Ofis yolunda seyyar gevrek satan en az 60 yaşında, şartları hiç iyi olmayan bir gevrekçi var.

Bugün biraz konuşayım dedim, 2 çocuğu işsizmiş, biri kumar batağındaymış, diğerinin eşi evi terk etmiş çocuklar kadındaymış, adamın hanımı vefat etmiş, kendisi kıt kanaat geçiniyormuş, hepsi aynı evdeler.

“Yaşıyoruz ya, buna da şükür” diyor.

İnsanın hayatta kalma becerisi en ilkel, en içgüdüsel, en kök becerilerinden biri.

Bir şekilde yeni şartlara alışıyoruz. “Ölmedik ya abi, yaşıyoruz, şükür” diyoruz.

Ancak ben bu özelliğin sıkıntılı olduğunu düşünüyorum.

Çünkü insanın uyum sağlama kabiliyeti, zamanla bir erdeme değil, bir uyuşmaya dönüşüyor.

Hayatta kalmak, şartları sorgulamanın önüne geçiyor. Dayanabilmek, itirazın yerini alıyor.

Diğerleri ise bize “şükredin” deyip kendileri tüm dünya nimetlerinden yararlanarak yaşıyorlar.

İnsanlara şükür öğretiliyor sorgulamanın önüne geçilsin, millete her şeye rağmen tutunacak bir dal olsun.

Özellikle bizim gibi maneviyatı güçlü, “nasılsa öte tarafta telafisi var” fikri yaygın toplumlarda bugün katlanılan her şey bu anlamla örtülüyor.

Acı geçici, adaletsizlik sınav, yoksunluk kader oluyor. Böylece hayatta kalma refleksi, insanı korumaktan çıkıp düzeni koruyan bir mekanizmaya evriliyor.

Sorun hayatta kalmakta değil.

Yoksa hepimiz hayattayız şükür.

Ama sorun, sadece hayatta kalabiliyor olmayı yeterli sanmakta.

Şu an çevrenize bakınca neredeyse yaşayan ölüler görüyoruz. Öğrenciler, emekliler, asgari ücretliler.

Sorsan “yeter abi, şükür” diyorlar.

Böyle bir bakış açısında değişimin ve ilerlemenin kendine yer bulması mümkün mü?

Bizim her defasında daha iyi yaşamanın etik, ahlaki ve kurallara uygun yöntemlerini bulup peşinden koşturmamız gerekiyor.

Bize şükretmeyi telkin eden hiç kimseyi dinleyemeyiz.

Şükredeceksek zamanını biz biliyoruz. Bize şükür öğretmeyin. Biz kendi tırnaklarımızla kazıya kazıya geldiğimiz o tatminkar noktada keyifle “şükür” diyeceğiz, sizin bize layık gördüğünüz o çamur çukurunda şükretmenin bizi uyuşturmasını reddediyoruz.

Mücadeleye devam.

Bize Şükür Öğretmeyin yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Ülke ve ülke halkı her gün gelen zamlar altında, önüne geçilemez enflasyon ve dur durak bilmeyen devalüasyon elinde eziliyor, büzüşüyor, eriyor, zayıflıyor.

Herkes şikayetçi, herkes ağlamaklı, herkes dertli. Kimle konuşsan hayat çok pahalı, kimle konuşsan bu zamlar altında yaşamak mümkün değil, kimse konuşsan battık bittik.

Heyhat, bu ülkede seçimlerin üzerinden henüz 2 ay bile geçmedi ve bu ülkeyi neredeyse tek elden yöneten ve şu anki manzaranın tek sorumlusu olan hükümet, tüm bu süreçle ilgili güvenoyu aldı ve tekrar seçildi.

Yani, halka “sen tüm bu şikayetlerine rağmen, aynı hükümetle devam etmek istiyor musun?” diye soruldu ve halk “evet” dedi.

Demokrasilerde sandıktan çıkan sonuç cümlenin noktasıdır.

Halk “evet” dediyse, “evet”tir. Mevzu kapanmıştır, hikaye bitmiştir.

Madem halk tüm bu ezilmişliğine rağmen daha fazla preslenmeyi seçti, o zaman bizim de onların kendi kararlarına saygı duymaktan başka yapacak bir şeyimiz yoktur.

