FOMO Nedir? “Hisse Yükseliyor, Kaçırmayalım” Korkusu Hakkında

Çevrenizde 40 lira maliyetli #asels mağdurlarının, 7 liradan #dolar alan dolarzedelerin, kağıda zirvede girenlerin neden bu kadar fazla olduğunu hiç merak ettiniz mi? Bunun arkasında yatan psikolojiyi merak ediyor musunuz? Cevap evetse, okumaya devam edin.

Şimdi düşünün: akşama doğru bilgisayarınızın başında oturuyorsunuz. Tarih 9 Ekim 2017. Hisse senetlerinin grafiklerini gezerken gözünüz Aselsan’a takılıyor. Grafiği aşağıdaki gibi. O gün %11 civarı primlenmiş. “Vay be, iyi yükselmiş” diyorsunuz.

O gece normal bir gece gibi uyuyorsunuz, bir sonraki gün, tarih: 10 Ekim 2017. Piyasalar açılıyor. Meraktan Aselsan’ın grafiğine bakıyorsunuz, %3 yukarıda. “Hareketli devam edecek gibi, biraz alayım” deyip 1000 lot alıyorsunuz. O gün aldığınız fiyat: 28 lira.

Bir hafta kadar elinizde tutuyorsunuz. 23 Ekim 2017 haftası (grafiği aşağıda) fiyat 31.5TL’ye gelince sizde yavaştan kıpırdamalar başlıyor. “%12 kar ettim, her an döner bu, boşver, satayım, kar cebe yakışır” diyorsunuz ve 1000 lot Aselsan’ı satıyorsunuz. Mutlusunuz. Kazandınız.

Ancak günler geçiyor, piyasayla ilgilenirken bir yandan Aselsan tahtasına bakıyorsunuz. Yükseliş devam ediyor. Neredeyse her gün yükseliyor kağıt. Artık sağdan soldan Aselsan konuşmaları başlıyor, bakkaldaki çırak bile “uzun vadeli aselsan aldım abi” diyor. Haberler düşüyor.

Aselsan büyük anlaşmalar yapıyor, savunma sanayiye dev teşvikler var, ülkeler Aselsan ürünlerini almak için sıraya girmiş. Bacanak, kanka, iş arkadaşı, temizlikçi, herkes Aselsan’ı konuşuyor. Yavaş yavaş “ulan büyük balığı kaçırdık mı yoksa” diye kıllanıyorsunuz.

Öyle bir durumda ki piyasa, millet çoluğundan çocuğundan kısıp Aselsan alıyor. Bulduğu her parayı aselsan’a yatırıyor. Ofise gidiyorsunuz, “aselsan’ı gördün mü, bugün de %3 yaptı”, akşam misafirliğe gidiyorsunuz, ev sahipleri “çocuk için aselsan aldık” diyor.

İyice kıllanıyorsunuz. “Ah ulan, çok erken çıktık, millet kaymağını yiyecek, herkes zengin olacak, kaçırdık resmen” diyorsunuz. Bu düşünce psikolojinizi bozmaya başlıyor, bir gün düşse kağıt, sakinleyeceksiniz, ama yok, aksi gibi her gün %3’le gidiyor kağıt günlerdir.

Çevrenizdeki herkes #asels kağıdından yaptığı karı, kazandığı parayı anlatıyor. Psikolojiniz felç. Sağlıklı düşünmek mümkün değil. Bu büyük balığı, Aselsan’ı kaçırırım korkusuyla gidip tüm paranızı, varınızı yoğunuzu 39 liradan #asels‘e gömüyorsunuz. Grafiği aşağıda.

Sonra ne mi oluyor? Bir kaç gün daha giden kağıt 13 Kasım haftası zirvede 47TL’yi görüp, balon gibi patlıyor ve o haftayı 33TL ile kapatıyor. Siz tabi ki 47TL’den satamıyorsunuz çünkü “büyük balığı kaçırdım” psikolojisi sağlıklı karar almanızı engelliyor. (çöküş grafiği aşağıda)

İşte buna FOMO, yani Fear of Missing Out, yani “kaçırıyorum korkusu” deniyor. Bu o kadar büyük bir psikolojik olgu ki, 2013’de Oxford Sözlüğüne giriyor. “Birileri zengin oluyor, ben kaçırıyorum”, “birileri instagram’da harika bir yaşam sürüyor, ben sürünüyorum” korkusu.

FOMO, tüm duygularınızı ele geçiriyor, sizi mantıksızlaştırıp endişelendiriyor, “geri kaldım, herkes #asels aldı, zengin olacak millet, ben bu fırsatı kaçırmak üzereyim” deyip varı yoğu tek bir mala, hem de en riskli bölgede gömüyorsunuz. Aynı doları 6’larda, 7’lerde alanlar gibi

Doların o zirve günlerini bir hatırlayın. Dolar hiç düşmeyecek gibiydi, her gün başka bir kötü haber geliyordu. Önce 5, sonra 6, hatta 7. Herkes 1 hafta içinde 10’u geçeceğini bekliyordu. Panik hakimdi. Birşeyler kaçıyordu, herkes dolara geçip parasını ikiye katlayacaktı.

Sonra ne oldu peki? Doları görüyorsunuz, döndü, düştü, düştü, düştü. Şu aralar 5.20’lerde. 4.90’ları konuşuyor herkes. İşte bu da “kaçırma korkusundan”. Bu FOMO dedikleri nane, yatırımcının, trader’ın en büyük düşmanı. Siz siz olun, dikkat edin. Selamlar.

Print Friendly, PDF & Email

Yazar: Borsanın İzinden

Diğer Yazıları

2 Comments on “FOMO Nedir? “Hisse Yükseliyor, Kaçırmayalım” Korkusu Hakkında”

  1. Usd 7.20 hareketinde yerlilerin elinde düşük maliyetli dolar yoktu ve hazırlıksızdı diye düşünüyorum, şu an ise tüm milletimiz full dolarize olmuş durumda; bu şartlar dahilinde bu derece hazırlıklı bir kitleye sizce para kazandırırlar mı ?

    1. Hiç belli olmaz. Bu iş artık büyük fonların, traderların işlem yaptığı teknik analiz kurallarının uygulandığı bir durum olmaktan çıktı, Türkiye’mizin ne yazık ki ekonomi politikasında sıkıntı var, dolayısıyla doların yükselişi teknik değil temel sıkıntıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir