek için kullanılır. "Gas şu an 3 gwei" dendiğinde, işlem ücretinin birim fiyatından bahsedilir.

Gas Nedir?

Ethereum'da her işlem, ağın bilgisayarlarında belirli bir hesaplama gücü harcar. Bu hesaplama miktarına gas denir. Basit bir ETH transferi az gas harcar, karmaşık bir akıllı sözleşme işlemi (örneğin bir DEX'te takas) çok daha fazla gas harcar.

Gas'ı bir arabanın yakıtı gibi düşünebilirsiniz. Gidilecek yol (işlemin karmaşıklığı) ne kadar uzunsa o kadar çok yakıt gerekir. Gwei ise yakıtın litre fiyatıdır.

Gas Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Ethereum'da 2021'de devreye giren EIP-1559 güncellemesinden sonra ücret iki parçadan oluşur:

• Base fee (taban ücret): Ağın yoğunluğuna göre otomatik belirlenen birim fiyattır. Bloklar doluysa artar, boşsa azalır. Bu kısım ödenir ama kimseye gitmez, yakılır (dolaşımdan çıkarılır).
• Priority fee (öncelik ücreti, bahşiş): İşleminizin daha hızlı bloğa alınması için doğrulayıcıya verdiğiniz ek ücrettir.

Toplam ücretin formülü şöyledir:

İşlem ücreti = Harcanan gas miktarı x (Base fee + Priority fee)

Basit Bir Örnek

Standart bir ETH transferi 21.000 gas harcar. Base fee 2 gwei, öncelik ücreti 1 gwei olsun:

21.000 x 3 gwei = 63.000 gwei = 0,000063 ETH

Ücretin dolar ya da lira karşılığını bulmak için bu miktarı o anki ETH fiyatıyla çarpmak gerekir. Aynı işlem, ağın çok yoğun olduğu bir anda base fee yükseldiği için katlarca pahalı olabilir.

Gas Limit Nedir?

Gas limit, bir işlem için harcamaya razı olduğunuz en yüksek gas miktarıdır. Cüzdanlar bunu genelde otomatik ayarlar. Limit çok düşük tutulursa işlem yarıda kalır ve başarısız olur. Başarısız işlemde, o ana kadar harcanan gas için ödenen ücret geri gelmez. Bu yüzden gas limit'i bilmeden elle değiştirmek önerilmez.

Gas Ücreti Neden Bazen Çok Yükselir?

• Popüler bir NFT satışı, yeni bir token lansmanı ya da sert piyasa hareketleri sırasında herkes aynı anda işlem yapmak ister.
• Blok kapasitesi sınırlı olduğu için kullanıcılar daha yüksek ücret teklif ederek sıraya girer.
• Karmaşık DeFi işlemleri tek bir transferden çok daha fazla gas harcar.

Gas Ücretini Düşürmenin Yolları

• Yoğun olmayan saatleri seçin: Ağ yoğunluğu gün içinde değişir. Etherscan Gas Tracker gibi araçlarla anlık ücretleri takip edebilirsiniz.
• Katman 2 ağlarını kullanın: Arbitrum, Optimism ve Base gibi katman 2 ağlarında işlem ücretleri ana ağa göre çok daha düşüktür.
• İşlemleri birleştirin: Küçük tutarları defalarca göndermek yerine tek seferde göndermek toplam ücreti azaltır.
• Doğru ağı seçin: Borsadan çekim yaparken aynı token'ın farklı ağlardaki çekim ücretleri farklıdır. Ağ seçimini yaparken alan tarafın o ağı desteklediğinden emin olun. Bu konuda BEP20 Nedir? ve TxID Nedir? yazılarım yardımcı olabilir.

Sonuç

Gwei, ETH'nin bir alt birimidir ve Ethereum'daki işlem ücretlerini ifade etmek için kullanılır. Gas, işlemin ne kadar hesaplama gücü gerektirdiğini, gwei ise bunun birim fiyatını gösterir. Bu iki kavramı bilmek, gereksiz yüksek ücret ödemenizin ve başarısız işlemlerin önüne geçer.

Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Kripto varlıklar yüksek risk taşır, kaybetmeyi göze alamayacağınız parayla işlem yapmayın.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.