Ancak artık acılarda ortak değilizdir, yaşadıklarımızda ortak değilizdir, geçmişimizde ve geleceğimizde ortak değilizdir. Çünkü biz böyle bir hayat istemiyorduk, daha mükellef, daha huzurlu, daha refah içerisinde bir ülke hayal ediyorduk, çok da yakındık, ancak verilen karşı oylarla susturulduk.

Eyvallah, sorun değil.

Çünkü artık biz bu kırılma noktasından itibaren bazı önemli kararlar almak zorunda kaldık. Bundan da ziyadesiyle memnunuz, çünkü bu kararların bizi götürdüğü yerde artık daha hafifiz.

Seçimle birlikte artık halka ve ezilen topluma üzülme dönemimiz bitmiştir.  Toplumsal mücadele yönünde eforumuz sıfırlanmıştır.

Artık varsa yoksa bireysel kurtuluş mücadelemiz, varsa yoksa kendimiz mevzu bahistir.

Yani, aslında bu yolda galip oldu, mağlup olan.

Biz kazandık aslında dostlarım, biz kazandık.

Peki neden biz kazandık biliyor musunuz?

Çünkü hem kafamızdaki, hem ardımızdaki bir yükten, orta doğu yükünden kurtulduk.

Kaygılandığımız şeyler listesinden bir eksilttik, hatta belki de en önemlilerinden birini eksilttik: ülke.

Artık daha güçlüyüz.

Çünkü sadece kendimiz için uyanıyoruz.

Diğerleri umrumuzda değil, gelen zamlara takılmıyoruz, şikayetler bir kulağımızdan girip, diğerinden çıkıyor. İtiraf edelim, bıyık altından güldüğümüz bile oluyor. Çünkü biz aslında öncesinde yol gösterdik, yordam gösterdik, çözüm anlattık, geleceği gördüğümüz için “bakın böyle, şöyle olacak” dedik. Dinlemediler.

Kendi düşen ağlamaz derler, kendi düşen ağlamasın.

Orta doğu öyle bir bok çukurudur ki, burada erken görenlere hain derler.

Erken görenleri dışlarlar, sustururlar, ötekileştirirler.

Çünkü Ahmet Hamdi Tanpınar’ın söylemiyle:

“Şark ya alışmışa gömülü yaşar ya da tamamen hayale kaçar. Daha doğrusu, alışılmış bir rüyada yaşar. Şarklı olmanın bir başka belirtisi de hep açık duran bir firar kapısından kaçıp gerçekliğe açıkça bakmaktan uzak durmaktır.”

Buranın insanı gerçekliğe hep uzak durmuştur, hep alışılmışa gömülüdür. Uyandırılmak istemez, karda uyurken ölümünü hissetmez, uyku tatlı gelir.

Biz uykudan uyandırmaya çalıştık, olmadı.

Eh, bizden bu kadar.

Biz artık kendimize çalışıyoruz dostlarım,

Toplumsal kurtuluş mücadelesi değil, bireysel kurtuluş mücadelemize çalışıyoruz. Her sabah o yataktan kendimiz için kalkıyoruz, bize tasarlanmış demir kafesten kurtulmak için her sabah daha da azimli uyanıyoruz.

Çünkü başka çaremiz yok ve çünkü en çok da başka çaremiz olmadığı için kazanacağız.

Unutmayınız,

her sabah kendisini bir adım daha ileriye atabilmek için uyanan kimseyi, kendisinden başka hiç kimse mağlup edemez.

Ülke Denen Bir Yükten Kurtulmak yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Biliyorum ki umutsuzluk içerisindesin, keyifsizlik içerisindesin, bir kapana kısılmış gibi hissediyorsun ve çıkış yolu arıyorsun.

Biliyorum ki daha iyi bir hayatı hak ettiğini, daha iyi şartlarda, yabancı yaşıtların gibi eğlenerek, gülerek, geleceğini düşünmeden, rahatça yaşamaya değer biri olduğunu düşünüyorsun.

Ancak dönüp bakıyorsun kendi hayatına ve görüyorsun ki, şu yaşadığın hayat ile, hayal ettiğin hayat arasında ciddi bir fark var.

Paran yok, imkanların kısıtlı, ailen arkanda değil, arkadaş çevren fark yaratmıyor, sen de tüm bunların bunalımında, yataktan çıkıp adım atacak enerjiyi bile bulamıyorsun.

Böyle gitmemeli, bunu biliyorsun ama, nasıl yola çıkacağını, neyi farklı yapacağını bilmiyorsun.

İşte, sana belki yol gösterecek birkaç madde yazmak istiyorum.

1. İnterneti Kullan:

Öncelikle, ne olursa olsun şunu bil: İnternet senin hayal ettiğin hayat ile, şu anda yaşadığın hayat arasındaki farkı kapatmana yardımcı olacak en mükemmel şey.

Ancak internetin bir handikapı var.

Çünkü internet, eğer yanlış kullanılırsa, aynı zamanda, hayal ettiğin yaşamla, şu anda yaşadığın yaşam arasındaki farkı daha da açma ihtimaline de sahip.

Yani, mevzu aslında interneti nasıl kullandığınla doğrudan alakalı.

İnterneti tüketmek için mi, üretmek için mi kullanıyorsun?

Tiktok’u sürekli slide yapıp içerik tüketerek de kullanabilirsin, kendi sevdiğin konularla ilgili bir hesap açıp içerik üreterek de kullanabilirsin.

YouTube’u videodan videoya atlayarak ve zaman öldürerek de kullanabilirsin, hobilerini diğerlerine anlattığın bir kanal kurup, videolar çekerek de.

İnternette karşılaştığın her şeyin iki tarafı var: ya seni sürekli içerik tüketen bir zombi haline getiriyor, ya da kendi içeriğini diğer “zombilere” ulaştırabileceğin ve bunun üzerinden para kazanabileceğin bir zombiler kralı haline geliyorsun.

Bu internet dünyasında, sürekli içerikle beslenen, boş kafalı bir zombi olma. Harekete geç, neyden hoşlanıyorsan, yeteneğin neyse, neyden bahsetmek istiyorsan onunla ilgili bir kanal, bir hesap, bir profil aç ve üretmeye başla. Gerisi gelecek.

2. Yetenek Geliştir:

İnterneti bir şeyler üretmek için kullanacaksan, üzerine içerik üretecek bir yeteneğin olmalı. O zaman, ikinci maddeye geliyoruz. Kendin için bir yetenek geliştirmen lazım.

Dur, korkma.

Yetenek derken, öyle ahım şahım, aylarını yıllarını vereceğin bir yetenekten bahsetmiyorum.

Mesela, futbol konusunda iyi bir izleyici olmak, tüm takımları, tüm kadroları, tüm ligleri bilmek de bir meşgaledir. Böylece, sadece ilginç futbol videoları paylaşarak onbinlerce takipçi elde edebileceğin bir Instagram hesabı kurabilirsin, öyle düşün.

Bu yeteneklerin sınırı, hududu yoktur. Çevrende gördüğün her şeyle ilgili bir yetenek, bir bilgi geliştirebilirsin. Mesela klasik otomobillerin tarihiyle ilgili merak geliştirebilir veya tarihteki casuslarla ilgili bir ilgi alanı oluşturabilirsin.

Çevrene bak, çevrende gördüğün ne varsa, onlarla ilgili bir içerik geliştirilebilir. Yeter ki açık fikirli ol.

3. Oku, Oku, Oku:  

Bunu üç kere yazdım, çünkü çok defa yazılması gerekiyor, ve kulağa geldiği kadar klişe-basit değil mevzu.

Unutma, 20’li yaşlarda takıldığın arkadaşların senin vizyonunu geliştirebilecek arkadaşların olmayacak. Ailen muhtemelen kendi konfor alanlarından, kendi kabul edilmişliklerinden sana ahkam kesecek. Kız/Erkek arkadaşın bomboş tripleriyle, aptal saptal hareketleriyle sana dert yaratacaklar, seni aşağı çekecekler.

O zaman, okuman gerekiyor.

Kimleri?

Hayatlarını diğerlerinden farklı yaşamış, az zamanda çok işler başarmış birilerini, onların hayatlarını, hayat derslerini okuman gerekiyor.

Çevrende kolayca bir Tesla’yla karşılaşamazsın, ancak onun yazdığı kitapları, onun vizyonunu, onun hayatını okuyabilirsin.

Çevrende hayatını değiştirecek biriyle karşılaşma imkanın kısıtlıdır, ancak kendi hayatlarını değiştirecek onlarca başarılı iş adamı, politikacı, filozof var, onlardan ilham alabilirsin.

Özellikle otobiyografi oku, durmadan oku.

4. Kaygısız Ol, Duygusuz Ol, Kendini Düşün:

Unutma, bu toplum senin onları kurtarmak için harcadığın emeği de, geliştirdiğin saygıyı da, gösterdiğin anlayışı da hak etmiyor. Sadece hak ettiğini düşündüğün insanlara karşı hassas ol, onun dışında kimseyi takma, kimseyle ilgilenme, kimseyle ilgili üzülme.

Bu bir bencillik değildir, bu kendi kurtuluş mücadelemizde, yürüdüğümüz-yürüyeceğimiz yola daha iyi odaklanabilmemiz için alınması gerekli bir karardır. Artık varsa, yoksa sen olmalısın.

Geçinemeyen için üzülmemeli, beslenemeyen için kaygılanmamalı, yaşayamayan için kafa yormamalı, toplumu kurtarmaya ve bilinçlendirmeye çalışmamalısın.

Bu kaygılar seni kendi yolundan alıkoyuyor. Bunlara ayırdığın zamanı artık sen, kendin hak ediyorsun.

Unutma, artık toplumsal mücadele değil, kişisel mücadele zamanıdır. Toplumun iyiliği için değil, kendinin ve yakın çevrenin iyiliği için mücadele et.

Toplumun bu iyilik mücadelesini hak edip etmediği şüpheli, ancak bizim bunu hak ettiğimiz şüphesizdir.

5. Mutlaka Pozitif Ol Enseyi Karartma:

Olumsuzluk, bir durumla başa çıkmanın asla en iyi yolu değildir. Bilinç düzeyimizin en iyi göstergesi, mücadelelerle, zorluklarla nasıl başa çıktığımız mevzusudur.

Biz önümüze çıkan bir engelin ve onu aşma mücadelesinin bizi uyandırmasına da izin verebiliriz, uyuşturmasına da.

Yakınmak, daima olanı değiştiremeyeceğini kabul etmektir. Siz yakındığınızda kendinizi bir kurban yaparsınız.

Sızlanmak, bir zalime etrafta bir kurban olduğunu haber verir. 

Yakınma, sızlanma.

Unutma: hayatını -tekrar tekrar- şekillendirecek kadar güçlüsün.

Genç dostum, kuşkusuz yazılacak binlerce kelime daha var. Sana anlatacağım saatler uzunluğunda içerik var, her defasında farklı bir senaryoyla başarıya giden yollar anlatılabilir. Ancak bu sitenin, bu blogun içeriği dahilinde sana söyleyeceklerim bu kadar.

Bu ülkede veya başka bir ülkede, ailenle veya yalnız, arkadaşlarınla veya kendine, ne düşünüyorsan, ne yapmak istiyorsan geciktirme ve yap. Hedefi koy, oraya giden yolu çiz ve yürümeye başla.

Kolay gelsin.

20’li Yaşlara 5 Maddelik Manifesto yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

O yüzden hep dipten alan, tepeden satan görürsünüz burada. Herkes en iyi yerde mallanmış, en iyi yerde çıkmıştır. Hep bir algı vardır sizlere karşı. Belki bir şeyler satacaktır size, belki ticari amacı yoktur ama manevi olarak kendini kanıtlamak ister hem kendine hem size.

Ben en başından beri farklı olmaya çalıştım. Benim özelliğim, tüm her şeyi anlatıyor olmamdı. Hala da aynı. Çünkü kendimi size kanıtlama derdinde değilim. Açıkçası siz varsınız veya yoksunuz çok da umrumda değil. Evet iyi dostlar edindim. Ne güzel. Ama ben burada olmasam da borsadayım, fx’teyim, viop’tayım, kriptodayım. Ve ister inanın, ister inanmayın, çok çok da iyi kazanıyorum. Ama burada olmayı, sizlerle konuşmayı seviyorum. Bir nevi hem kendimi denetliyorum, hem de bildiklerimi anlatmaya çalışıyorum.

Ben yarın hesabı kapatsam, yine kazanmaya devam edeceğim. Kendimi tanıyor, ne istediğimi biliyor, sistemimi uyguluyorum. Çok rahatım. O yüzden size karşı da rahattım ve hala rahatım. Mesela, laf sokanları size gösteriyorum, gülüyoruz eğleniyoruz. Masada bıraktığım parayı size anlatıyorum, oradan bir ders çıkarmaya çalışıyorum size. Yoksa “ben 66bin kazandım” desem kim bilecek masada 44bin kaldığını? Kimse. Ama olayım o değil, neysem öyle olmaya çalışıyorum.

Bunun çok avantajını gördüm. Çünkü belki hepinizle değil ama beni yakından takip edenlerle, yıkılması zor güven köprüleri kurdum. Beni seven ve güvenen insan çok, sağ olsunlar. Ancak dezavantajı da çok. Bunu da sık sık yaşıyorum. Kimse üstüne alınmasın, sözüm meclisten dışarı ama daha sistem kuramamış adamlar, “sisteminden saptın” diyor. Piyasaya devasa bir rallide son 6 ayda giren adam, 11 yıllık adama ukalalık yapıyor. Laf sokmaya çalışıyor.

“noldu malı kaptırdın” diyen dallamalardan tut, “trende bile tutunamıyorsun” diyen gerizekalılarla uğraşıyorum her gün. Umrumda mı? Değil. Ancak bilin diye yazıyorum. Kendime “ne olursa olsun paylaşayım” diye verdiğim söz, bazen beni yoruyor. Halbuki, ben unumu eledim, ipime astım. Finansal piyasalardan ciddi anlamda sermaye yaptım. Trendden düşmüşüm, geri binmişim, veya hiç katılamamışım. Umrumda değil. Tek gelir kaynağım borsa değil. Borsa dışında hem kendi işim, hem de diğer piyasalardaki trade’lerim var.

Piyasada Oltaya Güvenmek

Ben çıkıp “lan piyasaya bak, yine döktü bizi” diyebilecek özgüvene sahip bir insanım. Kendimle de dalga geçerim. Çünkü dün bir arkadaş dedi ya, oltama güveniyorum. Ben o balığı her türlü tutarım. Bugün tutamasam, yarın tutamadıklarımı da tutar, üstüne de eklerim. Ama bunu bilen, beni anlayan bir takipçi kitlesi de hayal ediyorum. O yüzden bol bol filtreliyor, bol bol yukarıda gölge bırakmaya çalışıyorum. Burası çoluk çocuk hesabı olmasın istiyorum. Profesyonel Traderlar toplansın, tüm olumluyu, tüm olumsuzu konuşalım istiyorum

İyi de gidiyoruz, borsanın izinden ailesi olarak ortalamanın çok üstünde bir kaliteye sahip olduğumuzu düşünüyorum. Sonuç olarak, sizlerden biraz daha anlayış bekliyorum. Yoksa burada “hala tutuyorum, dünkü 66bin şimdi 88bin oldu” yazmak kadar kolayı var mı? Sattığımı yazmam, almadığımı aldım gibi gösteririm. Bir iki photoshop, bir iki fake whatsapp yazışması, oldu bitti. Bunu yapmıyorum çünkü amacım bu değil, yani “ben sizin bildiğiniz höstadlardan değilim”. Beni buna zorlasanız da yapmam ama, zorlamayın 🙂

Bir dertleşme tweeti, bodoslama, içimden geldiği gibi, patır kütür. Güzel bir manzaraya karşı, çayımı yudumlayarak, iç huzuruyla, mutlulukla yazdım. Sizleri seviyorum dostlar, güzel ve sağlıklı günler hepimizle olsun, para işi kolay 🙂

(Diğer yazılarım için lütfen ana sayfayı ziyaret edin!)

Piyasada Olduğum Gibi Olmamın Diyeti: Dertler ve Tasalar yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Bir insanın doğruyu bulabilmesi için, borsadan para kazanmak hayalini gerçekleştirebilmesi için, yanlışlarından ders alması gerekir. Neyi, neden yanlış yaptığını baştan sona analiz etmesi gerekir. Bu konuda günlerce kafa patlatması gerekir. Çünkü eğer yaptığınız hatanın tanımını tam yapamıyorsanız, o hatayı tekrar yaparsınız. Borsadan para kazanmak amacıyla bir hisseyi aldınız, paranızı yatırdınız, zararla sattınız. Sattıktan sonra dönüp tahtasına, grafiğine hiç baktınız mı? “bu hisseyi neden aldım?” diye sordunuz mu? “Neden zarar ettim?” dediniz mi? “Nasıl yapsaydım kar ederdim?” dediniz mi?

Ben dedim. Hem de günlerce, haftalarca dedim. Tek tek, gözlerim patlayana kadar grafik çalıştım. Haftasonları sanki piyasa açıkmış gibi geri dönük saatlerce günlerce grafik baktım. Kitap okudum, video izledim. Borsadan para kazanmak amacıyla yaptım tüm bunları. Bu kadar hırsla ancak ne zaman çalışırsınız biliyor musunuz? Bir şeyi ancak gerçekten istediğiniz zaman çalışırsınız. Şöyle bir geri dönün, tam 1 yıl, belki daha fazla ÖSS çalıştınız. Neden? Üniversiteye yerleşmek için. Tam bir yıl, belki daha fazla KPSS çalıştınız, neden? Memur olabilmek için. TUS’a çalıştınız, doktor olabilmek için.

Peki borsayı, grafikleri ne kadar çalıştınız? Ne kadar kitap okudunuz? Ne kadar video izlediniz? Evinizde bu konuyla ilgili kaç kitap var, kaç saatlik video arşiviniz var? “Günlerce, haftalarca çalıştım” diyebiliyor musunuz? Geçmiş hayatınızda bir yere ulaşabilmek için harcadığınız emekleri düşünün. Sizce bu iş bu kadar emeği haketmiyor mu? Belki daha fazlasını ediyor, çünkü para kaybetme riski olan bir iş. Peki neden kolaya kaçıyoruz? Çünkü tembeliz, üşeniyoruz, tek yaptığımız söylenmek.

Birileri bize hisse söylesin, o hisse uçsun, biz de para kazanalım istiyoruz. Çoğu zaman da para kaybediyoruz. Ne yazık ki durumumuz bu. Borsadan para kazanmak için daha çok çalışmalı, daha çok uğraşmalıyız. Her boş zamanınızda grafik açın, haftalık, günlük. Bakın, hangi mumdan sonra ne olmuş? Hangi ortalamaya ne tepki vermiş kağıt, nereye gitmiş, neden gitmiş. Sürekli soru sorun, sürekli cevap arayın. Ancak böyle yoğun bir çalışmadan sonra başarıya ulaşabilirsiniz. Benim bu piyasalara zaman ayırmamın 9-10. yılı. Kaybettiğim parayı söylesem belki “yuh” dersiniz. Ama bir şekilde başarılı olacağımı her zaman biliyordum. Çünkü deli gibi çalıştım, sürekli çalıştım. Kaybettiğim paranın belki 10 katını kazanabileceğim, buna imkan veren bir piyasa var önümde. Çalışmak ve öğrenmek dışında tek bir ihtimal dahi düşünmedim.

Size şunu söyleyebilirim: bu piyasanın sınırı yok, çok iyi paralar kazanabilirsiniz. Yeter ki çalışın, isteyin, üşenmeyin, sabah 6’da kalkılması gerekiyorsa kalkın, uyunmaması gerekiyorsa uyumayın. Ama bıkmayın, usanmadan çalışın. Karşılığını alacaksınız.

Borsadan Para Kazanmak: Ne Kadar İstiyorsunuz? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.

Bu arada Steve Burns’un tüm kitaplarını, http://www.newtraderu.com websitesini ve @SJosephBurns Twitter hesabını takip etmenizi öneririm. Özellikle Twitter hesabında harika içerikler paylaşıyor. Ben en başından beri kendisini Twitter’dan takip ederek çok fazla şey öğrendim. Çıkardığı kitapları da mutlaka kütüphanenize eklemenizi öneririm.

İyi Bir Borsacı Nasıl Olunur? yazısı ilk önce Borsanın İzinden üzerinde ortaya çıktı.